ယခင္နွစ္သန္း ၄ဝ၅
ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင့္ ျဖစ္လာမည့္ ေျမျပင္သည္ ပင္လယ္ထဲမွ ေပၚေပါက္လာသည္။
ယခင္နွစ္သန္း ၂ဝ၅
ျမန္မာနိုင္ငံ ျဖစ္လာမည့္ေျမျပင္သည္ ပင္လယ္ထဲမွ ေပၚလာသည္။
ယခင္နွစ္သန္း ၁၆ဝ
တနသၤာရီကမ္းရိုးတန္းေဒသဟု အမည္တြင္လာမည့္ ေျမျပင္သည္ ပင္လယ္ထဲမွ ေပၚလာသည္။
ယခင္နွစ္သန္း ၆ဝ
အီအိုဆင္း ေက်ာက္လွြာမ်ားသည္ တြန့္ေခါက္ျပီး ေတာင္တန္းျကီးမ်ား ျဖစ္လာရာမွ ရခိုင္ရိုးမ ေပၚလာသည္။
ယခင္နွစ္သန္း ၄၉
လူသားမ်ိုးနြယ္ျဖစ္စဉ္ ျမင့္မားလာျပီး မတ္ရပ္လူအဆင့္သို့ ေရာက္လာသည္။ ထိုလူသားမ်ိုးနြယ္သည္ ေမ်ာက္လွြဲ ေက်ာ္ (Gibbon) အရြယ္မွ် ရွိသည္။
ယခင္နွစ္သန္း ၄ဝ
ျမန္မာနိုင္ငံ ပံုေတာင္ေဒသတြင္ အဆင့္ျမင့္ ပရိုင္းမိတတ္ ေတြ့ရွိသည္။ ၄င္းကို အရုဏ္ဦးလူဝံ (Dawn Ape) ဟုေခၚ သည္။ (Amphipithecus) ဟူ၍ အမည္ေပးသည္။ မင္းကြန္း၊ မနၱေလး ျဖစ္လာမည့္ကုန္းေျမမ်ားသည္ ပင္လယ္ျပင္ အတြင္းမွ ေပၚလာသည္။
ယခင္နွစ္ ၂၅ဝဝ၊ ၉ဝဝဝ ဘီစီ(ယခင္ ၁၁ဝဝဝ)
ေက်ာက္ေခတ္ေဟာင္း ေနွာင္းပိုင္းကာလနွင့္ေက်ာက္ေခတ္သစ္ဦးပိုင္းကာလ ယဉ္ေက်းမႈသည္ ျပဒါးလင္းဂူတြင္ ထြန္းကားခဲ့သည္။
၅၇၄ဝ ဘီစီ (ယခင္ ၇၇၄ဝ)
ေက်ာက္ေခတ္သစ္လူသားမ်ားသည္ ျပဒါးလင္းဂူတြင္ ေနထိုင္ခဲ့သည္။
၄၅၇ဝ ဘီစီ (ယခင္ ၆၅၇ဝ)
ေက်ာက္ေခတ္သစ္လူသားမ်ားသည္ ျပဒါးလင္းဂူတြင္ ဆက္လက္ေနထိုင္ခဲ့သည္။
၉ဝဝ ဘီစီခန့္
ေျကးေခတ္ေနွာင္းပိုင္းကာလ လူ့အဖြဲ့အစည္းသည္ ဘုတလင္ျမို့နယ္ ေညာင္ကန္ေဒသတြင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။
၈ဝဝ ဘီစီ
ခ်ိအင္အနြယ္ဝင္ ျမန္မာလူမ်ိုးတို့သည္ တေကာင္းေဒသတစ္ဝိုက္၌ ေရာက္ရွိေနထိုင္ျကသည္။
၇၁ဝ ဘီစီ
သံေခတ္ဦးကာလ လူ့အဖြဲ့အစည္းတစ္ရပ္သည္ ေတာင္သမန္ေဒသတြင္ ေပၚထြန္းသည္။
၆ဝဝ ဘီစီ
တေကာင္းအရပ္တြင္ ျမို့ရြာတည္ေထာင္မႈ စတင္ခဲ့ျပီး ျဖစ္သည္။
၅၃ဝ ဘီစီ-၉ဝ ဘီစီ
သံေခတ္လူ့အဖြဲ့အစည္းတစ္ရပ္သည္ မနၱေလးတိုင္း၊ ရမည္းသင္းခရိုင္၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ျမို့နယ္၊ ရြာထင္ကုန္းရြာတြင္ ေပၚ ေပါက္ခဲ့သည္။
၅၂၄ ဘီစီ
တေကာင္းျပည္ျကီးကို အစိုးရေသာ တေကာင္းမင္းျကီး (သတိုးမင္းျကီး) နတ္ျပည္စံသည္။
၅၂၄ ဘီစီ
သားေတာ္အိမ္ေရွ့ သတိုးမဟာရာဇာ(သတိုး ၁၇ ဆက္ေျမာက္) သတိုးမင္းျကီး နန္းတက္သည္။
၅၁၂ ဘီစီ
သတိုးမင္းျကီးတြင္ သားေတာ္ မထြန္းကား၍ မိဖုရား၏ေမာင္ေတာ္ (ေယာက္ဖေတာ္)အား အိမ္ေရွ့အရာ ေပးသည္။
၅ဝ၄ ဘီစီ
သတိုးမင္းျကီးလက္ထက္ ေတာဝက္ျကီးတစ္ေကာင္သည္ တေကာင္းသို့ ေရာက္လာ၍ ဖ်က္ဆီးသည္။
၅ဝ၄ ဘီစီ
တေကာင္းမင္း၏မိဖုရားသည္ သားေတာ္ မဟာသမၻဝနွင့္စူဠသမၻဝ မ်က္မျမင္အမွြာညီေနာင္ ေမြးဖြားသည္။
၄၈၅ ဘီစီ
သသားေတာ္ မ်က္မျမင္နွစ္ပါးကို ေဖာင္ျဖင့္ ဧရာဝတီျမစ္ေျကာင္းအတိုင္း တေကာင္းဆိပ္ကမ္းမွ ေမွ်ာလိုက္သည္။
၄၈၄-၄၇၈ ဘီစီ
တေကာင္းမွ မဟာသမၻဝမင္းသားသည္ ျပည္ျမို့ အေရွ့ဘက္ သေရခတၱရာေဒသသို့ ေရာက္ရွိလာျပီး ျမို့တည္၍ မင္း ျပုသည္။ ပ်ူျမို့တစ္ျမို့ ျဖစ္လာသည္။
၄၈၇ ဘီစိ
မဟာသမၻဝမင္း နတ္ျပည္စံသည္။ ညီေတာ္စူဠသမၻဝ နန္းတက္သည္။
၄၄၃ ဘီစီ
မဟာသမၻဝ၏သား ဒြတၱေဘာင္သည္ သေရေခတၱရာျမို့ကို စတင္တည္ေထာင္၍ မင္းျပုသည္။
၄၁ဝ ဘီစီ
သံေခတ္ေနွာင္းကာလ လူ့အဖြဲ့အစည္းတစ္ရပ္သည္ ေတာင္သမန္ေဒသတြင္ ဆက္လက္ ျဖစ္ထြန္းေနခဲ့သည္။
၃၈၃ ဘီစီ
ဥပေဒဝမင္းသည္ သုဓမၼဝတီျမို့သစ္ တစ္ျမို့ကို (ယခု သထံုျမို့ ေနရာ) တည္ေထာင္သည္။
၃၇၃ ဘီစီ
သေရေခတၱရာျမို့တြင္ ဒြတၱေဘာင္မင္း နတ္ျပည္စံျပီးေနာက္ သားေတာ္ ဒြတၱရန္မင္း ထီးနန္းစိုးစံသည္။
၃၅၃ ဘီစီ
ဥပေဒဝမင္း တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ သုဓမၼဝတီျမို့ ပ်က္သုဉ္းသြားသည္။ ဥပေဒဝမင္း၏ညီေတာ္ ဥဒိနၷရာဇာမင္းသည္ ေတာင္ဘက္သို့ ေျပာင္းေရွြ့ျပီး ဓညဝတီျမို့ (ယခု မုတၱမအနီး) ကို တည္သည္။ ဤအေတာအတြင္း ဥပေဒဝမင္း၏ သားေတာ္ ရာဇာေဇာနီနွင့္ရာဇာေဇာေဝ မင္းသားတို့သည္ ေျမာက္အရပ္ ဘီးလင္းျမစ္ဝသို့ ေျပာင္းေရွြ့၍ မရိႆဘူမိ (သုဓမၼဝတီ)ျမို့ကို တည္ေထာင္သည္။
၃၅၁ ဘီစီ
ဒြတၱရန္မင္း၏သားေတာ္ ရန္ေပါင္ နန္းတက္သည္။
၃၄၈ ဘီစီ
ရာဇာေဇာနီမင္း နတ္ျပည္စံ၍ သားေတာ္ ရာဇာေဇာေဝ(ေဇာတကုမၼာ)မင္းသည္ ေကလာသေတာင္ေျခရင္းရွိ ေဆာင္ခဲ ေတာင္အနီးသို့ ေျပာင္းေရွြ့၍ ဟရိႆရဘူမိ (သုဓမၼဝတီ) ျမို့သစ္ကို တည္ေထာင္သည္။
၃၃၅ ဘီစီ
ရာဇာေဇာေဝ (ေဇာတကုမၼာ)သည္ တိုကၠလားျမို့ေဟာင္းေနရာ ေကလာသေတာင္ အေနာက္ေတာင္ဘက္သို့ တစ္ဖန္ ေျပာင္းေရွြ့ကာ သုဝဏၰဘူမိ(သုဓမၼဝတီ) ျမို့ေတာ္ကို အသစ္ တည္ေထာင္သည္။ သီရိမာေသာကရာဇာဘြဲ့ကို ခံသည္။
၃ဝ၉ ဘီစီ
သီရိမာေသာကရာဇာမင္း လက္ထက္တြင္ မဇၩိမေဒသ(အိနၵိယ)မွ သာသနာျပု ရဟန္းေတာ္ အရွင္ေသာဏနွင့္ဥတၱရ မေထရ္တို့သည္ သုဝဏၰဘူမိ၊ သုဓမၼဝတီ(သထံု)သို့ သာသနာျပု ျကြေရာက္လာခဲ့ျကသည္။
၃ဝ၈ ဘီစီ
သီရိမာေသာကရာဇာမင္းသည္ သုဝဏၰဘူမိ၊ သုဓမၼဝတီျမို့၌ နတ္ျပည္စံသည္။
၃ဝ၁ ဘီစီ
ရန္ေပါင္မင္း၏သားေတာ္ ရန္မန္ နန္းတက္သည္။
၂၅၁ ဘီစီ
ရန္မန္မင္း၏သားေတာ္ ရကၡန္ နန္းတက္သည္။
၂၂ဝ ဘီစီ
ရကၡန္မင္း၏သားေတာ္ ခန္းေလာင္း နန္းတက္သည္။
၂ဝဝ ဘီစီခန့္(အေစာပိုင္း)
ပ်ူတို့သည္ မိုင္းေမာ(ပင္လယ္)ျမို့ေဟာင္းကို တည္ေထာင္ခဲ့သည္။
၂ဝဝ ဘီစီခန့္(ေနွာင္းပိုင္း)
ဗိႆနိုးျမို့ကို ၂ဝဝ ဘီစီေနွာင္းပိုင္းတြင္ တည္ေထာင္ခဲ့သည္ဟု ခန့္မွန္းရသည္။
၁၈၂ ဘီစီ
ခန္းေလာင္းမင္း၏သားေတာ္ လက္ခိုင္ နန္းတက္သည္။
၁၄၈ ဘီစီ
လက္ခိုင္မင္း၏သားေတာ္ သီရိခန္ နန္းတက္သည္။
၁၂ဝ ဘီစီ
သီရိခန္မင္း၏သားေတာ္ သီရိရာဇ္မင္း နန္းတက္သည္။ (ထိုမင္းလက္ထက္တြင္ ဒြတၱေပါင္မင္းဆက္(၁ဝ) ဆက္ ျပည့္ သျဖင့္ တေကာင္းမင္းရိုး ျပတ္၏။)
၁၁၁ ဘီစီ
သီရိရာဇ္မင္း နတ္ျပည္စံျပီးသည့္ေနာက္ ျကက္ေခါင္းစား(ငတပါးမင္း) မင္းျဖစ္သည္။
၉၄ ဘီစီ
ယုဂနၶရာဇာမင္းသည္ ျမို့ရြာ ပ်က္စီးျခင္း၊ လယ္ယာ-ဥယ်ာဉ္ ကိုင္းကြ်န္း ပ်က္ျခင္း၊ ျပည္သူတို့ ဆင္းရဲျခင္း တို့ေျကာင့္ တိုကၠလားျမို့ေဟာင္းေနရာမွ (သုဓမၼပူရ-သုဓမၼဝတီ) သထံုသို့ ေျပာင္းေရွြ့ နန္းစံခဲ့သည္။ ျမို့ကိုလည္း (သုဝဏၰဘူမိ- သုဓမၼဝတီ) ဟု ေခၚတြင္ေစျပီး ယုဂနၶရာဇာမင္းသည္ ေဇာတိပါလဘြဲ့ကို ခံယူသည္။
ေအဒီ ၁ ရာစု ၂ ရာစု
ဗိႆနိုးျမို့ေဟာင္း တူးေဖာ္မႈကုန္း၊ ကုန္းအမွတ္ ၉ မွ တူးေဖာ္ေတြ့ရရွိရေသာ မီးေသြးအား ဓာတ္ခြဲ စမ္းသပ္ခ်က္အရ မီးေသြးနွင့္အတူ ေတြ့ရွိသည့္ အေဆာက္အဦသည္ ခရစ္နွစ္ ၁ ရာစုနွင့္ ၂ ရာစု အျကား မီးေလာင္ ပ်က္စီးေျကာင္း ခန့္မွန္းရသည္။
ေအဒီ ၇၈
သေရေခတၱရာျမို့တြင္ ထီးနန္း စိုးစံအုပ္ခ်ုပ္ခဲ့ေသာ သုမုနၵရီမင္းသည္ သာသနာနွစ္ ၆၂၂ ကို ျဖို၍ အျကြင္း နွစ္ခု ထားျပီး အိနၵိယနိုင္ငံသံုး သကနွစ္နွင့္အညီ ျပ႒ဌာန္းခဲ့သည္။
ေအဒီ ၈၁
သုပညာနာဂရဆိနၷမင္းသည္ သေရေခတၱရာျမို့၌ နန္းတက္သည္။
ေအဒီ ၉၄
သုပညာနာဂရဆိနၷမင္း လက္ထက္တြင္ သေရေခတၱရာျမို့ ပ်က္သုဉ္းသြားသည္။
ပုဂံေခတ္ ရက္စဉ္သမိုင္း
၁ဝ၇၊ သမုဒၵရာဇ္မင္းသည္ ပုဂံ ၁၉ ရြာကို အေျချပု၍ ယုန္လွြတ္ကြ်န္းအရပ္၌ မင္းျပုသည္။
၁၅၂၊ ရေသ့ေျကာင္မင္း နန္းတက္သည္။
၁၆၇၊ ပ်ူမင္းထီး မင္းျဖစ္သည္။ ပုဂံျမို့ကို အရိမဒၵနာ ဟုေခၚတြင္ေစသည္။
၂၄၂၊ ထီးမင္းယဉ္ နန္းတက္သည္။
၂၉၉၊ ယဉ္မင္းပိုက္ နန္းတက္သည္။
၃၂၄၊ ပိုက္ေသ ဉ္ လည္မင္း နန္းတက္သည္။
၃၄၄၊ ေသ ဉ္လည္ေျကာင္မင္း နန္းတက္သည္။ ရြာ ၁၉ ရြာကို ဖ်က္၍ ေလာနနၵာအရပ္၌ ျမို့တည္သည္။ သီရိပစၥယာ ဟုသမုတ္သည္။ မဟာဂီရိေမာင္နွမတို့ အမွီျပု ေနထိုင္ေသာ တရုတ္စကားပင္ ေရေမ်ာ ေရာက္လာ၍ အရုပ္ထုျပီး ပုပၸါးေတာင္တြင္ ထားသည္။
၃၈၇၊ ေျကာင္တူရစ္မင္း နန္းတက္သည္။
၄၁၂၊ သည္းထန္မင္း နန္းတက္သည္။
၄၃၉၊ မင္းရိုး မဟုတ္ေသာ ရကၡမံ၊ မုကၡမံ၊ သူရဲ ဟူေသာ အမတ္ ၃ ဦး နန္းလုျကရာ မုကၡမံ နိုင္၍ ၃ လ မင္းျပု၏။ ထို့ေနာက္ သူရဲ ျပန္လု၍ မင္းျပုသည္။
၄၉၄၊ သည္းထန္မင္း၏သား ပုန္းကြယ္ေနရာ မႉးမတ္တို့ ရွာ၍ နန္းတင္ျကလွ်င္ သာရမြန္ဖ်ားအမည္နွင့္မင္းျပု၏။
၅၁၆၊ သိုက္တိုင္မင္း နန္းတက္သည္။ သိုက္တိုင္မင္းသည္ သီရိပစၥယာျမို့မွ ေန၍ ရြာစိုက္သို့ ေျပာင္းေရွြ့ျမို့တည္ျပီး တမၸဝတီ ဟု သမုတ္၍ သမထီးအရပ္၌ ေနသည္။
၅၂၃၊ ေသ ဉ္လည္ေျကာင္ငယ္မင္း နန္းတက္သည္။
၅၃၂၊ ေသ ဉ္လည္ပိုက္မင္း နန္းတက္သည္။
၅၄၇၊ ခန္းေလာင္မင္း နန္းတက္သည္။
၅၅၇၊ ခန္းလတ္မင္း နန္းတက္သည္။
၅၆၉၊ ထြန္တိုက္မင္း နန္းတက္သည္။
၅၈၂၊ ထြန္ပစ္မင္း နန္းတက္သည္။
၅၉၈၊ ထြန္ခ်စ္မင္း နန္းတက္သည္။
၆၁၃၊ မိဖုရား ဆရာသဃၤရာဇ္မင္း နန္းတက္သည္။ ပုပၸါးေစာရဟန္း ဟုတြင္၏။ ထိုမင္းက သကၠရာဇ္ ျဖို၏။ ပုပၸါး ေစာရဟန္း ျဖိုေသာ သကၠရာဇ္မွာ ၅၆၂ ျဖစ္သည္။
၆၄ဝ၊ ေရွြအုန္းသီးမင္း နန္းတက္သည္။
၆၅၂၊ ပိတ္သံုမင္း နန္းတက္သည္။
၆၆ဝ၊ ပိတ္ေတာင္းမင္း နန္းတက္သည္။
၇၁ဝ၊ ငေခြးမင္း နန္းတက္သည္။
၇၁၆၊ မင္းမ်ိုး မဟုတ္ေသာ ျမင္းေကြ်းမင္း နန္းတက္သည္။ ထိုမင္းသည္ ကုကၠိုေတာင္ပဲ့ရြာသား သူျကြယ္ကြ်န္ ျဖစ္ သည္။
၇၂၆၊ မင္းမ်ိုးရိုးျဖစ္သူ သိဃၤၼင္း နန္းတက္သည္။
၇၃၄၊ သိန္းခြန္မင္း နန္းတက္သည္။
၇၄၄၊ ေရွြေလာင္းမင္း နန္းတက္သည္။
၇၅၃၊ ထြန္ထြင္းမင္း နန္းတက္သည္။
၇၆၂၊ လံု့လဝီရိယနွင့္လုပ္ရည္ျကံရည္ ရွိေသာ ေရွြေမွာက္မင္း နန္းတက္သည္။
၇၈၅၊ ေရွြေမွာက္မင္း၏ညီ ထြန္လြတ္မင္း နန္းတက္သည္။
၈ဝ၂၊ ထြန္လြတ္မင္း၏သားေတာ္ ေစာခင္နွစ္မင္း နန္းတက္သည္။
၈၂၉၊ ေစာခင္နွစ္၏သားေတာ္ ခဲလူးမင္း နန္းတက္သည္။
၈၄၆၊ ပ်ဉ္ျပားမင္း နန္းတက္သည္။
၈၄၉၊ ပ်ဉ္ျပားမင္းသည္ ပုဂံျမို့ကို တည္သည္။
၈၇၈၊ သားေတာ္ တန္နက္ ထီးနန္း ဆက္ခံသည္။ စေလငေခြး၏လုပ္ျကံျခင္းကို ခံရသည္။
၉ဝ၆၊ စေလငေခြးမင္း နန္းတက္သည္။
၉၃၆၊ စေလငေခြးမင္း နတ္ျပည္စံသည္။
၉၃၆၊ စေလငေခြး၏သားေတာ္ သိန္းခိုမင္း နန္းတက္သည္။
၉၅၈၊ သိန္းခိုမင္း နတ္ျပည္စံသည္။
၉၅၈၊ ေတာင္သူျကီးေခၚ ေညာင္ဦးေစာရဟန္းမင္း နန္းတက္သည္။
၉၉၁၊ ကြမ္းေဆာ္ေျကာင္ျဖူမင္း နန္းတက္သည္။ မင္းျဖစ္ေသာအခါ ေညာင္ဦးေစာရဟန္းမင္း၏မိဖုရား ညီအစ္မ ၃ ဦးျဖစ္သည့္ ေတာင္ျပင္သည္၊ အလယ္ျပင္သည္၊ ေျမာက္ျပင္သည္တို့ကို မိဖုရားျမွောက္သည္။ အျကီးေတာင္ျပင္သည္ မွ က်ည္းဆို၊ အလယ္ျပင္မွ စုကၠေတးတို့ ပဋိသေနၶ ရွိျပီးေနာက္ ေညာင္ဦးေစာရဟန္း နတ္ရြာစံခဲ့သည္။ ကြမ္းေဆာ္မင္း ျဖစ္ေတာ္မူျပီး မျကာမီ ေျမာက္ျပင္သည္မွ အေနာ္ရထာမင္းေစာကို ဖြားသည္။ က်ည္းဆိုနွင့္စုကၠေတးတို့က ျခိမ္း ေျခာက္ျပီး ကြမ္းေဆာ္ေျကာင္ျဖူမင္းကို ရဟန္းျပုေစသည္။
၁ဝ၁၃၊ က်ည္းဆိုမင္း နန္းတက္သည္။ ေအဒီ ၁ဝ၁၉ စုကၠေတးမင္း နန္းတက္သည္။ ထိုမင္းထံတြင္ အေနာ္ရထာမင္း ေစာ ခစားသည္။
၁ဝ၄၄၊ အေနာ္ရထာမင္းေစာသည္ အရိမဒၵနာျပည္(ပုဂံ)၌ မဟာရာဇာသီရိအနိရုဒၶေဒဝဟူေသာဘြဲ့ျဖင့္ နန္းတက္၍ ရာဇာဘိေသက ခံသည္။ ခမည္းေတာ္ကိုလည္း မင္းေျမာက္တန္ဆာငါးပါးနွင့္တကြ ရဟန္းမင္းအျဖစ္ စံေစသည္။
၁ဝ၅၆၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ အေနာ္ရထာမင္းေစာသည္ ေရေျကာင္း ေလွရွစ္သိန္း၊ သူရဲရွစ္ကုေဋ၊ ျကည္းတပ္၊ ဆင္ရွစ္သိန္း၊ ျမင္းရွစ္သိန္း၊ သူရဲေကာင္းကုေဋရွစ္ဆယ္နွင့္စစ္သူျကီးေလးေယာက္တို့ျဖင့္ တပ္မဖြဲ့၍ သထံုသို့ စစ္ခ်ီ၏။
၁ဝ၅၇၊ အေနာ္ရထာမင္းေစာ၏တပ္သည္ သထံုကို ေအာင္နိုင္၍ ပုဂံသို့ ျပန္သည္။ ပိဋကတ္သံုးပံု၊ မနူဟာမင္း၊ မိဖုရား၊ ဆင္ျဖူသံုးဆယ့္သံုးစီး၊ မႉးမတ္သင္းပင္း၊ သူရဲေကာင္းမ်ား၊ ဆင္၊ ျမင္း၊ ပန္းဆယ္မ်ိုး ပညာရွင္မ်ား၊ ဆင္ပညာရွိ၊ ျမင္းပညာရွိ၊ လက္နက္လုပ္တတ္သူမ်ား၊ အခ်က္အျပုတ္တတ္သူနွင့္လက္မႈပညာရွင္ တို့ကို ေခၚေဆာင္ခဲ့၏။
၁ဝ၅၇၊ မနူဟာမင္းသည္ သံေဝဂရ၍ မိမိပိုင္ေသာ မေနာမယေက်ာက္မ်က္ရြဲကို ျမင္းကပါသူေဌးထံ ေရာင္းကာရေသာ အသျပာလွည္းေျခာက္စီး ဥစၥာတို့ျဖင့္ ဘုရားတစ္ဆူ တည္သည္။ အေနာ္ရထာမင္းေစာထံ ခြင့္ပန္၍ ဝတၳုကံမိုးေျမ လႉ သည္။
၁ဝ၅၇၊ အေနာ္ရထာမင္းေစာသည္ စစ္သည္လက္နက္ အင္အားစုေဆာင္း၍ ပဲခူးကို ခ်ီတက္ တိုက္ခိုက္သည္။
၁ဝ၅၇၊ မတိမာမေထရ္ျကီးသည္ ေက်ာင္းဘုရားအား ဆြမ္းဝတ္အျဖစ္ ေျမလႉသည္။
၁ဝ၅၉၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၈ ရက္၊ အေနာ္ရထာမင္းေစာသည္ သခင္ဂဝံကို ေက်ာင္းလႉသည္။ လယ္ ၂ဝ၅၅ ပယ္လႉ သည္။
၁ဝ၆ဝ၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၄ ရက္၊ အေနာ္ရထာမင္းေစာသည္ နဖူးသင္းက်စ္ဓာတ္ေတာ္နွင့္သီဟိုဠ္မွ ဆက္သသည့္ စြယ္ ေတာ္ပြားမ်ားကို ဌာပနာ၍ ေရွြစည္းခံုေစတီေတာ္ျကီးကို စတင္တည္လုပ္ခဲ့ရာ အတြင္းေစတီေတာ္သာ ျပီးစီးသည္။
၁ဝ၇၇၊ ေစာလူးမင္း နန္းတက္သည္။ မင္းေစာလူးထံ က်န္စစ္သား ခစားသည္။ ေစာလူးမင္းသည္ ျမင္းျပဂူဘုရား၊ ပုထိုးသားမ်ားဂူဘုရားတို့၏ဘုရားဒါယကာ ျဖစ္သည္။
၁ဝ၈၃၊ မတ္လ၊ ၂၅ ရက္၊ ေစာလူးမင္းသည္ ေစတီ၌ ေျမေတာ္(၁ဝဝ)၊ လယ္ျကီးတစ္ကြက္ လယ္ငယ္တစ္ကြက္၊ ေရ မသြင္းဘဲ စိုက္ရေသာ လယ္ငါးပယ္ခြဲ လႉသည္။
၁ဝ၈၄၊ ငရမန္သည္ ေစာလူးမင္းအား ပုန္ကန္ေသာေျကာင့္ က်န္စစ္သားက သြားေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့၏။ ျငိမ္းခ်မ္း သာယာေသာအခါ က်န္စစ္သားကို ရဟန္းရွင္လူတို့က မင္းအျဖစ္ အုပ္ခ်ုပ္ရန္ ေတာင္းဆိုျကသျဖင့္ က်န္စစ္သားမင္း အျဖစ္ ဘိသိက္ခံသည္။
၁၇ဝဝ ခု
၁၇ဝဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂ ရက္၊ ေကာင္းမႈေတာ္ဘုရား၏ထီးေတာ္ထားရန္ သဘင္နန္းေတာ္ေဆာင္၏အေရွ့ေတာင္ ဘက္၌ တန္ေဆာင္း ေဆာက္သည္။
၁၇ဝဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၃၁ ရက္၊ စေနမင္းသည္ လယ္ျကီးအရပ္တြင္ လယ္ျကီးေက်ာင္းေတာ္ကို ပနၷက္ စိုက္သည္။
၁၇ဝ၁ ခု
၁၇ဝ၁ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ ရက္၊ ပ႑ဍုကာဘယ ဦးစီးေသာ တပ္သည္ ယိုးဒယားသို့ မုတၱမေျကာင္း ခ်ီသည္။
၁၇ဝ၁ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၆ ရက္၊ ေလာကမွန္ကင္းေက်ာင္းေတာ္ ပနၷက္ စိုက္သည္။
၁၇ဝ၁ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၅ ရက္၊ စေနမင္းသည္ မင္းဝန္ေလးထပ္ေက်ာင္းကို ပနၷက္ စိုက္သည္။
၁၇ဝ၃ ခု
၁၇ဝ၃ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၆ ရက္၊ စေနမင္းသည္ နနၵေဒဝီမရွင္မိဖုရားနွင့္အတူ ေဝါစီး၍ စစ္အဂၤါေလးပါး ျခံရံလ်က္ နန္းေတာ္မွ ဘံုနန္းသာစံ ယာယီနန္းေတာ္သို့ ထြက္သည္။
၁၇ဝ၄ ခု
၁၇ဝ၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၆ ရက္၊ စေနမင္းသည္ ရွင္ျဖူရွင္လွဘုရားသို့ ေဖာင္စီး၍ သြားေရာက္ ဖူးျမင္သည္။
၁၇ဝ၄ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၃ ရက္၊ စေနမင္းသည္ ဝန္ရွင္ေတာ္ နနၵေက်ာ္ထင္၏ တိုက္တြန္းမႈျဖင့္ တံတားဦး မဂၤႅာေစတီ ကို ေရွြထီးတင္သည္။
၁၇ဝ၅ ခု
၁၇ဝ၅ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၃ ရက္၊ ကသည္းေစာ္ဘြားသမီးအား စေနမင္းထံ ဆက္သသည္။
၁၇ဝ၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၃ ရက္၊ ဝန္ရွင္ေတာ္ နနၵေက်ာ္ထင္သည္ မဟာတိေလာကဂရု ေက်ာင္းေတာ္ကို ရွင္အရိယသဒၶမၼ ပါလ မဟာဂုရုအား လႉဒါန္းသည္။
၁၇ဝ၅ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၈ ရက္၊ ေတာင္ေလးထပ္ဆရာေတာ္ ပ်ံလြန္သည္။
၁၇ဝ၅ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၂၅ ရက္၊ ေတာင္ေလးထပ္ဆရာေတာ္ ရုပ္ကလာပ္အား သဂၤျိုဟ္သည္။
၁၇ဝ၅ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၆ ရက္၊ စေနမင္းက ေလးထပ္ေက်ာင္းေတာ္ကို ရွင္ဓမၼလကၤာရအား လႉဒါန္းသည္။
၁၇ဝ၅ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၆ ရက္၊ ျဖသီဘုရား ေရာင္ေတာ္ျပသည္ဟူ၍ ျပည္သူတို့ သြားေရာက္ျကသည္။
၁၇ဝ၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၃ဝ ရက္၊ စေနမင္းသည္ မေနာ္ရမၼာဥယ်ာဉ္သို့ ထြက္သည္။
၁၇ဝ၅ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၃ ရက္၊ ျမင္းဝန္ ဘယကာမဏိ ကြယ္လြန္သည္။
၁၇ဝ၅ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၃၁ ရက္၊ စေနမင္းသည္ ကရဝိက္ေရွြေဖာင္နွင့္ကူး၍ ရွင္ျဖူရွင္လွဆိပ္တြင္ အရိယာသံဃာတို့ အား ဆြမ္းေလာင္းလႉသည္။
၁၇ဝ၆ ခု
၁၇ဝ၆ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၈ ရက္၊ စေနမင္းက ရွင္တိသာသနလကၤာရအား လက်ာ္ရနၱမိတ္ေက်ာင္းကိုလႉဒါန္းသည္။
၁၇ဝ၆ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၁ ရက္၊ စေနမင္းက ရွင္ဂုဏသာရအား အေနာက္ေလးထပ္ေက်ာင္းေတာ္ကို လႉဒါန္း သည္။
၁၇ဝ၆ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၂ ရက္၊ စေနမင္းသည္ ပုဂံဘုရား ေရာင္လွ်ံေတာ္ကို ဇင္းမယ္သို့ ပို့ေဆာင္သည္။
၁၇ဝ၆ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၅ ရက္၊ စေနမင္းက ကာမဏိေက်ာ္သူေက်ာင္းဆရာေတာ္ရွင္ဓမၼဝတံသကအား နနၵေက်ာ္ထင္ ေက်ာင္းကို လႉဒါန္းသည္။
၁၇ဝ၆ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၇ ရက္၊ အေနာက္ေလးထပ္ဆရာေတာ္ ပ်ံလြန္သည္။
၁၇ဝ၆ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၂ ရက္၊ စေနမင္းက ကာမဏိေက်ာ္သူေက်ာင္းကို အဂၢဓမၼာလကၤာရဆရာေတာ္အား လႉဒါန္းသည္
၁၇ဝ၆ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၈ ရက္၊ အေနာက္ေလးထပ္ဆရာေတာ္၏ရုပ္ကလာပ္ကို သဂၤျိုဟ္သည္။
၁၇ဝ၆ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂ဝ ရက္၊ ရာဇေဒဝီရွင္မိဖုရား၏ညီမေတာ္ ကံကုန္သည္။
၁၇ဝ၆ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂ဝ ရက္၊ အင္းဝျမို့ေတာ္ဝန္းက်င္ရွိ ရပ္ကြက္ဘုရားမ်ားတြင္ ပြဲလမ္းသဘင္ခံ၍ အရိယာသံဃာ ေတာ္တို့အား ဆြမ္းကပ္လႉသည္။
၁၇၁၄ ခု
၁၇၁၄ ခု၊ ဩဂုတ္၊ ၂၄ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားျကီး မုဆိုးဘိုျမို့၌ ဖြားျမင္၊ တိတ္ျကီးနိမိတ္ျကီးတို့ထင္။ ပညာေရး၌ ထူးခြ်န္၊ အမ်ား အရိုအေသ ခံရ၊ အိပ္မက္ထူးမ်ား ျမင္မက္၊ ေျမာက္ဘက္အရပ္က မင္းေလာင္းေပၚမည္ဟု ေကာလ ဟလျဖစ္၊ ျပည္ထဲေရးကို ေမွ်ာ္၍ မုဆိုးဘိုျမို့ကို ျဖီးျဖီးခိုင္ခိုင္ တည္လုပ္၊ လက္နက္ စသည္စု၊ စစ္ေရးေလ့က်င့္။
၁၇၅၂ ခု
၁၇၅၂ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၇ ရက္၊ မြန္စစ္ေျကာင့္ စစ္ကိုင္းျမို့ပ်က္။
၁၇၅၂ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၇ ရက္၊ မုဆိုးဖိုျမို့ပတ္လည္ (၄၆) ရြာမွ လူအေပါင္းတို့သည္ ဦးေအာင္ေဇယ်ကို မင္းအျဖစ္ ခံယူေစျပီး သတၱဝါအေပါင္းအား ကယ္တင္ရန္ ေလွ်ာက္ထားသည္။
သကၠရာဇ္ ၁၁၁၃ ခု၊ ခရစ္နွစ္ ၁၇၅၁-၁၇၅၂ ခု။ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၁၁၂ ခု၊ ေနွာင္းတန္ခူးလျပည့္ေန့၌ သကၤျန္က် သည္။ ေနွာင္းတန္ခူးလဆုတ္ ၂ ရက္(၁၂-၄-၁၇၅၁) တနလၤာေန့ နံနက္ ၁ဝ နာရီ၊ ၅၅ မိနစ္၊ ၁၂ စကၠန့္၌ ၁၁၁၃ သို့ အတာတက္သည္။ ထိုခုနွစ္၌ ဝါမထပ္ (အထူးသတိမူရန္) ၁၂၂၉-၁၂၃ဝ အတာက်ခ်ိန္ မတိုင္မီထိ မကာရနၱနည္းသာ မင္းသံုး ရံုးသံုး ျဖစ္ေနသည္။ ထို့ေျကာင့္ ၁၂၂၉ ထိ အတာတက္ခ်ိန္တို့ကို မကာရနၱနည္းနွင့္အညီ ေရးပါမည္။ က်ရက္ တက္ရက္ ကြဲျပားမႈ စသည္ အထူးရွိမူ သံဒိ႒ဌနည္းကို ထည့္သြင္းေရးပါမည္။ မကာရနၱနည္းအရ သကၤျန္က်ခ်ိန္သည္ အတက္ခ်ိန္ေအာက္ ၂ ရက္၊ ၃ နာရီ၊ ၅၇ မိနစ္၊ ၃၆ စကၠန့္ ယုတ္ေလ်ာ့သည္။ တက္ခ်ိန္ရက္၊ နာရီ၊ မိနစ္၊ စကၠန့္ကို ထည့္၍ ၂ ရက္၊ ၃ နာရီ၊ ၅၇ မိနစ္၊ ၃၆ စကၠန့္ကို နုတ္မူ က်ခ်ိန္ကို အတိအက် သိပါလိမ့္မည္။ သံဒိ႒ဌနည္းသည္ မကာ ရနၱနည္းထက္ အက်ဝယ္ ၂ နာရီ၊ မိနစ္ျပည့္၊ ၃၆ စကၠန့္ ပိုသည္။ အတက္ဝယ္ ၂ နာရီ၊ ၄ မိနစ္၊ ၁၂ စကၠန့္ ပိုသည္။ ထို ကဲ့သို့ ပိုသည္ကို အေျကာင္းခံ၍ တစ္ရက္ျကတ္ နွစ္ရက္ျကတ္ မတူမႈ စသည္ အထူးအေထြ ျဖစ္ေပသည္။ တက္ခ်ိန္ က်ခ်ိန္တို့ကို သိသာေစရရန္ ဥပမာ ျပပါမည္။
၁၁၁၂ ခု၊ ေနွာင္းတန္ခူးလဆုတ္ ၂ ရက္၊ နံနက္ ၁ဝ နာရီ၊ ၅၅ မိနစ္၊ ၁၂ စကၠန့္၌ ၁၁၁၃ ခုသို့ အတာတက္ေျကာင္းကို ျပ ခဲ့ျပီ။ ထို၌ ၂ ရက္၊ ၃ နာရီ၊ ၅၇ မိနစ္၊ ၃၆ စကၠန့္နုတ္မူ ေနွာင္းတန္ခူးလဆန္း ၁၅ ရက္၊ နံနက္ ၆ နာရီ၊ ၅၇ မိနစ္၊ ၁၆ စကၠန့္ ရလိမ့္မည္။ ယင္းသည္ သကၤျန္က်ခ်ိန္ ျဖစ္၏။ အထက္ပါ မကာရနၱနည္း သကၤျန္က်ခ်ိန္ဝယ္ ၂ နာရီ၊ မိနစ္ျပည့္ ၃၆ စကၠန့္ ေနွာကာရအပ္ေသာ နံနက္ ၈ နာရီ၊ ၅၈ မိနစ္၊ ၁၂ စကၠန့္သည္ သံဒိ႒ဌနည္း သကၤျန္က်ခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ မကာ ရနၱနည္း သကၤျန္တက္ခ်ိန္ဝယ္ ၂ နာရီ၊ ၄ မိနစ္၊ ၁၂ စကၠန့္ ေနွာကာရအပ္ေသာ မြန္းလြဲ ၁၂ နာရီ၊ ၅၉ မိနစ္၊ ၂၄ စကၠန့္ သည္ သံဒိ႒ဌနည္း သကၤျန္တက္ခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ ထိုသို့ ေနွာရာ၌ ၂၄ နာရီ ျပည့္မူ ေက်ာ္မူ တစ္ရက္တိုး၍ မွတ္ရပါမည္။
၁၇၅၂ ခု၊ မတ္လ၊ ၉ ရက္၊ ဟံသာဝတီတပ္မ်ားက တိုက္ခိုက္၍ အဝ(အင္းဝ) ျပင္ျမို့ပ်က္သည္။
၁၇၅၂ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၁ ရက္၊ ဟံသာဝတီတပ္မ်ားက တိုက္ခိုက္၍ အဝ(အင္းဝ)အတြင္း ျမို့ပ်က္သည္။
၁၇၅၂ ခု၊ မတ္လ၊ ၂ဝ ရက္၊ အင္းဝျပင္ျမို့ပ်က္။
၁၇၅၂ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၁ ရက္၊ ျကာသပေတးျကယ္ လတြင္ ခ်ဉ္း။
၁၇၅၂ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၂ ရက္၊ အင္းဝအတြင္းျမို့ပ်က္၊ အင္းဝျပည္ျကီး ပ်က္စီး။ မြန္တို့ ဘ႑ဍာေတာ္မ်ားကို သိမ္းယူ။ မင္းနွင့္တကြ အဆင့္အတန္းျမင့္သူတို့ကို ဟံသာဝတီသို့ပို့။ ေရွြနန္းေတာ္မွစ၍ အအေဆာက္အအံုေကာင္းမွန္သေရြ့ မီး တိုက္။ အေလာင္းမင္းတရားက မင္းျပုရန္ ဝန္ခံ၍ လုပ္ေရးျကံေရးကို မျပတ္တိုင္ပင္၊ ဗိုလ္ဝင္ခံ။ ဥပရာဇာ စသည္တို့ ေဒါေတာ္ကို အင္းဝျမို့ေစာင့္ထား၍ ခရမ္းေပါက္သို့ ဆုတ္၍ေန။
၁၇၅၂ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၉ ရက္၊ ဟံသာဝတီဗိုလ္မႉး၊ တပ္မႉးအေပါင္း မုဆိုးဖိုျမို့သို့ သစၥာျပုရန္ ေရာက္လာသည္။
သကၠရာဇ္ ၁၁၄ ခု၊ ခရစ္နွစ္ ၁၇၅၂-၁၇၅၃။ ၁၁၁၃ ခု၊ ေနွာင္းတန္ခူးလဆုတ္ ၁၁ ရက္ေန့၌ သကၤျန္က်သည္။ ေနွာင္း တန္ခူးလဆုတ္ ၁၃ ရက္(၁၁-၄-၁၇၅၂) အဂၤါေန့၊ ညေန ၅ နာရီ၊ ၇ မိနစ္၊ ၄၈ စကၠန့္၌ ၁၁၁၄ ခုသို့ အတာတက္သည္။ ထိုခု၌ ဝါမထပ္။
၁၇၅၂ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၇ ရက္၊ ဦးေအာင္ေဇယ်သည္ အေလာင္းမင္းတရားဘြဲ့ျဖင့္ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ကို စတင္ တည္ ေထာင္သည္။ ဟံသာဝတီ စစ္သည္သူရဲ ငါးေထာင္ခန့္ မုဆိုးဖိုသို့ တိုက္ရန္ လာေျကာင္း အေလာင္းမင္းတရား ျကား သိ၍ ျမင္းရည္တက္(သူရဲေကာင္း) ၆၈ ေယာက္ ေရြးခ်ယ္လ်က္ ခုခံရန္ ျပင္ဆင္သည္။
၁၇၅၂ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၂ဝ ရက္၊ မုဆိုးဘိုနွင့္မတၱရာအုတ္ဖို ေကြ့ဂုဏၰအိန္သို့ သစၥာေပးေရာက္၊ မြန္သံတို့အျပန္၊ ဟန္လင္းျမို့ ေတာင္ဘက္ေတာက ဆီးျကိုသတ္၊ အမ်ားပင္ေသ။
၁၇၅၂ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၂၄ ရက္၊ ဥပရာဇာက မုဆိုးဘိုသို့ သစၥာေပးလာျပန္။ ျမို့ေရွ့လမ္း ေခ်ာင္းနားက ေစာင့္၍တိုက္၊ မြန္ တို့ ပရမ္းပတာပ်က္။ စစ္သူျကီးတလပန္းကို စစ္သည္သူရဲ ငါးေသာင္းငါးေထာင္နွင့္ အင္းဝတြင္ အေစာင့္အေန ခန့္ ထားခဲ့၍ ဥပရာဇာနွင့္ တပ္ေပါင္းသံုးဆယ္ ဟံသာဝတီသို့ စုန္။
၁၇၅၂ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၂၈ ရက္၊ တလပန္းက တပ္ျကီးကို မုဆိုးဘိုသို့ ခ်ီခိုင္း။ မုဆိုးဘိုမွာလည္း အရည္တူ လူေျခာက္က်ိပ္ ရွစ္ေယာက္တို့ကို ျမင္းယာဉ္တက္ဖြဲ့၊ ကိုယ္ရံေတာ္ သက္ေတာ္ေစာင့္ ေရွြနန္းေတာ္ ေသနတ္ဖြဲ့ ျမို့ေတာ္ေလးဆယ့္ ေျခာက္ရပ္ ေခါင္းတို့ကိုလည္း ဘြဲ့အမည္ေပး။ ေခၚတြင္နွင့္ေသာ အေလာင္းမင္းတရားျကီး တံဆိပ္နာမံေတာ္ကိုသာ မိမိအတြက္ယူ။ ေကြ့ဂုဏၰအိန္က ပို့လိုက္၍ စည္သာမင္းျကီး မုဆိုးဘိုသို့ေရာက္လာ။ မြန္တပ္မ်ား မုဆိုးဘိုသို့ ေရာက္။ ပတ္ဝန္းက်င္ ေျမျပင္မလပ္ အထပ္ထပ္ရံ။ အျပင္းအထန္ တိုက္စစ္ဆင္။
၁၇၅၂ ခု၊ ေမလ၊ ၅ ရက္၊ မင္းတရားျကီးကိုယ္တိုင္ ကြပ္ကဲကာ မြန္တို့ကို တိုက္။ မြန္တို့ ခါးဝတ္မဆီး စစ္ျကီး ေထာင္း ေထာင္းပ်က္၍ ကိုယ္လြတ္ဆုတ္ခြာ။
၁၇၅၂ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၈ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရား၏သားေတာ္ သခင္အျကီး၊ သခင္အလတ္တို့သည္ ေလးဆယ့္ေျခာက္ တပ္မႉးတို့ကို စည္းျကပ္၍ ေျမာင္ဝန္းသို့ ခ်ီတက္ တိုက္ခိုက္ေစသည္။
၁၇၅၂ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၄ ရက္၊ ေျမာင္းဝန္က တပ္ျကီးတပ္ခိုင္ တည္လုပ္ စြဲရပ္ေလဟု အဲကန္ေကာင္းကို အင္းဝက ခ်ီခိုင္း။ (၆ ရက္ ဗုဒၶဟူးေန့ဟု ရွိသည္။ ခရီးအကြာအေဝးနွင့္ ၉ ရက္ေန့တိုက္ပြဲကို ေထာက္က ေန့မွန္၍ ရက္မွားရာသည္။)
၁၇၅၂ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၉ ရက္၊ သားေတာ္သခင္ျကီး၊ သခင္လတ္တို့ မုဆိုးဘိုေျမာက္ေျမာင္းဝန္းအရပ္၌ရွိ အဲကန္ေကာင္း ၏တပ္ကို တိုက္။ မြန္တို့တပ္လံုး ေသာေသာပ်က္။ ေတာေတာင္ျကီးရာ ေရွာင္ရွားေနေသာ သူတို့ကို သိမ္းသြင္း။ ေက်ာင္းကန္ ဘုရားတို့ကို ျပင္ဆင္။ ဟံသာဝတီဘုရင္က တလပန္းကို ဟံသာဝတီသို့ေခၚ၊ ေတာင္ငူ ေငြခြန္ဝန္ကို အင္းဝမွာ အေစာင့္ေနခန့္။ မင္းတရားျကီး-ခင္ဦးစားလက္ယာပ်ံခ်ီကို သိမ္းသြင္းေသာ္လည္း မရ။ ခင္ဦးတပ္ကို ေသ နတ္ဝန္ျကီးမႉး၍လည္းေကာင္း၊ မင္းတရားျကီး ျကီးမႉး၍ေသာ္လည္းေကာင္း တိုက္ေစကာမူ မရ။ ဒီပဲယင္းေျမာက္ ေရွြေပါင္ေလာင္ မြန္တပ္ျကီးကို ေနမ်ိုးေရွြေတာင္တိုက္ရာ နိုင္။ ေသနတ္ဝန္တို့ ခင္ဦးတပ္သို့ ခ်ည္း၍ (မိမိတို့၏) ကြ်ဲ နြားမ်ားကို သိမ္းရာ တိုက္ပြဲျဖစ္။ ခင္ဦးစားအစ္ကို ငခ်စ္ဝ ေသ။ (ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၁၄၊ သီတင္းကြ်တ္လဆန္း ၇ ရက္၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၇၅၂ စက္တင္ဘာလ ၁၄ ရက္ကစ၍ အဂၤႅန္နိုင္ငံက ဂရီေဂၚရီယံနည္းသို့ လိုက္သည္ျဖစ္၍ ျပကၡဒိန္ခ်င္း မတူေတာ့ပါ။)
၁၇၅၂ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၃ ရက္၊ သားေတာ္နွစ္ပါး ျကီးမႉး၍ မူးအေနာက္၊ ခင္လတ္အေရွ့ မြန္တပ္ကို တိုက္ရန္ခ်ီ။ မြန္တို့ အဆီးအတားမရွိ ပ်က္။ ခင္လတ္တပ္ျကီးကို ေအာင္ျမင္၊ ေသနတ္ဝန္နွင့္မင္းလွေရွြေတာင္တို့က ရြာသစ္ျကီးနွင့္ ေညာင္လွတြင္ရွိ မြန္တပ္တို့ကို အနိုင္ရ။ ထို့ေျကာင့္ အင္းဝဗိုလ္မႉး ေငြခြန္ဝန္၏စစ္ေလးေျကာင္း ေလးမ်က္နွာ တက္ ၍ မုဆိုးဘို စစ္အင္အားျကီးနွင့္လုပ္ျကံရန္ အစီအစဉ္ ပ်က္။
၁၇၅၂ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၁ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရား ဦးစီးျပီး ခင္ဦးျမို့ကို ခ်ီတက္ တိုက္ခိုက္သည္။
၁၇၅၂ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၁ ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန့၊ မင္းတရားျကီးကိုယ္တိုင္ ခင္ဦးတပ္ကို တိုက္၊ ေနာင္ေတာ္ျကီးဆံုး၊ ျပန္၍ဆုတ္ရ။
၁၇၅၂ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၄ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားသည္ ခင္ဦးစား ငခ်စ္ညိုအား အရွင္ဖမ္းရန္ အမိန့္ထုတ္ သည္။
၁၇၅၂ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၅ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ သားေတာ္ ညီေတာ္တို့ ခင္ဦးတပ္ကို တိုက္၊ အနိုင္ရ၊ ခင္ဦးစား ေဆြမ်ိုးစံုရာနွင့္ သာေျပးရ။ ခင္ဦးတပ္နွင့္ကမ္းမီလမ္းမီ ခံုေလာက္ဆိုင္ မြန္တပ္ျကီး သံုးတပ္ကို ဆက္၍တိုက္၊ သံုးတပ္လံုးပ်က္။ ခင္ဦးစားလက္ယာပ်ံခ်ီ မူးအေနာက္ ကြ်န္းေတာျကီးတြင္ တပ္တည္၍ ေန။
၁၇၅၂ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂ ရက္၊ ျကာသပေတးေန့၊ သားေတာ္ ညီေတာ္တို့ ငါးစို့ဇင္ရြာသို့ ခ်ီ။
၁၇၅၂ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၄ ရက္၊ စေနေန့၊ ဇင္ရြာတပ္ကို တပ္မခ်ဘဲ တိုက္ရာ အနိုင္ရ။
၁၇၅၂ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၆ ရက္၊ တနလၤာေန့၊ မင္းတရားျကီးကိုယ္တိုင္ ေရဦးကုန္းဘက္အရပ္ ရာဇာဓိရာဇ္ တပ္သို့ခ်ီ။ ရာဇာဓိရာဇ္ အလုပ္အျကံ မခံဝံ့၍ ေျမဒူးျမို့ အေနာက္ေျမာက္၊ အင္တိုင္းတြင္ တပ္တည္၍ေန။ ေအာင္ပြဲျကီး ဆယ္ပြဲ တို့မွရသည့္ သံု့လူ၊ ျမင္း၊ ေသနတ္တို့ကို ေရြးခ်ယ္၍ စစ္တပ္ဖြဲ့။ ျမင္းယာဉ္တက္ ဗိုလ္မႉး တပ္မႉး ေလးဆယ့္ေျခာက္ ရပ္ေခါင္းတို့ကို ဘြဲ့အမည္ေပး။ သံု့လူတို့ကို ေက်းကြ်န္မျပုေစရ။ အိမ္ရာခ်ထား၊ ေနထိုင္ခိုင္း။
၁၇၅၂ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၂ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ သားေတာ္မ်ား ေထာင္တပ္ကိုးတပ္ျဖင့္ တည္ေတာတပ္သို့ ခ်ီ။
၁၇၅၂ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၃ ရက္၊ တနလၤာေန့၊ တည္ေတာတပ္သို့ ေရာက္၊ တပ္တြင္းရွိ ျမန္မာတို့လက္နက္ကို ခ်၍ ေရွာင္သြား။ မြန္တို့ တပ္လံုးျပို၍ပ်က္။ ေသနတ္ဝန္နွင့္တဝက္တပ္ ေက်ာက္ကာသို့ ဆက္ခ်ီရ၊ ေက်ာက္ကာသား ျမန္မာတို့ လုပ္ျကံနွင့္၍ မြန္တို့ တစ္ေယာက္မက်န္ ေသေျကထြက္ေျပး၊ အေရးျပီး။
၁၇၅၂ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၃ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ ေျမျကီးငလ်င္ ျပင္းစြာ တစ္ေန့တည္း ခုနစ္ျကိမ္ လႈပ္။
၁၇၅၃ ခု
၁၇၅၃ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂၁ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရား မုဆိုးဖိုတြင္ ထီးနန္း ေဆာက္လုပ္သည္။
၁၇၅၃ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၉ ရက္၊ ပဲခူးေခါင္းေဆာင္ ဥပရာဇာက သန္လ်င္တြင္ အဂၤႅိပ္ အေရွ့အိနၵိယကုမၸဏီအား စက္ရံု တည္ခြင့္ေပးသည္။
၁၇၅၃ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၄ ရက္၊ ျကာသပေတးေန့၊ မင္းတရားျကီး တိုင္းခြင္လွည့္၊ အနိမ့္ အျမင့္ ေက်ာက္ကာ သာစည္ စေသာ ေျမာက္ဘက္တလွြား ျမို့ရြာတို့ကို သစၥာေပး။ ပဒံုေက်းေညာင္ကန္တြင္ ေသနတ္ဝန္ကို အေစာင့္ခန့္။ ေကြ့ ဂုဏၰအိန္ညီ ငနက္ သစၥာခံ၍ ေသနတ္ဝန္တပ္တြင္ အမႈထမ္းရ။ ရာဇာဓိရာဇ္ အင္တိုင္းတပ္က မင္းကင္းတပ္သို့ ဝင္၊ ယင္းကမွ ကနၷီတြင္ ေန၊ ေသနတ္ဝန္ ကနၷီသို့ ခ်ီရာ မေရာက္ခင္ ကနၷီက ေျပာင္း၍ မင္းကင္းတြင္ ေနျမဲေနျပန္။
၁၇၅၃ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၆ ရက္၊ ေသာျကာေန့၊ ေသနတ္ဝန္ ကြ်န္းေတာျကီးတပ္ကို တိုက္၊ တပ္ပ်က္။ ခင္ဦးစား ရာဇာဓိရာဇ္ ရွိရာ မင္းခင္းသို့ဝင္။
၁၇၅၃ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၁ ရက္၊ ေသနတ္ဝန္ မေရာက္မီ ရာဇာဓိရာဇ္နွင့္ခင္ဦးစားတို့ သစ္ေခါက္တပ္သို့ေျပး၊ ေသနတ္ဝန္ လိုက္ျပန္ေသာ္ မေရာက္မီ ေယာေက်ာက္ကာသို့ေျပး။ ထီးလင္းေစာ္ဘြား၏ညီ ငက်န္၏သစ္ေခါက္တပ္မွာ ခိုင္ခံ့လွ၍ ေသနတ္ဝန္ ခြာခဲ့ရ။ ထီးလင္းေစာ္ဘြား ထီးလင္းက ခြာ၍ ျမစ္သာနားမွာေန၊ ေကြ့ကုဏၰအိန္က သစၥာခံမည့္ဟန္ မြန္ တို့ကိုမွာ၊ ပိုဝအရပ္၌ မြန္တို့ကိုသတ္၊ အေလာင္းမင္းတရားထံသို့လည္း သံေစလွြတ္။ မေျဖာင့္ျကံေျကာင္း အတပ္သိ၍ ယင္းသံကို သတ္၊ ယခင္ေရာက္နွင့္ေနေသာ ငနက္ကိုလည္း သတ္။
၁၇၅၃ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂၁ ရက္၊ မင္းတရားျကီး ေနျပည္ေတာ္ကို စ၍တည္။ ပထမဝါဆိုလကသည္ တန္ေဆာင္မုန္းတိုင္ စစ္မက္ မရွိ ဒုကုဋ္တင္နြယ္ တစ္ဂိုဏ္းတည္းကိုသာ ျဖစ္ေစ၏။ သားထိုး နြားသတ္ နတ္ကိုး နတ္တင္ ထန္းေရ ေသာက္ျခင္း စသည္ကို တားျမစ္။ သူခိုးဓားျပ ကင္းေစရန္ စည္းမ်ဉ္းထူးကို ထုတ္။ ေကြ့ကုဏၰအိန္ အုတ္ဖိုမွ ေတာင္ သံုးဆင့္သို့ ေရွြ့ကာ အခိုင္ေန။ သားေတာ္အျကီး သတိုးဓမၼရာဇာ ခ်ီတက္ရာ ေတာင္ကမ္းလမ္းက်ဉ္းတြင္ ေကြ့တို့နွင့္ ေတြ့၊ ရဲမက္ေတာ္အမ်ားပင္ ဆံုး၊ မင္းတရားျကီး မုဆိုးခ်ံုဗိုလ္ မင္းလွမင္းေခါင္ စေသာ ဗိုလ္မႉးတပ္မႉးတို့ကို အက်ဉ္းထား။
၁၇၅၃ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၃ဝ ရက္၊ ေသနတ္ဝန္နွင့္သားေတာ္အလတ္f သတိုးမင္းေစာတို့ စစ္နွစ္ေျကာင္း ခြဲ၍ ေတာင္သံုး ဆင့္သို့ခ်ီ။ ေကြ့ကုဏၰအိန္ ရွမ္းျပည္နယ္သို့ ေျပးနွင့္၍ မေတြ့မမိ၊ တပ္တြင္ က်န္ရစ္ေသာ သံု့လူ စသည္တို့ကိုသာ သိမ္း ယူ၍ ျပန္ခဲ့ရ။ မြန္တို့ အင္းဝေအာက္ ေလာင္သာအရပ္တြင္ တပ္ျကီးတပ္ခိုင္ေန။ ေသနတ္ဝန္ ခ်င္းတြင္းျမစ္ဆံုတြင္ တပ္နွင့္အခိုင္ေန။ ေျခရင္းေတာ္မွ မူးဝေရာက္ခ်ီ မုဆိုးခ်ံုဗိုလ္နွင့္ ေသနတ္ဝန္ နွစ္တပ္ ေပါင္းေလာင္းသာကိုတိုက္၊ မြန္တပ္ပ်က္၊ အင္းဝသို့ေျပး။ ေနာက္ထပ္ လိုက္၍ အင္းဝကိုတိုက္၊ စစ္မသာ၍ ေနရာရင္းသို့ အသီးသီး ျပန္ဆုတ္။
၁၇၅၃ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၇ ရက္၊ သားေတာ္ သတိုးမင္းေစာ၏တပ္မေတာ္ ငစဉ့္ကိုင္က ပိုဝသို့ ကူးျပီးလွ်င္ အင္းဝျမို့နား ေရွြျကက္ယက္နွင့္တပ္ျကီးတို့တြင္ စြဲရပ္။ မင္းလွမင္းေခါင္ စစ္ကိုင္းက စြဲရပ္၊ ျမစ္ဆံုေန ေသနတ္ဝန္ ေလွတပ္နွင့္ ဆင္တဲတြင္ စြဲရပ္၊ အင္းဝျမို့ကို စစ္ဆင္။
၁၇၅၃ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၃ ရက္၊ မြန္တို့ အင္းဝျမို့က တစ္ညဉ့္လံုး အျပင္းခြာ။ မြန္တို့ ဆုတ္ေျကာင္း ေနာက္မွသိ လိုက္ ေသာ္လည္း မမိ၊ အင္းဝျမို့ကို သိမ္း။
၁၇၅၃ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၉ ရက္၊ မင္းတရားျကီး အင္းဝျမို့သို့ ခ်ီ။
၁၇၅၄ ခု
၁၇၅၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ အဂၤႅိပ္ အေရွ့အိနၵိယကုမၸဏီက အင္ဂ်င္နီယာ ခ်ားနက္တန္ကို ခံတပ္ ေဆာက္လုပ္ရန္ ဟိုင္းျကီးကြ်န္းသို့ ေစလွြတ္သည္။
၁၇၅၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၃ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားျကီးသည္ ရတနာပူရအဝျမို့နွင့္စစ္ကိုင္းကို သိမ္းသည္။
၁၇၅၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၃ ရက္၊ မင္းတရားျကီး စစ္ကိုင္းျမို့နွင့္အင္းဝျမို့တို့ကို သိမ္း။ သားေတာ္သတိုးမင္းေစာကို အထူးခ်ီးက်ူး၊ ေျမဒူးျမို့ကို ေပး။ ေဆြေတာ္မ်ိုးေတာ္ ဗိုလ္မႉးတပ္မႉးတို့ကို အရည္အေလ်ာက္ ေရြးေကာက္ခ်ီးျမွင့္၊ မြန္တို့ဖ်က္ဆီးေသာ ဘုရားမ်ားကိုလည္း ျပင္ဆင္ခိုင္း။
၁၇၅၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၈ ရက္၊ မင္းလွေက်ာ္သူကို အဝျမို့ေစာင့္တပ္မႉး ခန့္သည္။
၁၇၅၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၈ ရက္၊ ေရွြထီး ေရွြတံခြန္လႉ၊ ဆြမ္းေကြ်း။ ေသနတ္ဝန္ မင္းလွမင္းေခါင္ေက်ာ္ ျမစ္ဆံုက ရပ္ျမဲ ရပ္ေနရ။ မင္းလွေက်ာ္သူကို အင္းဝျမို့ေစာင့္ ဗိုလ္မႉးခန့္။
၁၇၅၄ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၅ ရက္၊ မင္းတရားျကီး အင္းဝမွ အညာ ဆင္ဘိုမွန္ကင္းသို့ခ်ီ။ ရာဇာဓိရာဇ္က ဆက္မည့္ ဆင္ျဖူေတာ္ကို ျကိုယူေစသည္။
၁၇၅၄ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၁ ရက္၊ ကသာျမို့သို့ ေရာက္လွ်င္ မင္းလွမင္းေခါင္ မိုးေကာင္း မိုးညွင္းျမို့မ်ားကို သိမ္းယူရန္ ခ်ီရ။
၁၇၅၄ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၆ ရက္၊ မိုးမိတ္ေစာ္ဘြား ဗန္းေမာ္ေစာ္ဘြားတို့ကို ေရေပၚကြ်န္း ဘုရားရင္ျပင္ေတာ္တြင္ သစၥာေပး။
၁၇၅၄ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၆ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားသည္ တေကာင္းျမို့အနီး ေရွြေပၚကြ်န္းဘုရားကို ေရွြတန္ေဆာင္၊ ေငြေဆာင္ျဖင့္ ပူေဇာ္ျပီး ဘုရားရင္ျပင္၌ မိုးမိတ္ေစာ္ဘြား၊ ဗန္းေမာ္ေစာ္ဘြားတို့ကို သစၥာခံေစသည္။
၁၇၅၄ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၁ ရက္၊ သမိုင္းရြာေဟာင္း အထက္ကြ်န္းကို ရန္လံုးေအာင္ သမုတ္၍စံ။ ထိုစခန္းတြင္ ေရွ့ခ်ီ သားေတာ္ ညီေတာ္တို့က ကခ်င္ ရွမ္းရိုင္း တစ္ေသာင္းခန့္နွင့္တိုက္ရ၊ ၄င္းတို့ေျပး။ ထိုကမွ ဆင္ဘိုရြာေအာက္ကြ်န္း၌ စံ၊ ေတာေတာင္မွီခိုရိုင္းပ်သမွ် ထမံုေပါမိုင္း ရွမ္းရိုင္းကခ်င္တို့ကို သုတ္သင္ရွင္းလင္း၊ မိုးေကာင္း မိုးညွင္းသို့ခ်ီ၊ မင္းလွမင္းေခါင္တို့ကို အေခၚလွြတ္ျပီး ဆင္ဘိုမွန္ကင္းက စုန္ခဲ့။ ကသာစခန္းတြင္ မင္းလွမင္းေခါင္က မိုးညွင္း မိုးေကာင္းကို နိုင္၍ ရခဲ့ေသာ လက္နက္ကိရိယာတို့ကို ဆက္။
၁၇၅၄ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၆ ရက္၊ တေကာင္းနန္းေတာ္စခန္း၌ ေဗာင္းေတာ္က်ရာအရပ္တြင္ ေစတီ တည္လုပ္။
၁၇၅၄ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၇ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားသည္ ေစတီကို ေရွြထီးေတာ္အထြတ္ တင္လႉ၍ ဇိနေအာင္ခ်ာေရွြဘံု သာဟု သမုတ္သည္။ ရဟန္းတို့အား ပရိကၡရာရွစ္ပါးနွင့္ဆြမ္း ဆက္ကပ္သည္။
၁၇၅၄ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၈ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားသည္ ေရွြဘိုနန္းေတာ္တြင္ ဘိသိက္ခံယူသည္။
၁၇၅၅ ခု
၁၇၅၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၄ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားသည္ လြန္ေဆးျမို့သို့ ေရာက္ရွိလာျပီး တာ(၇ဝဝ) က်ယ္ေသာ သစ္တပ္ျမို့ကို တည္ေထာင္ကာ ျမန္ေအာင္ဟု သမုတ္သည္။
၁၇၅၅ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၂ ရက္၊ အဂၤႅိပ္လူမ်ိုး ကပၸတိန္ ေဘကာသည္ စကြန္းနားသဘၤောျဖင့္ ပုသိမ္သို့ ေရာက္ရွိသည္။
၁၇၅၅ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၄ ရက္၊ အဂၤႅိပ္ကုမၸဏီက ဆက္သြယ္လိုေျကာင္း အေလာင္းမင္းတရားထံသို့ စာတစ္ေစာင္ ေရး ပို့သည္။
၁၇၅၅ ခု၊ ေမလ၊ ၂ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားသည္ ဒဂံုျမို့ေဟာင္းေနရာကို ခုတ္ထြင္ ရွင္းလင္းေစျပီး ရန္ကုန္ ဟု သမုတ္သည္။
၁၇၅၅ ခု၊ ေမလ၊ ၁၈ ရက္၊ တာေမြတိုက္ပြဲတြင္ အင္းဝသားတို့သည္ ပဲခူးသားတို့အား စစ္နိုင္ျပီး လက္နက္ခဲယမ္း မီးေက်ာက္မ်ား သိမ္းယူသည္။
၁၇၅၅ ခု၊ ေမလ၊ ၂၉ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားသည္ မဟာအတုလယႆဓမၼရာဇဂုရု ဆံုထားသာသနာျပုဆရာေတာ္ ၏မိန့္ဆိုခ်က္ ျဖစ္ေသာ ရဟန္းတို့ ဝိနည္းက်မ္းဂန္ လာရွိသည့္အတိုင္း က်င့္ေဆာင္ရန္၊ မလိုက္နာေသာ ရဟန္းတို့ အား ဆံုးမစီရင္ရန္တို့ကို အမိန့္ထုတ္ျပန္သည္။
၁၇၅၅ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁ဝ ရက္၊ ပဲခူးေခါင္းေဆာင္ ဥပရာဇာက အဂၤႅိပ္ကိုယ္စားလွယ္ ဂ်က္ဆင္ထံသို့ (က)ရန္သူအင္းဝ သားမ်ားကို စစ္ေရး မကူညီရန္၊ (ခ)ျဖစ္နိုင္ပါက ပဲခူးဘက္မွ ကူညီေပးရန္၊ (ဂ)မကူညီနိုင္ပါက မည္သည့္ဘက္မွ မပါ ဝင္ရန္နွင့္သန္လ်င္တြင္ ကုန္ရံုစခန္း ဖြင့္ခြင့္ေပးမည့္အေျကာင္း စာေပးပို့သည္။
၁၇၅၅ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၉ ရက္၊ ပဲခူးသားတို့ဘက္မွ ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ေပးခဲ့သည့္ ျပင္သစ္စစ္သဘၤော ရန္ကုန္ဆိပ္ ကမ္းသို့ ဆိုက္ေရာက္လာသည္။
၁၇၅၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၄ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားသည္ သီဟဗာဟုကို အေလးတင္းေတာင္းမ်ား တံဆိပ္ခပ္နွိပ္ကာ ခ်ိန္တြယ္ စစ္ေဆးျပီးမွ ေရာင္းဝယ္ျခင္း ျပု၊ မျပု စစ္ေဆးရန္ အျကီးအခ်ုပ္ ခန့္သည္။
၁၇၅၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၄ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားသည္ သီဟဗာဟုကို ေရွြနန္းေတာ္အတြင္း အဝတ္အစားနွင့္ အေဆာင္အေယာင္တို့အတြက္ သတ္မွတ္ စီစဉ္ေသာ အမိန့္ထုတ္ျပန္သည္။
၁၇၅၆ ခု
၁၇၅၆ ခု၊ ေမလ၊ ၅ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားကို ကပၸတိန္ ဂြ်န္ဟိုးနွင့္အဖြဲ့ လာေရာက္ ေတြ့ဆံုသည္။
၁၇၅၆ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁ဝ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရား၏တပ္မ်ား သန္လ်င္ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၇၅၇ ခု
၁၇၅၇ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၂ ရက္၊ ဟံသာဝတီလက္ေအာက္တြင္ ရွိေသာ ကြ်န္မ်ား ထြက္ေျပးျပီး အေလာင္းမင္းတရားထံတြင္ ကြ်န္ခံဝင္ေရာက္ ခိုလံႈလာပါလွ်င္ မိရိုးဖလာကြ်န္ ျဖစ္ေစကာမူ ကြ်န္ဘဝမွ လြတ္ေျမာက္ေစရန္ အမိန့္ထုတ္သည္။
၁၇၅၇ ခု၊ ေမလ၊ ၁၂ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရား ဟံသာဝတီျမို့ကို တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၇၅၇ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂၄ ရက္၊ ကပၸတိန္ ေသာမတ္နယူတန္က ကပၸတိန္အင္ဆိုင္းလက္စတာကို အင္းဝေခါင္းေဆာင္ အေလာင္းမင္းတရားနွင့္ေတြ့လွ်င္ ခ်စ္ျကည္ေရးမဟာမိတ္ ဖြဲ့ရန္၊ ရန္ကုန္၌ စခန္း ဖြင့္ခြင့္ရရန္ ျကိုးစားရမည္ဟု စာ ျဖင့္ ညွြန္ျကားသည္။
၁၇၅၇ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၈ ရက္၊ အေလာင္းမင္းတရားနွင့္အဂၤႅိပ္တို့ ခ်စ္ျကည္ေရးမဟာမိတ္ စာခ်ုပ္ လက္မွတ္ေရးထိုး သည္။
၁၈ဝဝ ခုအတြင္း ျဖစ္စဉ္မ်ား
၁၈၈ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၁ဝ ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန့၊ ဘျကီးေတာ္မင္း ကံကုန္သည္ကို အခမ္းအနား ျကီးက်ယ္စြာ စီရင္ခင္းက်င္း ေတာ္မူ၍ စံေနေတာ္မူရင္း ေရွြျမို့ေတာ္ျမို့တြင္း အေရွ့ေတာင္ေထာင့္ နတ္စုလက္ယာကြက္သစ္ သိမ္ေတာ္အတြင္း သဂၤျိုဟ္ရ။ သားေတာ္ ေရွြကိုယ္ေတာ္ျကီး ေက်ာက္ေရာဂါနွင့္လြန္ရာ ေျမာက္ဥယ်ာဉ္ေတာ္အတြင္း အုတ္ဂူျပာသာဒ္ အတြင္း သြင္းနွံသဂၤျိုဟ္ရ။ သကၠရာဇ္ ၁၂၄၂၊ ခရစ္နွစ္ ၁၈၈ဝ-၁၈၈၁ ခု။ သကၠရာဇ္ ၁၂၄၁ ခု၊ ကဆုန္လဆန္း ၄ ရက္၌ သကၤျန္က်သည္။ ကဆုန္လဆန္း ၆ ရက္(၁၃-၄-၁၈၈ဝ) အဂၤါေန့၊ ည ၁ဝ နာရီ၊ ၄ မိနစ္၊ ၄၈ စကၠန့္၌ ၁၂၄၂ ခုသို့ အတာ တက္သည္။ ထိုခု၌ ဝါျကီးထပ္။ ၁၂၄၁ ၊ ေနွာင္း ၁၊ ဆန္း ၁၊ ခရစ္နွစ္(၁ဝ-၃-၁၈၈ဝ) ဗုဒၶဟူးေန့။
၁၈၈ဝ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၈ ရက္၊ ျကာသပေတးေန့၊ နွစ္သစ္ကန္ေတာ့ လာေရာက္ျမဲ အသီးသီး ေစာ္ဘြား ျမို့စားတို့ လာ ေရာက္ရာ မိုးနဲေစာ္ဘြား၊ ရပ္ေစာက္ေစာ္ဘြား၊ မိုင္းေနာင္ျမို့စား၊ မိုင္းပ်ဉ္းျမို့စားတို့ မလာမေရာက္ရွိ။
၁၈၈ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၈ ရက္၊ စေနေန့၊ အရွင္နွစ္ပါး ထီးေဆာင္းမဂၤႅာ မဟာဦးကင္သ ဖြင့္ေတာ္မူ၍ သီရိပေဝသန ဘိသိက္ကို သြန္းခံေတာ္မူ။ မင္းတရားျကီးမွာ သီရိပဝရဒိတ်ာေလာကာဓိပတိပ႑ဍိတမဟာဓမၼရာဇိနၵာဘိသုဓမၼရတနာ စနၵာေဒဝီ တံဆိပ္နာမ ခံေတာ္မူ။ အဂၤႅိပ္အစိုးရမင္းတို့က ကာလကတၱားျမို့သို့ ပို့ထားေသာ ေညာင္ရမ္းမင္းသား၏ ညီေတာ္ ေညာင္အုပ္မင္းသည္ ေျမထဲျမို့ကို ရုတ္တရက္ ဝင္ေရာက္ မီးရွို့ျပီးလွ်င္ ေနရင္း ဒဂံုေမာ္ေက်ာက္တိုင္အနီး ဆံပံုေတာင္အရပ္တြင္ ခိုဝင္ေနထိုင္ေျကာင္း၊ ေျမထဲျမို့ဝန္ငဆိပ္လည္း ေတာင္ျကီးျမို့နယ္ေျမသို့ ထြက္ေျပးရွိေျကာင္း မ်ားနွင့္ေအာက္ျမစ္စဉ္ဝန္က တင္ေလွ်ာက္ျကားသိ။
၁၈၈ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၇ ရက္၊ တနလၤာေန့၊ ရာဇသသံလက္ေဆာင္မ်ားနွင့္အိနၵိယဘုရင္ခံမင္းထံ ေစလွြတ္အပ္ေသာ ဝန္ ေထာက္ ေျမာင္လွျမို့စား စသည္တို့ သရက္ျမို့တြင္ ရပ္ဆိုင္း၍ ရွစ္လေက်ာ္ ျကန့္ျကာျပန္လာျကရ။
၁၈၈ဝ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၇ ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန့၊ အတြင္းဝန္ ပင္းယျမို့စား မင္းေခါင္ မဟာမင္းေက်ာ္သူရွိန္၊ အတြင္းဝန္ ေလွ သင္းဝန္ စေလျမို့စား မင္းသီရိမဟာေဇယ်ေက်ာ္ထင္တို့ကို ေညာင္အုပ္စားကို ရမိေအာင္ ဖမ္းေစ အမိန့္ေတာ္ျမတ္ကို ခံယူ၍ လက္နက္ကိုင္ လူသူအျပည့္အစံုနွင့္ေတာင္တြင္းျကီးေျကာင္း၊ ေအာက္ျမစ္ေျကာင္းဆိုင္ရာ ျမို့ရြာမ်ားသို့ သြား ေရာက္ရပ္ေနရ။ ထိုအရာရွိတို့ ျမို့ရြာမ်ားသို့ မေရာက္မီ ေညာင္အုပ္မင္းသားသည္ ဒုတိယေက်ာက္တိုင္စပ္ ဒဂံု ေမာ္ ေျကးနန္းရံုေတာ္မ်ားကို ေနွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီး ျပုလုပ္ျကျပန္ရာ ေအာက္ျမစ္စဉ္ဝန္ အမိန့္နွင့္ ေျမထဲျမို့သူျကီး ေနမ်ိုး သမနၱရာဇာက လူလက္နက္ စည္းျကပ္ျပီးလွ်င္ ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ ဖမ္းဆီးရာ ေညာင္အုပ္မင္းသား ေက်ာက္တိုင္ ေတာင္ဘက္သို့ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ ရွိေျကာင္းနွင့္ေျမထဲျမို့သူျကီး ေအာက္ျမစ္စဉ္ဝန္တို့က တင္ေလွ်ာက္။ အထက္ ထြက္ေျပးသူ ငဆိပ္ကို ေျမထဲျမို့ဝန္အရာက နုတ္၍ ေရွြဖဝါးေတာ္ေအာက္သို့ အက်ဉ္းယူရ။ ေျမထဲျမို့သူျကီးကို ေျမထဲ ျမို့ဝန္ခန့္။
၁၈၈ဝ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၁ ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန့၊ သံေတာ္ဆင့္ ကြပ္ရြာစား မင္းေခါင္စည္သူေက်ာ္ကို ျမို့ဝန္ခန့္။ သံေတာ္ဆင့္ ဝက္မစြတ္ျမို့စား မင္းထင္မဟာစည္သူကို ဝန္ေထာက္ခန့္။
၁၈၈ဝ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၄ ရက္၊ စေနေန့၊ ထိုလကစ၍ ဗိုလ္ညီလာခံေရွြေဆာင္ေတာ္သို့ မင္းတရားျကီးကိုယ္ေတာ္ တိုင္ ထြက္ေတာ္မူ၍ တိုင္းေရးျပည္မႈမ်ားကို ေန့စဉ္ စီမံခန့္ခြဲ။
၁၈၈ဝ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၅ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ အရွင္နန္းမိဖုရားေခါင္ျကီးတြင္ သမီးေတာ္ျမတ္ရတနာကို ဖြားျမင္။ သံုးဆယ္ျမို့စား သုေကသာဝတီ၊ ေတာင္စဉ္ျမို့စား သုမနဝတီတို့ အလွည့္က် ထိန္းရ။ ထိုအထိန္းေတာ္မ်ားကိုလည္း မင္းသမီးျကီးတို့နည္း ေဆာင္ျကီးရြက္ျကီး ေပး၍ အထူးသျဖင့္ သူေကာင္းျပု။
၁၈၈ဝ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၄ ရက္၊ တနလၤာေန့၊ ေတာင္တြင္းျကီးေျကာင္းနွင့္ေအာက္ျမစ္စဉ္ ျမို့ေက်းရြာမ်ားတြင္ ရပ္တန့္ရွိေနသည့္ အတြင္းဝန္ ပင္းျမို့စား၊ အတြင္းဝန္၊ ေလွသင္းဝန္ စေလျမို့စား၊ ဝန္ေထာက္ေတာ္ ျမို့သစ္ျမို့စား တို့ ရာဇဝတ္ေတာ္ေရး ကင္းလြတ္လံုျခံုေအာင္ အသီးသီး ဆင့္ဆို၍ ေရွြဖဝါးေတာ္ေအာက္ ျပန္လာျကရ။ ေလွအမႈထမ္း လူေလးေထာင္ေက်ာ္တို့ကို ေသနတ္အစံု အမႈထမ္းလူကဲ့သို့ လစာေငြ သနားေတာ္ျမတ္ခံေစ၍ ေသနတ္ စြဲကိုင္ေစျပီး လွ်င္ ေလွသင္းဗိုလ္၊ ေလွသင္းစာေရး၊ ေဖာင္စာေရး၊ သဘၤောစာေရး ခန့္ထားထမ္းရြက္ရ။ မဂၤႅာအိမ္ေတာ္ပါ ေတာင္ မာရဘင္ ေသနတ္ဗိုလ္ေဟာင္း စသည္တို့ကိုလည္း ေလွသင္းဗိုလ္ဖ စသည္ ရာထူး အသီးသီးခန့္။ ဘုန္းေတာ္တိုး ေသနတ္အစု၊ ေျမာက္တစ္ရာ့ငါးဆယ္ ေသနတ္အစု၊ နန္းဦးမဂၤႅာျမင္းအစု၊ မဂၤႅာရဲညြန့္ျမင္းအစုမ်ား စည္ပင္ပြား မ်ားလာ၍ ေဆးေတာ္ထိုးမွတ္ ထမ္းရြက္ျကရ။
၁၈၈ဝ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂၉ ရက္၊ တနလၤာေန့၊ ေရွြလွံဗိုလ္ ေကာလင္းျမို့စား မဟာမင္းေခါင္ေနာ္ရထာ လက္သံုးေတာ္ ကိုင္ အကၠပတ္ျမင္းဝန္ မဟာမင္းေခါင္ေက်ာ္တပ္တို့ကို ေရွြျမို့ေတာ္ဝန္ခန့္။
၁၈၂၄ ခု
၁၈၂၄ ခု၊ အဂၤႅိပ္-ျမန္မာ ပထမစစ္ပြဲ အျပီးတြင္ ရခိုင္တိုင္းနွင့္တနသၤာရီတိုင္းကို သိမ္းပိုက္နိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း အားရ ေက်နပ္ဟန္ မတူေသာ နယ္ခ်ဲ့သမားမ်ားသည္ ေအးခ်မ္းစြာ ေနတတ္ေသာ ဗမာမ်ားကို ဒုတိယစစ္ပြဲျဖင့္ အနိုင္ယူ။
၁၈၂၅ ခု
၁၈၂၅ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၆ ရက္၊ ျမန္မာ သရက္တပင္ကြ်န္းဦးခံတပ္နွင့္ထန္းတပင္ခံတပ္မ်ားကို အဂၤႅိပ္ဗိုလ္မႉး ေဂၚဒြင္ က တိုက္သည္။
၁၈၂၅ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၁ ရက္၊ သံလ်င္ ျမန္မာတပ္ကို အဂၤႅိပ္ဗိုလ္မႉးျကီးအားရင္းတန္က တိုက္သည္။
၁၈၂၅ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၇ ရက္၊ ေမွာ္ဘီတြင္ မဟာသီလဝတပ္ကို အဂၤႅိပ္တပ္မ်ား လာတိုက္သည္။
၁၈၂၅ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁ ရက္၊ မဟာဗနၶုလ ဓနုျဖူျမို့၌ က်ဆံုးသည္။
၁၈၂၅ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၃ဝ ရက္၊ ဂ်င္နရဲလ္မက္ဘီး ဦးစီးေသာ ျဗိတိသွ်တပ္က သံတြဲကို သိမ္းယူသည္။
၁၈၂၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁ဝ ရက္၊ ျမန္မာဗိုလ္ခ်ုပ္ မဟာေနမ်ိုး တပ္မျကီး၏ေရွ့ေျပးတပ္ ဝက္ထီးကန္သို့ေရာက္သည္။
၁၈၂၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၅ ရက္၊ ဝက္ထီးကန္ ျမန္မာတပ္ကို အဂၤႅိပ္ဗိုလ္မႉးျကီး မက္ေဒၚဝယ္တပ္က လာေရာက္ တိုက္ခိုက္သည္။
၁၈၂၅ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၃ဝ ရက္၊ အဂၤႅိပ္ ျမန္မာ စစ္ေျပျငိမ္းေရး ေဆြးေနြးပြဲကို ျမစ္လယ္ရွိ ေဖာင္ေပၚတြင္ ေဆြးေနြး ျကသည္။
၁၈၂၆ ခု
၁၈၂၆ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၄ ရက္၊ ရနၱပိုစာခ်ုပ္ကို ခ်ုပ္ဆိုသည္။ (အဂၤႅိပ္ ျမန္မာပထမစစ္ပြဲ ျပီးျပတ္သည္။)
၁၈၂၆ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁ဝ ရက္၊ မြန္တို့ ရန္ကုန္ ပုဇြန္ေတာင္တပ္ကို တက္ရာတြင္ တြန္းလွန္ေအာင္ျမင္သည္။
၁၈၂၇ ခု
၁၈၂၇ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၆ ရက္၊ ဘဂၤႅားသြား ျမန္မာသံအဖြဲ့ ကလကတၱားျမို့သို့ ဆိုက္ေရာက္သည္။
၁၈၃ဝ ခု
၁၈၃ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၇ ရက္၊ ေမဂ်ာဘာေနး အင္းဝသို့ ေရာက္သည္။
၁၈၃ဝ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၇ ရက္၊ အဂၤႅိပ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေမဂ်ာဘာေနးသည္ ဘျကီးေတာ္ဘုရား ေရွ့ေတာ္၌ ရာမဇာတ္ ျကည့္သည္။
၁၈၃ဝ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁၈ ရက္၊ အီတလီျမို့ဝန္ ဟံသာဝတီသို့ ေရာက္သည္။
၁၈၃၃ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁၂ ရက္၊ ဘဂၤႅားသြား သံအဖြဲ့ ရန္ကုန္ျမို့သို့ ျပန္လည္ ဆိုက္ေရာက္သည္။
၁၈၃၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၉ ရက္၊ ကေလးကေဘာ္ ေတာင္ျကားေဒသကို ျမန္မာတို့ ျပန္ရသည္။
၁၈၃၅ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၂၉ ရက္၊ ဟံသာဝတီဝန္ျကီး ရန္ကုန္ျမို့တြင္ ကြယ္လြန္သည္။
၁၈၃၆ ခု၊ ေမလ၊ ၁၁ ရက္၊ ဘျကီးေတာ္ နန္းက်သည္။
၁၈၃၇ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ အဂၤႅိပ္တို့အား ျမန္မာက စစ္ေလ်ာ္ေျကး အေျပေပးျပီးသည္။
၁၈၃၇ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၃ဝ ရက္၊ ဘျကီးေတာ္က ညီေတာ္သာယာဝတီမင္းအား ထီးနန္းလွြဲအပ္သည္။
၁၈၃၈ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၅ ရက္၊ ေညာင္ရမ္းမင္းသား (စျကာမင္း)ကို ေရမွာ ေဖ်ာက္သည္။
၁၈၃၉ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၁ ရက္၊ အမရပူရ၌ ငလ်င္ျကီး လႈပ္သည္။
၁၈၄ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၇ ရက္၊ ေရွြထားမင္းသား ပုန္ကန္သည္။
၁၈၄၁ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၇ ရက္၊ ဒုတိယနဝေဒး ကြယ္လြန္သည္။
၁၈၄၁ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂ ရက္၊ သာယာဝတီမင္း ရန္ကုန္သို့ ေရာက္သည္။
၁၈၄၂ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂ဝ ရက္၊ သာယာဝတီမင္း ေရွြတိဂံုဘုရား၌ ေခါင္းေလာင္းလႉသည္။
၁၈၄၆ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၅ ရက္၊ ဘျကီးေတာ္မင္း နတ္ရြာစံသည္။
၁၈၄၆ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၇ ရက္၊ သာယာဝတီမင္း နတ္ရြာစံသည္။
၁၈၄၇ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၇ ရက္၊ ပုဂံမင္း နန္းတက္သည္။
၁၈၅ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၇ ရက္၊ ေနာက္ဆံုး အဂၤႅိပ္သံအရာရွိ မတၱေလာက္ အင္းဝမွ ျပန္သြားသည္။
၁၈၅၂ ခု၊ ေအာက္ျမန္မာျပည္ တျပည္လံုးကိုလည္း ဒုတိယစစ္ပြဲျဖင့္ အရသိမ္းပိုက္ျပန္ေလသည္။
၁၈၅၃ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၇ ရက္၊ မင္းတုန္းမင္း နန္းတက္သည္။
၁၈၅၃ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁၁ ရက္၊ ကေနာင္မင္းအား အိမ္ေရွ့အရာ ေပးသည္။
၁၈၅၃ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၈ ရက္၊ အထက္ေအာက္ျမန္မာနိုင္ငံ နယ္ျခားေက်ာက္တိုင္ကို သရက္ခရိုင္၌ စိုက္ထူသည္။
၁၈၅၇ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၈ ရက္၊ မနၱေလးျမို့ စတည္သည္။
၁၈၅၉ ခု၊ ေမလ၊ ၂၂ ရက္၊ မနၱေလးျမို့ရိုးေတာ္နွင့္ခုနစ္ဌာန အုတ္ျမစ္ခ်သည္။
၁၈၆၃ ခု၊ မတ္လ၊ ၇ ရက္၊ မနၱေလးျမို့ အပိုင္းအျခား သတ္မွတ္၍ ၅၄ ရပ္ကြက္ အမည္ သမုတ္သည္။
၁၈၆၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၁ ရက္၊ မနၱေလးေနျပည္ေတာ္၌ ဒဂၤါးသြန္းစက္ရံုကို ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၈၆၆ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၈ ရက္၊ ျမင္ကြန္းမင္းသားနွင့္ျမင္းခုန္တိုင္မင္းသားတို့ ပုန္ကန္သည္။
၁၈၆၆ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၈ ရက္၊ ကေနာင္မင္းသားအား ျမင္ကြန္းနွင့္ျမင္းခုန္တိုင္မင္းသားတို့ လုပ္ျကံ၍ ကံကုန္သည္။
၁၈၆၆ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၂၂ ရက္၊ ရန္ကုန္အက်ဉ္းေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ေသာ ျမင္ကြန္းမင္းသားအား ေမွာ္ဘီျမို့ အုပ္ ေမာင္ျကည္က ဖမ္းဆီး၍ ရန္ကုန္သို့ ျပန္ပို့သည္။
၁၈၆၉ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ပထမအျကိမ္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူသည္။
၁၈၇၂ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၄ ရက္၊ ဘုရင္ခံခ်ုပ္ေလာ့ဒ္ေမရိုး ကပၸလီကြ်န္းတြင္ ဓားထိုးခံရ၍ ကြယ္လြန္သည္။ (ရန္ကုန္ အေရာက္ ထီးျဖူမိုးခံခဲ့သူ ျဖစ္သည္။)
၁၈၇၃ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ေလာကီသုတပညာသတင္းစာကို စတင္ထုတ္ေဝသည္။
၁၈၇၃ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၄ ရက္၊ ျပင္သစ္ျမန္မာ စာခ်ုပ္ ခ်ုပ္ဆိုသည္။
၁၈၇၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ ရက္၊ ရခိုင္ဝန္ရွင္ေတာ္မင္းျကီး အက္ရွေလလီအီဒင္က ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ မီးရထားလမ္း ေဖာက္ရန္ အစီရင္ခံသည္။
၁၈၇၄ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁၇ ရက္၊ ကင္းဝန္မင္းျကီးသံအဖြဲ့ ဥေရာပတိုက္မွအျပန္ ရန္ကုန္ျမို့သို့ ဆိုက္ေရာက္သည္။
၁၈၇၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၁ ရက္၊ ရတနာပံုသတင္းစာကို စတင္ထုတ္ေဝသည္။
၁၈၇၇ ခု၊ ေမလ၊ ၁ ရက္၊ ဧရာဝတီျမစ္ဝွမ္း မီးရထားလုပ္ငန္းကို စတင္သည္။
၁၈၇၇ ခု၊ ေမလ၊ ၁ ရက္၊ ရန္ကုန္နွင့္ျပည္ မီးရထားလမ္း ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၈၇၈ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁ ရက္၊ မင္းတုန္းမင္း နတ္ရြာစံသည္။
၁၈၇၈ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂ ရက္၊ သီေပါဘုရင္ နန္းတက္သည္။
၁၈၇၉ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၃ ရက္၊ ျမန္မာသံအဖြဲ့ အဂၤႅိပ္အစိုးရထံ ေစလွြတ္သည္။ သရက္ျမို့တြင္ ေရွ့ဆက္ မသြားရန္ အဂၤႅိပ္တို့က တားဆီးသည္။
၁၈၈၄ ခု
၁၈၈၄ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၇ ရက္၊ ရန္ကုန္-ပဲခူး မီးရထားလမ္း ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၈၈၄ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁ ရက္၊ ျပင္သစ္ျမန္မာစာခ်ုပ္ကို ျပင္သစ္ျပည္ ပါရီျမို့တြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးသည္။
၁၈၄၄ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁ ရက္၊ ျပြန္တန္ဆာသို့ မီးရထားလမ္း ေပါက္သည္။
၁၈၈၄ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၉ ရက္၊ ေသာျကာေန့၊ အရပ္ရပ္ လုပ္ေဆာင္ရန္ပံုစံ ကုန္ဝင္ရန္စရိတ္ ေငြစာရင္းမ်ားကို ဆက္သြင္း တင္ေလွ်ာက္ရာ စရိတ္ေငြဒဂၤါးမ်ား ေပးသနားေတာ္မူ၍ လုပ္ေဆာင္ရန္ ရွိသည္မ်ားကို ဆိုင္သင့္ရာ အျကီး အျကပ္တို့သို့ အသီးသီး ေငြေတာ္ထုတ္ေပး ဝယ္ျခမ္းငွားရမ္း ျကီးျကပ္ေဆာ္ဖန္ လုပ္ေဆာင္ေစရ။
၁၈၈၅ ခု
၁၈၈၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၆ ရက္၊ ေသာျကာေန့၊ မဟာမုနိရုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္မွာ အထက္ မြမ္းမံကပ္လုပ္ျပီး ေရွြပုစြန္ခြံ သကၤၷ္းေတာ္မ်ားအျပင္ မဟာမုနိရုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ကို မီးသင့္ရာ စီးဆင္းေလွ်ာက် သိမ္းဆည္းရရွိသည့္ ေရွြမ်ားကို ခတ္လုပ္ျပီးေျပသည့္ အခ်ိန္ ခြက္ေျခာက္ဆယ္ရွိ ေရွြပုစြန္ခြံ သကၤၷ္းေတာ္မ်ားကို ရုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္မွာ ကပ္မြမ္း လႉဒါန္းရ။
၁၈၈၅ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၄ ရက္၊ အဂၤါေန့၊ ေဇယဝဎုနတိုင္း ေကတုမတီ ေတာင္ငူျမို့မွ ေရွြစက္ေတာ္ေအာက္ ေဆာင္ယူ ဆက္ေရာက္သည့္ ရတနာဆင္ျဖူေတာ္ကို သိမ္းျပီးလွ်င္ ေဇယဝဎုပစၥယ နာဂရာဇာတံဆိပ္နာမံ တပ္မွတ္။
၁၈၈၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၄ ရက္၊ စေနေန့၊ အဂၤႅိပ္သဘၤာအမ်ား ဆန္တက္၍ ဆင္ေပါင္ဝဲနယ္ စစ္ေအာင္ခန္း ခံတပ္မွာ စြဲရပ္ေနသည့္ ျမန္မာတပ္ေတာ္တို့နွင့္အျပင္းအထန္ တိုက္ပြဲျဖစ္။ ကမ္းေျခ၌ ဆိုက္ကပ္ထားေသာ ျမန္မာမင္းပိုင္ တုလွြတ္ယာဉ္ေက်ာ္ သဘၤောကို အဂၤႅိပ္တို့က လက္ရသိမ္းယူျပီးလွ်င္ သရက္ျမို့နယ္သို့ ေဆာင္ယူသြား။
၁၈၈၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၆ ရက္၊ တနလၤာေန့၊ အဂၤႅိပ္စစ္သဘၤောအမ်ား ဆန္တက္၍ ဆင္ေပါင္ဝဲတပ္ကို ဗံုးအေျမာက္ တို့နွင့္ပစ္ခတ္ရာ တပ္ေတာ္မ်ားက အင္အားမမွ် ဆုတ္ခြာရေသာေျကာင့္ ယင္းသည့္တပ္ကို အဂၤႅိပ္တို့သိမ္းယူ။ ထူး ေပါက္ကတုတ္၊ မလြန္နယ္ပန္းေဒါျပင္တပ္၊ မင္းလွခံျမို့တို့တြင္ အခိုင္ေနျကသည့္တပ္ေတာ္တို့နွင့္အဂၤႅိပ္တပ္မ်ား ဆိုင္ျပိုင္၍ အျပင္းအထန္ တိုက္ခိုက္ျကရာ လက္နက္ လူသူ အင္အား မမွ်ေသာေျကာင့္ တပ္ေတာ္မ်ား ေရွြ့ရ။
၁၈၈၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂ဝ ရက္၊ ေသာျကာေန့၊ အဂၤႅိပ္စစ္သဘၤောတို့ ဧရာဝတီျမစ္ေျကာင္းအတိုင္း မဆုတ္မဆိုင္း ဆန္တက္လာရာ ေရနံေခ်ာင္းသို့ေရာက္။
၁၈၈၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂၂ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ ပုဂံျမို့သို့ေရာက္။
၁၈၈၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂၄ ရက္၊ အဂၤါေန့၊ ကြမ္းရြာသို့ေရာက္။
၁၈၈၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂၅ ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန့၊ ျမင္းျခံျမို့သို့ ေရာက္၍ ဗိုလ္မႉးအတြင္းဝန္ ေလွသင္းဝန္တပ္နွင့္ေတြ့ဆံု အျပင္းအထန္ ဆိုင္ျပိုင္၍ အေျမာက္လက္နက္တို့နွင့္ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ျကရာ လက္နက္လူသူ အင္အား မမွ်ေသာ ေျကာင့္ တပ္ေတာ္မ်ား ေရွြ့ရ။ ယင္းသည့္အခါ ေတာင္တြင္းျကီးေျကာင္း ေရွ့လြန္ခ်ီတက္ေစသည့္ ဗိုလ္ခ်ုပ္ျမို့ဝန္ အကၠပတ္ျမင္းဝန္တပ္ကို ေရာက္ရာစခန္းက ဧရာဝတီျမစ္ေျကာင္း ခ်ီတက္တိုက္ခိုက္ရမည္။ ေရွြလွံျမို့ဝန္တပ္မွာ ေရာက္ရာအရပ္က တပ္စြဲ၍ အခိုင္ေနရမည့္အေျကာင္း လွြတ္ေတာ္က ထပ္မံဆင့္ဆိုရ။ အင္းဝခံျမို့မွ တပ္စြဲ၍ အခိုင္ ေနရသူ ဗိုလ္မႉးအတြင္းဝန္ ျမို့သစ္ျမို့စားက မင္းတရားျကီး ေရွြျမို့ေတာ္က ထြက္ေတာ္မူ၍ သင့္ရာဌာနက အရပ္ အေန ျပုလုပ္စံေနျပီးလွ်င္ ျကံုျကိုက္ရာ ျကံစည္သင့္ေျကာင္း အေရးစကား တင္ေလွ်ာက္။ အတြင္းဝန္ျမို့သစ္ျမို့စား မိဖုရားေခါင္ျကီး မက်န္းမမာျခင္း၊ သမီးေတာ္တို့ ငယ္ရြယ္လွျခင္း စသည္တို့ေျကာင့္ အဂၤႅိပ္အစိုးရမင္းတို့အထက္ ေတာင္းခံရင္း အခြင့္အေရးမ်ားကို အလံုးစံု အခြင့္ျပုမည့္အေျကာင္း၊ ယခုခ်ီတက္တိုက္ခိုက္ျကသည့္ စစ္ကိုလည္း နွစ္ ဦးနွစ္ဖက္ ရုပ္သိမ္းျပီးလွ်င္ မဟာမိတ္စာခ်ုပ္ ျပုလုပ္ရန္ အေျကာင္းမ်ား ေရးသား၍ အဂၤႅိပ္ ဘာသာစကား နား လည္သူ အတြင္းဝန္ ေက်ာက္ေျမာင္းျမို့စား၊ ဝန္ေထာက္ ဝက္မစြတ္ျမို့စားတို့ကို စကားေျပေျပာရန္ ေစလွြတ္။ အဂၤ လိပ္စစ္သဘၤောတို့ ဆန္တက္ေစ၍ စစ္ကိုင္းခံျမို့ အင္းဝခံျမို့အနီး ေရာက္ခဲ့လွ်င္ ၄င္းခံျမို့ရွိ ျမန္မာရဲမက္တို့နွင့္အျပင္း အထန္ ဆိုင္ျပိုင္တိုက္ခိုက္ျကက အေရးေတာ္ မျပီးရွိမည္။ အဂၤႅိပ္စစ္သဘၤောတို့ စစ္ကိုင္း၊ အင္းဝျမို့အနီး မေရာက္မီ အျမန္သြား၍ အေရးစကား ေျပာဆိုရမည္ဟု မင္းတရားျကီး ကိုယ္တိုင္ေတာ္ ထပ္ခါထပ္ခါ မွာေတာ္မူ။ အတြင္းဝန္ ေက်ာက္ေျမာင္းျမို့စားနွင့္ဝန္ေထာက္ ဝက္မစြတ္ျမို့စားတို့လည္း မွန္စီေရွြထည့္ မင္းစီး ခပ္ေလွေတာ္တြင္ စစ္ဆိုင္း အလံကို တင္၍ စီးနင္းစုန္ဆင္းလာျက။
၁၈၈၅ ခု၊ တတိယစစ္ပြဲျဖင့္ သီေပါမင္းအား အရဖမ္းလ်က္ အထက္ျမန္မာျပည္ကိုပါ သိမ္းပိုက္ျကသည္။
၁၈၈၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၃ဝ ရက္၊ တနလၤာေန့၊ အရွင္နွစ္ပါးကို ေဆာင္ယူ၍ သူရိယသဘၤော ရန္ကုန္သို့ စုန္သြား။
၁၈၈၅ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၆ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ ရန္ကုန္ျမို့သို့ ဆိုက္ေရာက္။ ကလိုက္ေခၚ ပင္လယ္ကူးသဘၤောသို့ ေရွြ့ ေျပာင္းစံေနေတာ္မူရာ အရွင္နန္းမေတာ္ဖုရား၊ သမီးေတာ္ထိပ္စုဖုရားျကီး၊ ထိပ္စုဖုရားလတ္၊ အရွင္နန္းမေတာ္ဖုရား ၏ညီမေတာ္ ရမည္းသင္းစုဖုရားကေလး၊ အထိန္းေတာ္ ေတာင္စဉ္ျမို့စား သုမနဝတီ၊ အထိန္းေတာ္ မိုးညင္းျမို့စား သုပဘာဝတီ၊ သံေတာ္ဆင့္ ပန္းတဉ္းဝန္ မဟာမင္းလွနနၵေက်ာ္ထင္၊ အရွင္နန္းမေတာ္ဖုရား၊ ဘ႑ဍာစိုးစာေရးျကီး၊ မဟာမင္းေက်ာ္ရာဇာ အပ်ိုေတာ္ဝသံ၊ ခါေနြ၊ တိမ္ျပာ၊ မိလႅာ၊ ေဇ႒ဌ၊ ေသာရီ၊ နန္းေပါ၊ နန္းတူး၊ အဂၤႅိပ္မင္းတို့ ထည့္ သည့္ ဟသၤာတျမို့ ဇာတိစကားျပန္ ေမာင္ရွိန္း၊ ေမာင္သိမ္းတို့နွင့္တကြ ရန္ကုန္ျမို့တြင္ ေျခာက္ရက္ ရပ္ဆိုင္း။ ကလိုက္ေခၚး သဘၤောမွ ကနၵာေခၚ အစိုးရသဘၤောသို့ ေျပာင္း၍ ပင္လယ္ခရီးျဖင့္ စက္ျပင္းခုတ္ နွင္းေဆာင္ယူ(လိုက္ ပါရ။)
၁၈၈၅ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၄ ရက္၊ တနလၤာေန့၊ မဒရတ္ျမို့သို့ ဆိုက္ေရာက္ စံေနေတာ္မူရ။ (ပုဂံမင္းေခတ္ဦးကစ၍ သီေပါေခတ္ ကုန္သည့္တိုင္ ျပကၡဒိန္ ျပင္ဆင္ခ်က္ ၁၈ ခုရွိ။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ တစ္ခုလံုးအတြက္ ျပကၡဒိန္ ျပင္ဆင္ ခ်က္ ၁၂၇ ခုရွိ။)
၁၈၈၆ ခု
၁၈၈၆ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ ရက္၊ ေသာျကာေန့မွာ ျမန္မာျပည္အား အဂၤႅိပ္တို့ သိမ္းယူရလိုက္ျပီး ျဖစ္ေျကာင္း အိနၵိယ ျပည္ရွိ ဘုရင္ခံခ်ုပ္က ေက်ညာခ်က္တရပ္ ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။
၁၈၈၆ ခု၊ ေမလ၊ ၁ ရက္၊ အေမရိကန္ လုပ္သားသပိတ္ စသည္။
၁၈၈၉ ခု၊ ေမလ၊ ကမၻာ့ေမေဒး စသည္။
၁၈၉၇ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၉ ရက္၊ ေသာျကာေန့၊ အိနၵိယျပည္ရွိ ဘုရင္ခံခ်ုပ္က ျမန္မာျပည္အား ျပည္နယ္တခုအျဖစ္ ျပန္တမ္း တရပ္ ထုတ္ျပန္ျပီးလွ်င္ လက္ရွိ အုပ္ခ်ုပ္လ်က္ရွိေသာ ျမန္မာျပည္မွ မင္းျကီးကိုလည္း လက္ေထာက္ဘုရင္ခံဟု ေခၚေဝၚသံုးစြဲေစျကရမည္ ျဖစ္ေျကာင္း ထုတ္ျပန္ေက်ညာလိုက္ေလသည္။
၁၈၉၇ ခု၊ ေမလ၊ ၁ ရက္၊ ျမန္မာျပည္သည္ အိနၵိယျပည္ရွိ ဘုရင္ခံခ်ုပ္၏လက္ေအာက္မွ လက္ေထာက္ဘုရင္ခံ တိုက္ရိုက္အုပ္ခ်ုပ္ေသာ ျမန္မာျပည္နယ္ ဟူေသာ ျပည္နယ္တနယ္ ျဖစ္လာကာ အုပ္ခ်ုပ္ေရး အေျခအေနမွာ တမ်ိုး တမည္ ေျပာင္းလဲလာခဲ့ရေလသည္။
၁၈၉၇ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၆ ရက္၊ အဂၤါေန့၊ အထက္ျမန္မာျပည္ မနၱေလးျမို့၌ ျမန္မာမ်ိုးခ်စ္မ်ား စုေပါင္း၍ ဗုဒၶသာသနနုဂၢဟ အမည္ျဖင့္ အသင္းတသင္းကို စတင္၍ ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၈၉၇ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၆ ရက္၊ ေမာ္လျမိုင္ျမို့ သွ်င္ဗုဒၶေဃာသေက်ာင္းအမည္ျဖင့္ အဂၤႅိပ္ ျမန္မာ စာသင္ေက်ာင္း တေက်ာင္း တည္ေထာင္၏။ ထိုေက်ာင္း၏ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ျမန္မာလူမ်ိုးမ်ား အဂၤႅိပ္စာ သင္ျကားနိုင္ေရးပင္ ျဖစ္၏။
၁၉ဝဝ ခုအတြင္း ျဖစ္ရပ္မ်ား
၁၉ဝဝ ခု
၁၉ဝဝ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၆ ရက္၊ မနၱေလးျမို့တြင္ ဦးေက်ာ္ရန္ ဦးစီး၍ ဗုဒၶဘာသာအသင္း တည္ေထာင္သည္။ အသင္းအမႈ ေဆာင္မ်ားမွာ ဥကၠ႒ဌဦးေက်ာ္ရန္၊ ဒုဥကၠ႒ဌဦးခင္၊ အက်ိုးေဆာင္အတြင္းေရးမႉး ဦးေသာ္ တို့ျဖစ္သည္။
၁၉ဝ၂ ခု
ပုသိမ္ျမို့၌ ဥေရာပတိုက္သား ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္ ဘိကၡုအေသာကကို အေျကာင္းျပု၍ အေသာကအသင္း တည္ ေထာင္သည္။
၁၉ဝ၃ ခု
၁၉ဝ၃ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၄ ရက္၊ ဆာဟူ့ဂ်္ရွိတ္စပီးယားဘဘန္းစ္ (Sir Huge Shakespear Barnes, K.C.S.I, K.C. V.O, I.C.)သည္ ျမန္မာနိုင္ငံ ဒုတိယဘုရင္ခံ ရာထူးကို လက္ခံေဆာင္ရြက္သည္။
၁၉ဝ၃ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ဦးေရွြအိုး ဦးစီး၍ ဗုဒၶသာသနာ့သမဂၢ(International Buddhist Society)ရန္ကုန္ျမို့၊ အမွတ္ ၁၊ ေရွြတိဂံုဘုရားလမ္းတြင္ တည္ေထာင္သည္။ အမႈေဆာင္မ်ားမွာ ဥကၠ႒ဌဦးေရွြအိုး၊ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး အာနနၵမေထရ္၊ ဘ႑ဍာေရးမႉး ေဒၚျမေမ တို့ျဖစ္သည္။
၁၉ဝ၄ ခု
၁၉ဝ၄ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၂ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ဒုတိယဘုရင္ခံ ဘန္းစ္က ရန္ကုန္ျမို့ကို ေရေပးသည့္ေလွာ္ကားကန္ကို ဖြင့္လွစ္ေပးသည္။
၁၉ဝ၄ ခု၊ ဧျပီလ၊ အမ္သီးလ္(Lord Ampthill) သည္ အိနၵိယဘုရင္ခံခ်ုပ္ ရာထူးကို လက္ခံေဆာင္ရြက္သည္။
၁၉ဝ၄ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂၅ ရက္၊ ရန္ကုန္ေကာလိပ္၌ ဗုဒၶဘာသာအသင္း တည္ေထာင္သည္။
၁၉ဝ၄ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂၆ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ လူငယ္မ်ားျဖစ္ျကေသာ ေမာင္ေမာင္ျကီး၊ ေမာင္ဘေဘ၊ ေမာင္ဘယဉ္၊ ေမာင္ဘဒြန္း စေသာ လူငယ္မ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာအမည္ျဖင့္ အသင္းတသင္းကို စတင္ တည္ေထာင္ျကသည္။
၁၉ဝ၄ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁၄ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ဒုတိယဘုရင္ခံဘန္းစ္သည္ မနၱေလးျမို့ ဓာတ္ရထားလမ္းကို စတင္ ဖြင့္လွစ္ ေပးသည္။
၁၉ဝ၄ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ကာဇံု (Baron Curzon of Kedleston) သည္ အိနၵိယဘုရင္ခံခ်ုပ္ ရာထူးကို လက္ခံ ေဆာင္ ရြက္သည္။
၁၉ဝ၄ ခု၊ ေကာ္မရွင္နာလမ္း (ယခုဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းလမ္း)မွ တိရစၦာန္ရံုေဟာင္းကို ကန္ေတာ္ကေလးအရပ္သို့ ေျပာင္း၍ ဝိတိုရိယအထိမ္းအမွတ္ ဥယ်ာဉ္ (Victoria Memorial Park 1904)ဟု အမည္ေပးသည္။
၁၉ဝ၅ ခု
၁၉ဝ၅ ခု၊ ေမလ၊ ၉ ရက္၊ ဆာဟားဘတ္သာကယ္ဝွိုက္ (Hon. Sir Herbert Thirkell White, K.C.I.E, I.C.S) သည္ ျမန္မာနိုင္ငံ ဒုတိယဘုရင္ခံ ရာထူးကို လက္ခံေဆာင္ရြက္သည္။
၁၉ဝ၆ ခု
၁၉ဝ၆ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၃ ရက္၊ ျဗိတိသွ်အိမ္ေရွ့စံ ေဝလမင္းသား(အဂၤႅန္ဘုရင္ George V) နွင့္ဇနီး ရန္ကုန္ တိရစၦာန္ဥယ်ာဉ္သစ္ကို ဖြင့္လွစ္ေပးသည္။
၁၉ဝ၆ ခု၊ ဧျပီလ၊ ဝိုင္အမ္ဘီေအေခၚ ဗုဒၶဘာသာကလ်ာဏယုဝအသင္းကို ဦးဘေဘ(ဘျကီးဘေဘ) (၁၆.၄.၁၈၈၃-၈.၁.၁၉၇၁)၊ ေဒါက္တာဘရင္ (၁၈.၂.၁၈၈၄-၁၇.၆.၁၉၇ဝ) နွင့္အမ္ေအေမာင္ျကီး (၂၁.၂.၁၈၈၆-၁၆.၇.၁၉၇၁)တို့ စတင္ ဖြဲ့စည္း တည္ေထာင္သည္။
၁၉ဝ၇ ခု
၁၉ဝ၇ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၄ ရက္၊ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ(၁၈၈၉-၁၉၃၉) ျမန္မာနိုင္ငံမွ ဂ်ပန္နိုင္ငံသို့ သြားေရာက္သည္။
၁၉ဝ၇ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၃၁ ရက္၊ အထက္ျမန္မာနိုင္ငံနွင့္ရခိုင္ေတာင္တန္းေဒသ နယ္ျခားျဖတ္ေက်ာ္ေရးနွင့္မျငိမ္မသက္ ေဒသမ်ား စီရင္စုမ်ားဆိုင္ရာ စည္းမ်ဉ္းကို (The Upper Burma and Arakan Hills Frontier Crossing and Disturbed Regulation 1907) ရွမ္းျပည္နယ္သို့ တိုးခ်ဲ့သက္ေရာက္ေျကာင္း ထုတ္ျပန္ေျကညာသည္။
၁၉ဝ၈ ခု
၁၉ဝ၈ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၉ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ ရန္ကုန္ျမို့ က်ံုးျကီးလမ္း မင္းကေတာ္ ေဒၚျမေမေက်ာင္း၌ ျမန္မာလူငယ္ မ်ားနွင့္မ်ိုးခ်စ္လူျကီးလူေကာင္းမ်ား ပါဝင္ေသာ အစည္းအေဝးတရပ္ကို က်င္းပ ျပုလုပ္ျကျပီးလွ်င္ တိုင္းက်ိုးျပည္ က်ိုးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ ေဆြးေနြးျကသည္။ ထိုအစည္းအေဝးမွ (၁)ဦးဘ၊ (၂)ဦးမုန္း၊ (၃)ဦးဘို့ေျဗ့၊ (၄)ေမာင္ေမ ေအာင္၊ (၅)ေမာင္ဘေဘ၊ (၆)ေမာင္ဘဒြန္း၊ (၇)ေမာင္စိန္လွေအာင္၊ (၈)ေမာင္ထြန္းရွိန္၊ (၉)ေမာင္ဘယဉ္၊ (၁ဝ)ေမာင္ သိန္းေမာင္၊ (၁၁)ေမာင္ပု၊ (၁၂)ေမာင္စံဘာဘာ၊ (၁၃)ေမာင္စံလြင္၊ (၁၄)ေမာင္ထြန္းလွိုင္၊ (၁၅)ေမာင္ဘသန္းတို့ကို ဦးစီးေခါင္းေဆာင္မ်ားအျဖစ္ တင္ျမွောက္ခဲ့ျကေလသည္။ ထို့ေနာက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္ျကေသာ ဦးမုန္း၊ ေမာင္ ေမေအာင္တို့သည္ နယ္မ်ားသို့ လွည့္လည္၍ တရားေဟာ ထြက္ခဲ့ျကေလသည္။
၁၉ဝ၈ ခု၊ ေမလ၊ ၃၁ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ ဗုဒၶဘာသာကလ်ာဏယုဝအသင္း၏အထူးအစည္းအေဝး တရပ္ကို က်င္းပ ျပုလုပ္ကာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို တင္ျမွောက္ျပီး အမႈေဆာင္အဖြဲ့ကို ဖြဲ့စည္း တည္ေထာင္နိုင္ခဲ့ျကေလသည္။
၁၉ဝ၉ ခု
၁၉ဝ၉ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၂ ရက္၊ ေသာျကာေန့တြင္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ုပ္ ဦးသန့္ ဖြားျမင္သည္။
၁၉ဝ၉ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၆ ရက္၊ အဂၤါေန့၊ ေမာ္လီမင္တို စီမံကိန္းအရ လက္ရွိအတိုင္ပင္ခံ အျကံေပးအဖြဲ့ကို အဖြဲ့ဝင္ ၉ ဦးမွ ၁၅ ဦးအထိ တိုးခ်ဲ့ဖြဲ့စည္းနိုင္ခြင့္ကို လက္ေထာက္ဘုရင္ခံသို့ အဂၤႅိပ္အစိုးရက အပ္နွင္းေပးခဲ့ျပန္ေလသည္။
၁၉ဝ၉ ခု၊ မတ္လ၊ ၂ဝ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့သို့ေရာက္ေသာအခါ ဗုဒၶဘာသာကလ်ာဏယုဝအသင္း(ဝိုင္အမ္ဘီေအ)၏ အစဦးဆံုး တျပည္လံုးမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါဝင္တက္ေရာက္သည့္အထူးအစည္းအေဝး တရပ္ကို က်င္းပ ျပုလုပ္ခဲ့ ျကေလသည္။
၁၉ဝ၉ ခု၊ ေမလတြင္ ကမၻာ့ျကက္ေျခနီအသင္းျကီး စတင္ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၁ဝ ခု
၁၉၁ဝ ခု၊ ေမလ ၉ ရက္၊ အဂၤႅန္တြင္ ပဉၥမေျမာက္ ေဂ်ာ့ဘုရင္ နန္းတက္သည္။
၁၉၁ဝ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၇ ရက္၊ ကမၻာေက်ာ္ စာေရးဆရာျကီး လီယိုေတာ္စတြိုင္း ကြယ္လြန္သည္။
၁၉၁၁ ခု
၁၉၁၁ ခု၊ ပိုလန္လူမ်ိုး ကစ္စီးမာဖန္ ဆိုသူက ဗီတာမင္ကို စတင္ေတြ့ရွိခဲ့သည္။
၁၉၁၁ ခု၊ ေမလ၊ ၇ ရက္၊ ျမန္မာအသင္းခ်ုပ္ (ဂ်ီစီဘီေအ) ပထမဆံုး ညီလာခံကို ရန္ကုန္ျမို့၌ က်င္းပသည္။
၁၉၁၁ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၄ ရက္၊ အဂၤါေန့၊ ေမာင္ဘေဘ ေမာင္လွေဘ ေမာင္ဘကေလးတို့သည္ တိုင္းေရးျပည္ေရးအတြက္ ျမန္မာပိုင္သတင္းစာ တေစာင္ ရွိသင့္သည္ဟု ဆံုးျဖတ္ျပီးလွ်င္ သူရိယ အမည္ျဖင့္ ျမန္မာ သတင္းစာတေစာင္ကို သံုးရက္တျကိမ္ထုတ္ အျဖစ္ စတင္၍ ထုတ္ေဝနိုင္ခဲ့ေလသည္။
၁၉၁၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၈ ရက္၊ ဆြန္ယက္ဆင္အား တရုတ္ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားက သမၼတအျဖစ္ တင္ျမွောက္ သည္။
၁၉၁၂ ခု
၁၉၁၂ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ ရက္၊ တရုတ္ျပည္အား သမၼတနိုင္ငံအျဖစ္ စတင္ ထူေထာင္သည္။
၁၉၁၂ ခု၊ ေမာ္ေတာ္ကားစက္နွိုးကိရိယာ စတင္တီထြင္သည္။
၁၉၁၃ ခု
၁၉၁၃ ခု၊ တကၠစီကားမ်ား ရန္ကုန္ျမို့တြင္ စတင္ေျပးဆြဲသည္။
၁၉၁၄ ခု
၁၉၁၄ ခု၊ ေမလ၊ ၁ဝ ရက္၊ တနဂင္ေၷြေန့၊ ဗုဒၶဘာသာကလ်ာဏယုဝအသင္း၏နွစ္ျကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံကို ရန္ကုန္ျမို့၌ က်င္းပသည္။
၁၉၁၄ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၈ ရက္၊ ပထမကမၻာစစ္အစဟု ဆိုရမည့္ ဩစထရီးယားနိုင္ငံက ဆားဗီးယားနိုင္ငံကို စစ္ေျကျငာ သည္။
၁၉၁၄ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁ ရက္၊ ဂ်ာမဏီက ရုရွားအား စစ္ေျကျငာသည္။
၁၉၁၄ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၃ ရက္၊ ဂ်ာမဏီက ျပင္သစ္ျပည္အား စစ္ေျကျငာသည္။
၁၉၁၄ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၄ ရက္၊ အဂၤႅန္က ဂ်ာမဏီကို စစ္ေျကျငာသည္။
၁၉၁၅ ခု
၁၉၁၅ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၃ ရက္၊ ဦးဖာ ေဒၚစုတို့က ေမာင္ေအာင္ဆန္း(ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္း) ကို နတ္ေမာက္ျမို့တြင္ ဖြားျမင္သည္။
၁၉၁၅ ခု၊ ေမလ၊ ၂၃ ရက္၊ အီတလီျပည္က မဟာမိတ္တို့ဘက္မွ ပထမ ကမၻာစစ္တြင္ ပါဝင္သည္။
၁၉၁၅ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၄-၂၅-၂၆ ရက္၊ အဂၤါေန့-ဗုဒၶဟူးေန့-ျကသပေတးေန့မ်ားတြင္ (၃)ျကိမ္ေျမာက္ ဗုဒၶဘာ သာကလ်ာဏယုဝအသင္း (ဝိုင္အမ္ဘီေအ) အမ်ိုးသားတပ္ေပါင္းစု ညီလာခံသဘင္ကို မနၱေလး၌ က်င္းပ ျပုလုပ္ သည္။
၁၉၁၅ ခု၊ ျမန္မာလူမ်ိုးမ်ားနွင့္ျမန္မာအသင္းခ်ုပ္တို့က ဆူပူေတာင္းဆိုျကသျဖင့္ အဂၤႅိပ္အစိုးရက အတိုင္ပင္ အျကံေပးအဖြဲ့ဝင္အတြက္ (၂)ေနရာ တိုးခ်ဲ့ခန့္အပ္ေပးနိုင္ခြင့္ ထပ္မံေပးသည္။ တိုးခ်ဲ့ဖြဲ့စည္းနိုင္ခြင့္ ၂ ေနရာကိုလည္း ျမန္မာလူမ်ိုးမ်ားက တေယာက္၊ ဘုရင္ခံက တေယာက္ ေရြးခ်ယ္ခန့္အပ္နိုင္ခြင့္ ေပးေလသည္။ ဤမွ်ျဖင့္ မေက်နပ္ နိုင္ျကေသးေသာေျကာင့္ ထပ္မံဆူပူေတာင္းဆိုျကျပန္သည္။
၁၉၁၅ ခု၊ ဤနွစ္အတြင္းမွာပင္ အတိုင္ပင္ခံ အျကံေပးအဖြဲ့ဝင္ (၃ဝ)ေယာက္အထိ ထပ္မံ၍ တိုးခ်ဲ့ဖြဲ့စည္းခြင့္ကို ရခဲ့ျပန္ ေလသည္။ ထိုအဖြဲ့တြင္ ျမန္မာလူမ်ိုးမ်ားထဲမွ ေအာက္ပါလူျကီးလူေကာင္းမ်ားကို ခန့္အပ္ခဲ့ေလသည္။ (၁)ဦးထြန္း ျမတ္၊ (၂)ဦးဘိုးသာ၊ (၃)ဦးသင္း၊ (၄)ဦးဘထူး တို့ျဖစ္ျကသည္။
၁၉၁၅ ခု၊ မီးေမာင္း(ဆပ္ခ်္လိုက္)ကို အေမရိကန္ျပည္က တီထြင္ခဲ့သည္။
၁၉၁၆ ခု
၁၉၁၆ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၂၃ ရက္၊ ဂ်ပန္က ဂ်ာမဏီကို စစ္ေျကျငာသည္။
၁၉၁၆ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၂ ရက္၊ အိနၵိယျပည္တြင္ သီေပါဘုရင္ နတ္ရြာစံသည္။
၁၉၁၇ ခု
၁၉၁၇ ခု၊ မတ္လ၊ ၈ ရက္၊ ရုရွားေတာ္လွန္ေရး စသည္။
၁၉၁၇ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၆ ရက္၊ ပထမကမၻာစစ္အတြင္းသို့ အေမရိကန္ ဝင္လာသည္။
၁၉၁၇ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၇ ရက္၊ လီနင္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ေဘာ္ရွီဗစ္တို့က ရုရွားနိုင္ငံ၏အာဏာကို သိမ္းယူသည္။
၁၉၁၈ ခု
၁၉၁၈ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၉ ရက္၊ ရုရွားျပည္၌ ေျမအားလံုးကို ျပည္သူပိုင္ ျပုလုပ္သည္။
၁၉၁၈ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၁ ရက္၊ ပထမကမၻာစစ္ ရပ္စဲေရးစာခ်ုပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးသည္။
၁၉၁၉ ခု
၁၉၁၉ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၆ ရက္၊ အာဏာရွင္ မူဆိုလီနီသည္ အီတလီျပည္၌ ဖက္ဆစ္ပါတီကို စတင္ တည္ေထာင္ရာမွ ဖက္ဆစ္ဝါဒ စတင္ေပၚလာသည္။
၁၉၁၉ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂၈ ရက္၊ ဗာဆိုင္းစာခ်ုပ္ကို ခ်ုပ္ဆိုျကသည္။
၁၉၁၉ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၆ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ တိုးတက္ေသာ အမ်ိုးသမီးမ်ားသည္ ျမန္မာ့ ကုမၼာရီအသင္းကို စတင္ တည္ေထာင္သည္။
၁၉၂ဝ ခု
၁၉၂ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ဝ ရက္၊ နိုင္ငံေပါင္းခ်ုပ္အသင္းျကီး စတင္တည္ေထာင္သည္။
၁၉၂ဝ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၅ ရက္၊ (၁၂၈၂ ခု၊ တန္ေဆာင္မုန္းလဆုတ္ ၁ဝ ရက္) ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား သပိတ္စတင္ေမွာက္သည္။ (အမ်ိုးသားေန့)
၁၉၂၁ ခု
၁၉၂၁ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၃ ရက္၊ ေလဘာယူနီယံအလုပ္သမားအသင္းကို ေရနံေခ်ာင္းျမို့တြင္ တည္ေထာင္သည္။
၁၉၂၂ ခု
၁၉၂၂ ခု၊ အသံလွြင့္ျခင္း စတင္ေပၚေပါက္သည္။
၁၉၂၂ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၂ ရက္၊ တယ္လီဖုန္း တီထြင္သူ အလက္ဇနၵားဂေရဟမ္ဘဲလ္ ကြယ္လြန္သည္။
၁၉၂၂ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၉ ရက္၊ အာဏာရွင္ မူဆိုလီနီ အီတလီျပည္တြင္ အာဏာ သိမ္းျပီး အစိုးရ ဖြဲ့သည္။
၁၉၂၃ ခု
၁၉၂၃ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂ ရက္၊ ျမန္မာျပည္တြင္ ဒိုင္အာခီ အုပ္ခ်ုပ္ေရး စတင္သည္။
၁၉၂၃ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၉ ရက္၊ ေရနံေျမအလုပ္သမားသပိတ္ ေမွာက္သည္။ (ပထမ)
၁၉၂၃ ခု၊ ဂြ်န္လိုဂီဖဲယာ့ ဆိုသူက တယ္လီဗီးရွင္းကို စမ္းသပ္ ေအာင္ျမင္သည္။
၁၉၂၃ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၉ ရက္၊ တူရကီနိုင္ငံအား ကီးမဲလ္အတာတပ္ ေခါင္းေဆာင္၍ သမၼတနိုင္ငံ ထူေထာင္ သည္။
၁၉၂၄ ခု
၁၉၂၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၁ ရက္၊ ဗြီအိုင္လီနင္ ကြယ္လြန္သည္။
၁၉၂၄ ခု၊ ဗီစီဂ်ီ အဆုတ္နာကာကြယ္ေဆးကို ျပင္သစ္နိုင္ငံက ေတြ့ရွိသည္။
၁၉၂၅ ခု
၁၉၂၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၂ ရက္၊ တရုတ္ျပည္ သမၼတေဟာင္း ဆြန္ယက္ဆင္ ကြယ္လြန္သည္။
၁၉၂၅ ခု၊ ေမလ၊ ၂၄ ရက္၊ ကမၻာေက်ာ္ စာေရးဆရာ ဆာရိုက္ဒါဟက္ဂတ္ ကြယ္လြန္သည္။
၁၉၂၅ ခု၊ မနၱေလးျမို့ ဥပစာေကာလိပ္ ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၂၅ ခု၊ ဒီဇယ္ကားမ်ား စတင္တီထြင္သည္။
၁၉၂၆ ခု
၁၉၂၆ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂ ရက္၊ ေရနံေျမအလုပ္သမား သပိတ္ေမွာက္သည္။ (ဒုတိယ)
၁၉၂၆ ခု၊ စေကာ့လူမ်ိုး ဘတ္ဆိုသူက တယ္လီဗီးရွင္း(ရုပ္ျမင္သံျကား)ကို စတင္တီထြင္သည္။
၁၉၂၇ ခု
၁၉၂၇ ခု၊ အလိုအေလ်ာက္ ဆက္သြယ္နိုင္ေသာ တယ္လီဖုန္းမ်ား အေမရိကန္ျပည္က စတင္ေအာင္ျမင္သည္။
၁၉၂၇ ခု၊ ေမလ၊ ၂ဝ ရက္၊ အတၱလန္တိတ္ သမုဒၵရာကို ေလယာဉ္ပ်ံျဖင့္ လင့္ဘတ္ ဆိုသူ တဦးတည္း ပ်ံသန္းခဲ့သည္။
၁၉၂၈ ခု
၁၉၂၈ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၆ ရက္၊ နယူးေရာက္ျမို့တြင္ တကားလံုး အသံထြက္ ရုပ္ရွင္ကားကို စတင္ျပသသည္။
၁၉၂၈ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၃၁ ရက္၊ ျမန္မာျပည္ မီးရထားလုပ္ငန္းကို အစိုးရက သိမ္းယူသည္။
၁၉၂၉ ခု
၁၉၂၉ ခု၊ မတ္လ၊ ၃၁ ရက္၊ အဂၤႅိပ္အစိုးရကို ပုန္ကန္မႈျဖင့္ ေတာပုန္းျကီးစံဖဲကို ျကိုးေပးသည္။
၁၉၂၉ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁၉ ရက္၊ ဆရာေတာ္ဦးဝိစာရ ေထာင္အတြင္း အစာငတ္ခံ၍ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသည္။
၁၉၃ဝ ခု
၁၉၃ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၅ ရက္၊ ပဲခူးျမို့တြင္ ငလ်င္လႈပ္၍ ေရွြေမာ္ေဓာေစတီ ျပိုက်သည္။
၁၉၃ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၂၆ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့တြင္ ျမန္မာနွင့္ေဂၚရင္ဂ်ီကုလား အဓိကရုဏ္း ျဖစ္သည္။
၁၉၃ဝ ခု၊ တို့ဗမာအစည္းအရံုး စတင္ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၃ဝ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၂ ရက္၊ ဆရာစံေခါင္းေဆာင္ေသာ ေတာင္သူလယ္သမား အေရးေတာ္ပံု စတင္ျဖစ္ပြားသည္။
၁၉၃၁ ခု
၁၉၃၁ ခု၊ မတ္လ၊ ၆ ရက္၊ ေရွြတိဂံုေစတီေတာ္ တန္ေဆာင္းမ်ား မီးေလာင္သည္။
၁၉၃၁ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၂ ရက္၊ ေတာင္သူလယ္သမား အေရးေတာ္ပံုေခါင္းေဆာင္ ဆရာစံအား ဖမ္းမိသည္။
၁၉၃၁ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂၉ ရက္၊ ေတာင္သူလယ္သမား အေရးေတာ္ပံု ေခါင္းေဆာင္ ဆရာစံအား ျကိုးေပးသည္။
၁၉၃၂ ခု
၁၉၃၂ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၇ ရက္၊ ဂ်ပန္က မန္ခ်ူးရီးယားျပည္ကို တိုက္ခိုက္သည္။
၁၉၃၂ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၉ ရက္၊ တြဲေရးခြဲေရး အတြက္ အျကံေပး ဥပေဒလွြတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည္။
၁၉၃၃ ခု
၁၉၃၃ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၃ဝ ရက္၊ ဟစ္တလာသည္ ဂ်ာမဏီျပည္၏အစိုးရအာဏာကို ရရွိသည္။
၁၉၃၃ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၄ ရက္၊ နိုင္ငံေပါင္းခ်ုပ္အသင္းျကီးမွ ဂ်ာမဏီနိုင္ငံက နႈတ္ထြက္သည္။
၁၉၃၄ ခု
၁၉၃၄ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၇ ရက္၊ ဦးေဇာ္ဝိတ္ အေလးမခ်န္ပီယံ(အလယ္တန္း) ျဖစ္သည္။
၁၉၃၅ ခု
၁၉၃၅ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၈ ရက္ေန့မွ ၃ ရက္တိုင္တိုင္ တို့ဗမာအစည္းအရံုး ပထမညီလာခံကို ေရနံေခ်ာင္းတြင္ က်င္းပသည္။
၁၉၃၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၉ ရက္၊ ၉၁ ဌာနအုပ္ခ်ုပ္ေရး ဥပေဒျပုလွြတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည္။
၁၉၃၆ ခု
၁၉၃၆ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂ဝ ရက္၊ ပဉၥမေျမာက္ ေဂ်ာ့ဘုရင္ နတ္ရြာစံ၍ အ႒ဌမေျမာက္ အက္ဒြပ္(ေဝလမင္းသား) နန္း တက္သည္။
၁၉၃၆ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၅ ရက္၊ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ား သပိတ္ေမွာက္သည္။ (ဒုတိယ)
၁၉၃၆ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၅ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့ေတာ္ခန္းမ ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၃၆ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၁ ရက္၊ အဂၤႅန္ျပည္ ေဝလမင္းသားသည္ တခုလပ္ မစၥက္ဆင္ပဆင္နွင့္လက္ထပ္နိုင္ရန္ ထီးနန္းစြန့္သည္။
၁၉၃၇ ခု
၁၉၃၇ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၈ ရက္၊ ေရနံေျမ အလုပ္သမားမ်ား သပိတ္ေမွာက္သည္။ (၁၃ဝဝ ျပည့္အေရးေတာ္ပံုအစ)
၁၉၃၇ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၃ ရက္၊ နန္းစြန့္ဘုရင္ ေဝလမင္းသားသည္ မစၥက္ဆင္ပဆင္နွင့္လက္ထပ္သည္။
၁၉၃၈ ခု
၁၉၃၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၂ ရက္၊ ဂ်ာမဏီက ဩစထရီးယားနိုင္ငံကို သိမ္းသည္။
၁၉၃၈ ခု၊ ေမလ၊ ၁ ရက္၊ ဗမာ့ပထမဆံုးေမေဒးကို ေရနံေခ်ာင္းျမို့၌ စတင္က်င္းပသည္။
၁၉၃၈ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၈ ရက္၊ ကုလားဗမာအဓိကရုဏ္း ျဖစ္သည္။
၁၉၃၈ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၃ဝ ရက္၊ ေရနံေျမသပိတ္ေမွာက္အလုပ္သမားမ်ား ရန္ကုန္ျမို့သို့ ေျခလ်င္ ခ်ီတက္သည္။
၁၉၃၈ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၃ ရက္၊ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ ပုလိပ္လက္ခ်က္ဒဏ္ရာျဖင့္ က်ဆံုးရရွာသည္။
၁၉၃၈ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁ဝ ရက္၊ မနၱေလးတြင္ စီတန္းလွည့္လည္ပြဲကို ပုလိပ္မ်ားက ပစ္ခတ္၍ အာဇာနည္ ၁၇ ဦး က်ဆံုးသည္။
၁၉၃၉ ခု
၁၉၃၉ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၅ ရက္၊ ဂ်ာမဏီျပည္က ခ်က္ကိုစလိုေဗးကီးယားျပည္ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၃၉ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၅ ရက္၊ ယိုးဒယားျပည္ကို ထိုင္းလင္းဟူေသာ အမည္သို့ ေျပာင္းသည္။
၁၉၃၉ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁ ရက္၊ ဂ်ာမန္တို့ ပိုလန္ျပည္ကို ဝင္တိုက္၍ စက္တင္ဘာ ၃ ရက္ေန့တြင္ ျဗိတိန္နွင့္ျပင္သစ္ တို့က ဂ်ာမန္ကို စစ္ေျကျငာသည္။ (ဒုတိယကမၻာစစ္အစ)
၁၉၄ဝ ခု
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ ရက္၊ ဗမာနိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေတာင္သူလယ္သမားအစည္းအရံုး (ဗတလစ) ညီလာခံကို ေတာင္ငူျမို့တြင္ က်င္းပသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၆ ရက္၊ နာမည္ေက်ာ္ စာေရးဆရာ ပီမိုးနင္း ကြယ္လြန္သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၈ ရက္၊ မနၱေလးျမို့ တမၸဝတီ သူျကြယ္စုရပ္၌ ရွိေသာ အာဇာနည္ကုန္းတြင္ အုတ္တံတိုင္း ေဆာက္ရန္ နံနက္ ၇:၃၇ နာရီတြင္ ပနၷက္ခ်သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ဝ ရက္၊ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း၏ျပန္တမ္းအမွတ္ ၆ ကို ထုတ္ျပန္သည္။ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္းဝါဒ ျဖန့္ခ်ိရန္ နယ္အသီးသီးသို့ ခရီးထြက္မည္ ျဖစ္သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၃-၁၄ ရက္၊ ဗမာနိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေတာင္သူလယ္သမား အစည္းအရံုး၏ဒုတိယအျကိမ္ ေျမာက္ နွစ္ပတ္လည္ ညီလာခံကို ေတာင္ငူျမို့တြင္ က်င္းပသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၉ ရက္၊ နန္းရင္းဝန္ဦးပုက ဦးဘေဘအား အစိုးရအဖြဲ့မွ နုတ္ထြက္ခိုင္းသည္။ ဦးဘေဘက ငါးပြင့္ဆိုင္အစည္းအေဝးျပီးမွ နုတ္ထြက္ခြင့္ျပုပါရန္ အေျကာင္းျပန္သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂ဝ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံဘုရင္ခံက နန္းရင္းဝန္ဦးပု ဦးေဆာင္သည့္ဝန္ျကီးအဖြဲ့ နုတ္ထြက္စာကို လက္ခံသည္။ ညေန ၄ နာရီတြင္ ျပည္ထဲေရးဝန္ျကီး ဦးဘေဘ မပါသည့္ အစိုးရအဖြဲ့သစ္ကို ျပန္လည္ဖြဲ့သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၁ ရက္၊ ငါးပြင့္ဆိုင္ ညီညွြတ္ေရးအဖြဲ့ အစည္းအေဝး က်င္းပသည္။ ထိုအစည္းအေဝးတြင္ ဦးပု အား အယံုအျကည္မရွိ၍ အဖြဲ့ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္မွ ဖယ္ရွားျပီး ဦးဘေဘအား ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပု သည္။ ဝန္ျကီးအဖြဲ့ ေျပာင္းလဲျခင္းမွာလည္း ဦးဘေဘအား ျဖုတ္ခ်လို၍ ေျပာင္းလဲျခင္း ျဖစ္သည္။ ညီညွြတ္ေရးအဖြဲ့ ကို မတိုင္ပင္ဘဲ ျပုလုပ္သည့္အတြက္ အဖြဲ့ကို ေစာ္ကားျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို့ေျကာင့္ ဦးပုအစိုးရအေပၚ ေထာက္ခံခ်က္ ကို ရုပ္သိမ္းသည္ဟု ဆံုးျဖတ္သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၃ ရက္၊ ျမန္မာျပည္လံုးဆိုင္ရာ ရဟန္းပ်ိုအဖြဲ့ခ်ုပ္မွ ျကီးမႉး ဖိတ္ေခၚထားေသာ ေခါင္းေဆာင္ မ်ား၏အစည္းအေဝးကို ေရွြတိဂံုေစတီေတာ္ျကီး၏အေရွ့ဘက္ကုန္း ေဒၚေရွြသင္ ပိဋကတ္တိုက္တြင္ က်င္းပသည္။ အစည္းအေဝးသို့ တက္ေရာက္ရန္ ၂၂ ဖြဲ့မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖိတ္ေခၚထားရာ အေရးျကီးေသာ ၁၂ ဖြဲ့မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ျကသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၃၁ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့၊ ေရေက်ာ္လမ္း၊ အမွတ္ ၇၆ လမ္း၌ အလုပ္သမား အစည္းအရံုးဌာနခ်ုပ္ အလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ့ကို ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၅ ရက္၊ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း ဦးစီးအဖြဲ့ဝင္မ်ား ျဖစ္ျကေသာ ေဒါက္တာဘေမာ္၊ သခင္နု၊ ဗနၶုလဦးစိန္၊ ဦးထြန္းေအာင္၊ သခင္ေအာင္ဆန္း၊ သခင္သန္းထြန္း စသူတို့နွင့္ တို့ဗမာအစည္းအရံုးဝင္မ်ား၊ ဆင္းရဲသား ဝံသာနုအဖြဲ့ဝင္မ်ား၊ ဗမာ့လက္ရံုးတပ္နွင့္ဓားမတပ္ဖြဲ့မ်ား၊ ေက်ာင္းသားနွင့္အလုပ္သမား အပါအဝင္ အင္အား ၁၅ဝဝဝ ေက်ာ္သည္ အလံုပန္းျခံ(ယခု သခင္ျမပန္းျခံ)တြင္ စုရံုးကာ အလံုပန္းျခံမွ ဗိုလ္တေထာင္ကြင္းအထိ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း ခ်ီတက္ အင္အားျပပြဲ ျပုလုပ္သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၉ ရက္၊ ျမန္မာျပည္ ကာကြယ္ေရးဥပေဒကို ျပ႒ဌာန္းသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၂ ရက္၊ အိနၵိယနိုင္ငံ ရမ္းဂါးျမို့(Ramgarh)၌ က်င္းပမည့္ အိနၵိယအမ်ိုးသား ကြန္ဂရက္နွစ္ပတ္ လည္တြင္ အစည္းအေဝး တက္ေရာက္ရန္ သခင္တင္ေမာင္(ပန္းတေနာ္)၊ သခင္သန္းထြန္း၊ သခင္ေအာင္ဆန္း၊ သခင္ ခင္ေအာင္၊ သခင္အုန္းေဖ၊ သခင္ဗသြင္၊ ဆဂုပၸတား၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွ ကိုထြန္းရွိန္၊ ကိုဗဟိန္း၊ တိုးတက္ေရး သတင္းေထာက္ ေမာင္အုန္းျမင့္တို့ ရန္ကုန္မွ အိနၵိယသို့ ထြက္ခြာသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၉-၂ဝ ရက္၊ အိနၵိယနိုင္ငံ ဘီဟာ(Bihar)ျပည္နယ္၊ ဟဇာရီဘတ္ခရိုင္(Hazaribagh) ရမ္းဂါးတြင္ က်င္းပသည့္ အိနၵိယအမ်ိုးသား ကြန္ဂရက္ညီလာခံသို့ တို့ဗမာအစည္းအရံုး အလုပ္အမႈေဆာင္မ်ား ျဖစ္ျကသည့္ သခင္ တင္ေမာင္(ပန္းတေနာ္)၊ သခင္သန္းထြန္း၊ သခင္ေအာင္ဆန္း၊ သခင္ခင္ေအာင္၊ သခင္အုန္းျမင့္နွင့္သခင္အုန္းေဖတို့ တက္ေရာက္သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၂ ရက္၊ ေရွြတိဂံုေစတီေတာ္ေျခရင္း အဂၤါေထာင့္ေျမကြက္လပ္တြင္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ ဈာပနပြဲ က်င္းပ၍ မီးသဂၤျိုဟ္သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၆ ရက္၊ သခင္ထြန္းအုပ္၊ သခင္ဗစိန္တို့က ဦးေဆာင္၍ တို့ဗမာအစည္းအရံုး၏ပဉၥမအျကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံကို ဖ်ာပံုျမို့တြင္ က်င္းပသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၂၃ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့ ျမူနီစပယ္လမ္းနွင့္အေဆာက္အအံု ေကာ္မတီအစည္းအေဝးတြင္ ဆင္လမ္းနွင့္ ဗြိုင္းလမ္းကို ဆက္၍ အသြားအျပန္ ေဖာက္လုပ္ထားေသာ လမ္းျကီးနွင့္အလံုလမ္းဆံုရာ ပဟိုရ္၌ ဦးဝိစာရေျကးရုပ္ကို ထားျပီး ထိုလမ္းမျကီးကိုလည္း ဦးဝိစာရလမ္းဟု အမည္ေပးရန္ ဆံုးျဖတ္သည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၁ ရက္၊ သခင္ေအာင္ဆန္း အိနၵိယနိုင္ငံမွ ျမန္မာနိုင္ငံသို့ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၁၁-၁၃ ရက္၊ သခင္ကိုယ္ေတာ္မွိုင္း ျကီးမႉးေသာ တို့ဗမာအစည္းအရံုး၏နိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ပဉၥမ အျကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံကို သာယာဝတီျမို့တြင္ က်င္းပသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ေမလ၊ ဂ်ပန္ျကည္းတပ္မွ ဗိုလ္မႉးျကီး စူဇူကီး(ဗိုလ္မိုးျကိုး) ရန္ကုန္ျမို့သို့ ေရာက္ရွိသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၅ ရက္၊ သခင္ေအာင္ဆန္းသည္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေက်ာင္း အုပ္ခ်ုပ္ေရးအဖြဲ့ဝင္အျဖစ္ ေက်ာင္း သားသမဂၢအသင္း၏ကိုယ္စား ေရြးခ်ယ္တင္ျမွောက္ျခင္း ခံရသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁ဝ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့လံုးဆိုင္ရာ အမ်ိုးသားကာကြယ္ေရးအဖြဲ့ခ်ုပ္ျကီး ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ မနၱေလးျမို့တြင္ က်င္းပသည့္ဆင္းရဲသားဝံသာနု ကြန္ဖရင့္တြင္ ေဒါက္တာဘေမာ္က အာဏာရွင္ ၇ ခ်က္ မိန့္ခြန္းေျပာျကားသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံဘုရင္ခံ ဆာအာခ်ီေဘာ ေဒါက္ကလပ္ေကာ့ကရိန္းက ျမန္မာနိုင္ငံ၏အုပ္ခ်ုပ္ ေရးကို ဒိုမီနီယံအဆင့္အတန္းသို့ ေရာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးမည္ဟု အသံလွြင္ေျကညာသည္။
၁၉၄ဝ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၈ ရက္၊ သခင္ေအာင္ဆန္း ဟိုင္းလီသဘၤောျဖင့္ တိတ္တဆိတ္ နိုင္ငံျခားသို့ ထြက္သြားသည္။
၁၉၄၁ ခု
၁၉၄၁ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂၂ ရက္၊ ဂ်ာမန္တို့က ဆိုဗီယက္ရုရွားျပည္ကို တိုက္ခိုက္သည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၇ ရက္၊ ဂ်ပန္က ျဗိတိန္နွင့္အေမရိကန္ကို စစ္ေျကျငာသည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၈ ရက္၊ ဂ်ပန္နွင့္အဂၤႅိပ္၊ အေမရိကန္တို့ စစ္ေျကျငာသည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၉ ရက္၊ ျမန္မာျပည္ ေတာင္ဘက္အစြန္း ဝိတိုရိယအငူကို ဂ်ပန္တို့ စ၍ သိမ္းသည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၅ ရက္၊ ျမန္မာျပည္ စစ္တပ္မ်ားကို အိနၵိယစစ္ေသနာပတိခ်ုပ္ လက္ေအာက္သို့ ေရွြ့ေျပာင္း သည္။ ဝိတိုရိယအငူကို ဂ်ပန္သိမ္းသည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၁ ရက္၊ ဂ်င္နရဲလ္ ေဝဘဲလ္ ရန္ကုန္သို့ ေရာက္သည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၃ ရက္၊ ဂ်ပန္ေလယာဉ္ပ်ံမ်ား ရန္ကုန္ျမို့ကို စတင္၍ ဗံုးျကဲသည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၅ ရက္၊ ဂ်င္နရဲလ္ ေဝဘဲလ္ ေမာ္လျမိုင္ကို ေရာက္သည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၆ ရက္၊ ယိုးဒယားျပည္ ဘန္ေကာက္ျမို့၌ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ကို ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ နွင့္အတူ စတင္၍ ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၇ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ဟန္တန္ ျမန္မာျပည္၏စစ္ေသနာပတိ ျဖစ္လာသည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၉ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံကို ဂ်င္နရဲလ္ ေဝဘဲလ္သို့ လွြဲေျပာင္းသည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၃၁ ရက္၊ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္သည္ စစ္ေျကာင္း ၄ ေျကာင္း ျဖန့္၍ ျမန္မာျပည္တြင္း သို့ ခ်ီတက္လာသည္။ ၄င္းစစ္ေျကာင္းမ်ားမွာ ၁-ယိုးဒယားစစ္ေျကာင္း၊ ၂-ထားဝယ္စစ္ေျကာင္း၊ ၃-ျမဝတီစစ္ ေျကာင္း၊ ၄-ဖာပြန္စစ္ေျကာင္းတို့ ျဖစ္ျကသည္။
၁၉၄၂ ခု
၁၉၄၂ ခု၊ မတ္လ၊ ၇ ရက္၊ ျဗိတိသွ်တို့ ရန္ကုန္ျမို့မွ ထြက္ခြာ၍ မတ္လ ၈ ရက္ေန့တြင္ ဂ်ပန္တပ္မ်ား ဝင္သည္။
၁၉၄၂ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁ဝ ရက္၊ မဟာမိတ္တပ္မ်ား စစၥလီကြ်န္းကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၂ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၆ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းနွင့္ေဒၚခင္ျကည္ လက္ထပ္သည္။
၁၉၄၃ ခု
၁၉၄၃ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၄ ရက္၊ နွင္းဆီကုန္းဘိုးဘြားရိပ္သာကို စတင္ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၄၃ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁ ရက္၊ စစ္ျကီးအတြင္း၌ ဂ်ပန္က ျမန္မာနိုင္ငံကို လြတ္လပ္ေရး ေပးသည္။
၁၉၄၄ ခု
၁၉၄၄ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ အေမရိကန္တပ္မေတာ္မွ ဒီတီတီေဆးကို စတင္အသံုးျပုသည္။
၁၉၄၄ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ဖဆပလအဖြဲ့ကို စတင္ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၄၄ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၅ ရက္၊ စာဆိုေတာ္ေန့ စတင္က်င္းပသည္။
၁၉၄၅ ခု
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ အဓိပတိ ေဒါက္တာဘေမာ္က ျမန္မာျပည္သူျပည္သားမ်ားသို့ နွစ္သစ္ သဝဏ္လွြာ ေပးပို့သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ ရက္၊ အမွတ္ ၁၄ ျဗိတိသွ်တပ္မေတာ္ဌာနခ်ုပ္နွင့္အမွတ္ ၂၂၁ ေလတပ္ မဟာဌာနခ်ုပ္တို့ အိနၵိယနိုင္ငံ အင္ဖာမွ ျမန္မာနိုင္ငံ ကေလးဝျမို့သို့ ေျပာင္းေရွြ့ကာ ဌာနခ်ုပ္ တစ္ခုတည္းအျဖစ္ ပူးေပါင္းသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂ ရက္၊ ျဗိတိသွ်တပ္ဖြဲ့မ်ား စစ္ေတြျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၃ ရက္၊ မင္းဘူး-အမ္း ကားလမ္း ေဖာက္လုပ္ေရးအတြက္ ဦးကိုးအား မင္းဘူးဗမာ့လက္ရံုးတပ္ ဌာနခ်ုပ္ရံုးတြင္ ေခတၱတာဝန္ခံ အရာရွိအျဖစ္ ခန့္အပ္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ဝ ရက္၊ အမွတ္ ၁၉ ျဗိတိသွ်တပ္မက ေရွြဘိုျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၁-၁၅ ရက္၊ ျဗိတိသွ်ဗိုလ္ခ်ုပ္ရီးစ္၏အမွတ္ ၁၉ တပ္မဌာနခ်ုပ္ သပိတ္က်င္းနွင့္ေက်ာက္ ေျမာင္းမွ ဧရာဝတီျမစ္ကို ျဖတ္ကူးသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၂ ရက္၊ ျဗိတိသွ်ကြန္မန္ဒိုတပ္မဟာ ဂန့္ေဂါျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၃ ရက္၊ ျဗိတိသွ်တပ္ဖြဲ့မ်ား ေျမပံုျမို့ကို ဝင္ေရာက္သည္။ အမွတ္ ၁၉ ျဗိတိသွ်အိနၵိယတပ္မမွ တပ္မဟာနွစ္ခုက သပိတ္က်င္းျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၅ ရက္၊ အမွတ္ ၃၈ တရုတ္တပ္မက နမ့္ခမ္းျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂ဝ ရက္၊ အမွတ္ ၁၁ တရုပ္တပ္မေတာ္စုသည္ ဝမ္တိန္ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၁ ရက္၊ အမွတ္ ၂၆ ျဗိတိသွ် အိနၵိယတပ္မမွ တပ္မဟာတစ္ခုက ေက်ာက္ျဖူျမို့ကို ထိုးစစ္ဆင္ တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၂ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ဂေရစီ(Major General Douglas Gracey) ဦးစီးသည့္ အမွတ္ ၂ဝ တပ္မ က မံုရြာျမို့ကို တိုက္ခိုက္ရာ အမွတ္ ၃ ဂ်ပန္တပ္မ လက္ေအာက္ခံ ျမို့ေစာင့္တပ္ကက အေသခံ ခုခံတိုက္ခိုက္သျဖင့္ အက်ဆံုး မ်ားစြာျဖင့္ မံုရြာျမို့ကို သိမ္းပိုက္ရရွိသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၂ဝ ရက္၊ မဟာမိတ္တပ္မ်ား မိုးကုတ္ျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၁ ရက္၊ ျဗိတိသွ်မဟာမိတ္တပ္မ်ားက ဝမ္းတြင္းျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၁ ရက္၊ မဟာမိတ္တပ္မ်ားက မနၱေလးျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၇ ရက္၊ ျမန္မာတမ်ိုးသားလံုး ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္မ်ားကို ေတာ္လွန္ျကသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၇ ရက္၊ ဗမာ့တပ္မေတာ္က ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္မ်ားကို စတင္ေတာ္လွန္သည္။ (ေတာ္လွန္ေရးေန့)
၁၉၄၅ ခု၊ မတ္လ၊ ၃ဝ ရက္၊ ေက်ာက္ဆည္ျမို့ကို မဟာမိတ္တပ္မ်ား သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁ ရက္၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ျမို့ကို မဟာမိတ္တပ္မ်ားက သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၂၂ ရက္၊ ေတာင္ငူျမို့ကို မဟာမိတ္တပ္မ်ား သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၁ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့ကို ဗမာ့တပ္မေတာ္က သိမ္းပိုက္ေျကာင္း အသံလွြင့္ေျကျငာသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၃ ရက္၊ အမွတ္ ၂၆ ျဗိတိသွ် အိနၵိယတပ္မမွ တပ္မဟာသည္ ညအခ်ိန္တြင္ လွိုင္ျမစ္ကို ျဖတ္ကာ ရန္ကုန္သဘၤောဆိပ္သို့ ဝင္ေရာက္သည္။ ရခိုင္ရိုးမမွ ဆုတ္ခြာလာသည့္ ဂ်ပန္တပ္ဖြဲ့တစ္ဖြဲ့က ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္း၏ ဗဟိုစစ္ဦးစီးဌာနခ်ုပ္ စခန္းတည္ရွိရာ သရက္ေခ်ာင္းရြာ ေရာက္ရွိလာသည္။ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္း ကိုယ္တိုင္ ဦးစီး၍ ဌာနခ်ုပ္ကင္းတပ္က ဂ်ပန္တပ္ကို တိုက္ခိုက္ရာ ဂ်ပန္တပ္ ဆုတ္ခြာသြားသည္။ ဗမာျပည္ ကြန္ျမူနစ္ပါတီက ရန္ကုန္ ျမို့၊ စမ္းေခ်ာင္းရပ္၊ ဗားကရာလမ္း၊ အိမ္အမွတ္ ၁၃၈ တြင္ ပါတီဆိုင္းဘုတ္တင္ပြဲ အခမ္းအနား ျပုလုပ္သည္။ အဓိပတိေဒါက္တာဘေမာ္၏ခြင့္ျပုခ်က္အရ ဂ်ပန္ေခတ္ ျမန္မာအစိုးရအဖြဲ့ဝင္ ဝန္ျကီးဗနၶုလဦးစိန္တို့လူစုသည္ ည အခ်ိန္တြင္ ကတြန္ရြာမွ ေမာ္လျမိုင္သို့ ကူးသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၃ ရက္၊ မဟာမိတ္တပ္မ်ား ရန္ကုန္ျမို့ကို ဝင္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၄ ရက္၊ အမွတ္ ၁၇ ျဗိတိသွ်အိနၵိယတပ္မဟာ လက္ေအာက္ရွိ သံခ်ပ္ကာ တင့္ကားတပ္မ်ားသည္ ပဲခူးျမို့ကို ျဖတ္ေက်ာ္၍ ရန္ကုန္ျမို့သို့ ခ်ီတက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၅ ရက္၊ အဓိပတိေဒါက္တာဘေမာ္နွင့္ဂ်ပန္ေခတ္အစိုးရအဖြဲ့ဝင္ဝန္ျကီးမ်ားအားလံုး ကတြန္ရြာမွ ေမာ္လျမိုင္သို့ကူးသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၆ ရက္၊ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရး တိုင္း ၇ (အေနာက္ပိုင္း) တပ္ေပါင္းစုတပ္ရင္း အမွတ္ ၆၊ တပ္ ရင္းစစ္ဌာန ရံုးစိုက္ရာ ပုဏၰားရြာသို့ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းထံမွ မဟာမိတ္နွင့္မည္သို့ အဆက္အသြယ္ ရွိေျကာင္း အစီ ရင္ခံရန္နွင့္၄င္းတို့အတြက္ စခန္းေကာင္း ရွာထားရန္ စာတစ္ေစာင္ ေရာက္ရွိသည္။ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚ စစ္ေရးတာဝန္ခံ ဗိုလ္မႉးျကီးေနဝင္း ရန္ကုန္ျမို့သို့ ေရာက္ရွိသည္။ ျဗိတိသွ်ေရေျကာင္းခ်ီ အမွတ္ ၁၅ တပ္မ၏ေရွ့ေျပးတပ္ျဖစ္သည့္ အမွတ္ ၂၆ အိနၵိယတပ္မွတပ္ဖြဲ့အခ်ို့သည္ ရန္ကုန္ျမို့ ေျမာက္ဘက္သို့ခ်ီတက္ရာ လွည္းကူးတြင္ ျဗိတိသွ်အမွတ္ ၁၄ ျကည္းေျကာင္းခ်ီတပ္မေတာ္နွင့္ ေတြ့ဆံုဆက္သြယ္မိသည္။ လွည္းကူးတြင္ အမွတ္ ၂၆ အိနၵိယတပ္မသည္ အမွတ္ ၁၄ တပ္မေတာ္၏တိုက္ရိုက္အုပ္ခ်ုပ္မႈလက္ေအာက္သို့ ေျပာင္းလဲေရာက္ရွိသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၇ ရက္၊ ဂ်ာမန္တို့ ခြ်င္းခ်က္မရွိ လက္နက္ခ်သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၇ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ဒုတိယျမို့ျပေရးရာအရာရွိခ်ုပ္ ရင္းနစ္(Mr. C.B.Renrick)နွင့္ ပုလိပ္မင္းျကီး တို့ ရန္ကုန္ျမို့သို့ ေရာက္ရွိလာသည္။ ထို့ေနာက္ ရန္ကုန္ျမို့ကို အမွတ္ ၁ စစ္အုပ္ခ်ုပ္ေရးဧရိယာအျဖစ္ သတ္မွတ္ ေဆာင္ရြက္သည္။ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းသည္ အေနာက္တိုင္း စစ္ဌာနခ်ုပ္ တပ္ေပါင္းစုတပ္ရင္း အမွတ္ ၆ စစ္ဌာန ရံုး စိုက္ရာ ပုဏၰားရြာသို့ ေရာက္ရွိသည္။ ဗိုလ္ခ်ုပ္ျကီးေနဝင္းက ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး ေအာင္ပြဲခံသည့္သတင္းနွင့္ ရန္ ကုန္ျမို့ကို ဗမာ့တပ္မေတာ္က သိမ္းယူသည့္အေျကာင္းကို အဂၤႅိပ္-ျမန္မာ နွစ္ဘာသာျဖင့္ ကမၻာသို့ အသံလွြင့္ ေျက ညာသည္။ ရန္ကုန္ျမို့ကို မဟာမိတ္တပ္မ်ား သိမ္းပိုက္ျပီးေနာက္ ျမို့ျပေရးရာ အရာရွိအခ်ို့က အာရွအေရွ့ေတာင္ပိုင္း မဟာမိတ္စစ္ေသနာပတိခ်ုပ္ ေမာင့္ဘက္တန္အား ဖတပလကို မတရားအသင္း ေျကညာရန္နွင့္ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္း ကို စစ္ရာဇဝတ္ေကာင္တစ္ဦးအေနနွင့္ဖမ္းဆီးခ်ုပ္ေနွာင္ထားရန္ တိုက္တြန္း အေရးဆိုသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၉ ရက္၊ ျဗိတိသွ်တပ္မ်ားက သံတြဲျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၁ဝ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့ ေရွြေတာင္ျကားလမ္းရွိ နိုင္ငံျခားေရးရံုးသို့ နိုင္ငံျခား သတင္းေထာက္မ်ားကို ဖိတ္၍ ဗိုလ္မႉးျကီးေနဝင္းနွင့္ဦးေက်ာ္ျငိမ္းတို့က သတင္းစာဆရာအစည္းအေဝး (Press Interview) ျပုလုပ္သည္။ အစည္းအေဝးတြင္ ဗိုလ္မႉးျကီးေနဝင္းက ျမန္မာက အဂၤႅိပ္ကို တိုက္ခိုက္ရျခင္းအေျကာင္းကို ရွင္းလင္း ေျပာျကား သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ ျမို့ျပေရးရာအရာရွိခ်ုပ္ ဗိုလ္ခ်ုပ္ပီးယား (Major General C.F.E Pearce)၏ေနရာတြင္ ဗိုလ္ ခ်ုပ္ဆာဟူးဘတ္ရန့္စ္ (Major General Sir. Hubert Rance)အား ခန့္အပ္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၁၁ ရက္၊ နံနက္ ၁ဝ နာရီတြင္ ရခိုင္ရိုးမမွ ဆုတ္ခြာလာေသာ ဂ်ပန္တပ္မ်ား ပုဏၰားရြာအတြင္းသို့ ဝင္ ေရာက္သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းနွင့္ဗိုလ္မႉးျကီး ေဇယ်တို့မွာ ပုဏၰားရြာအျပင္တြင္ စခန္းခ်ေနေသာ ေျကာင့္ ရန္သူ့အေနွာင့္အယွက္မွ လြတ္ကင္းသြားသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၁၆ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္စလင္းနွင့္ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္း ပထမအျကိမ္ ေတြ့သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၁၇ ရက္၊ ဗမာျပည္ စကၠူျဖူစီမံကိန္း ျဗိတိသွ်အစိုးရက ထုတ္ျပန္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေမလ၊ ၂၅ ရက္၊ အမွတ္ ၂၆ အိနၵိယတပ္မက ပုသိမ္ျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂ ရက္၊ ဗိုလ္မႉးျကီးဗထူး ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ေအာင္ပန္းျမို့နယ္တြင္ ကြယ္လြန္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၇ ရက္၊ မဟာမိတ္တပ္မ်ား ကေလာျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၁ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ဗိုလ္ခ်ုပ္ျကီး စေကာ့ဖို့နွင့္ေတြ့ဆံုသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၅ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့တြင္ စစ္ေအာင္ပြဲ စစ္ေရးျပပြဲ ျပုလုပ္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၆ ရက္၊ ျကားျဖတ္ တကၠသိုလ္ယာယီေကာ္မီတီကို စစ္ေျပးအစိုးရ ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့တြင္ စစ္ဘက္ျမို့ျပအုပ္ခ်ုပ္ေရး (ကက္စဘီ) စတင္၍ ဌာနခ်ုပ္ ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁ဝ ရက္၊ မဟာမိတ္တပ္မ်ား ဟဲဟိုးျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁၁ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းက ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ဖြဲ့စည္းေရးမူကို ေမာင့္ဘက္တန္ထံ တင္ျပ သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၇ ရက္၊ ဘုရင္ခံအိမ္တြင္ ဂ်ပန္လက္နက္ခ်စာခ်ုပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးပြဲ က်င္းပသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၉ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့ ကန္ေတာ္ျကီး၌ ေနသူရိန္အစည္းအေဝးျကီး က်င္းပသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၆ ရက္၊ အေမရိကန္က ဂ်ပန္ျပည္ ဟီရိုရွီးမားျမို့ေပၚသို့ အနုျမူဗံုး ျကဲခ်သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁၄ ရက္၊ အေရးေပၚတကၠသိုလ္ကို ရန္ကုန္ျမို့ မဂိုလမ္းတြင္ ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁၄ ရက္၊ ဂ်ပန္ လက္နက္ခ်သည္။ (ဒုတိယကမၻာစစ္ ျပီးဆံုးသည္။)
၁၉၄၅ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁ ရက္၊ ျပည္သူ့အေရးေတာ္ပံုပါတီသည္ ဆိုရွယ္လစ္ပါတီအျဖစ္ ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၄၅ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၄ ရက္၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ့ျကီး မားမားမတ္မတ္ ေပၚလာသည္။ (ကုလသမဂၢေန့)
၁၉၄၆ ခု
၁၉၄၆ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၉ ရက္၊ တိုင္းျပုျပည္ျပုလွြတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည္။
၁၉၄၆ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၃ ရက္၊ အလံနီကြန္ျမူနစ္ပါတီကို မတရားသင္း ေျကျငာသည္။
၁၉၄၆ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၅ ရက္၊ ပုလိပ္သပိတ္ေမွာက္သည္။
၁၉၄၆ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁၅ ရက္၊ စာတိုက္အလုပ္သမားမ်ား သပိတ္ေမွာက္သည္။
၁၉၄၆ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၃ ရက္၊ အမႈထမ္းေပါင္းစံု အေထြေထြသပိတ္ေမွာက္သည္။
၁၉၄၇ ခု
၁၉၄၇ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၇ ရက္၊ ေအာင္ဆန္းအက္တလီစာခ်ုပ္လက္မွတ္ ေရးထိုးသည္။
၁၉၄၇ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၂ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းနွင့္ေတာင္တန္းေဒသေခါင္းေဆာင္ျကီးမ်ား ပင္လံုျမို့တြင္ ပင္လံုစာခ်ုပ္ လက္မွတ္ေရးသည္။ (ျပည္ေထာင္စုေန့)
၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင္၊ ၁၉ ရက္၊ နယ္ခ်ဲ့လက္ပါးေစမ်ား လက္ခ်က္ျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္း အမႉးျပုေသာ ေခါင္းေဆာင္ ျကီး ၉ ဦး က်ဆံုးသည္။
၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၄ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ေပးရန္အတြက္ ျဗိတိသွ်အစိုးရက ေျကျငာသည္။
၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၉ ရက္၊ တိုင္းျပုျပည္ျပု လွြတ္ေတာ္ ဒုတိယညီလာခံ စသည္။ ေညာင္ေရွြေစာ္ဘြားကို လွြတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ဌအျဖစ္ တင္ျမွောက္သည္။
၁၉၄၇ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၃ဝ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္း လုပ္ျကံမႈ စစ္ေဆးရန္ အထူးခံုရံုးဖြဲ့သည္။
၁၉၄၇ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၄ ရက္၊ တတိယအျကိမ္ တိုင္းျပုျပည္ျပုလွြတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးမွ ျမန္မာနိုင္ငံ ဖြဲ့စည္း အုပ္ခ်ုပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပုသည္။
၁၉၄၇ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၅ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းနွင့္အေပါင္းပါမ်ားအား လုပ္ျကံမႈကို စတင္ စစ္ေဆးသည္။
၁၉၄၇ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၇ ရက္၊ နု-အက္တလီစာခ်ုပ္ လက္မွတ္ေရးထိုး ခ်ုပ္ဆိုသည္။
၁၉၄၇ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၇ ရက္၊ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး ဥပေဒကက်မ္းကို ျဗိတိသွ်ပါလီမန္မွ အတည္ျပုေျကာင္း ေျကျငာ သည္။
၁၉၄၇ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၂၄ ရက္၊ ဗမာ့ေရတပ္မေတာ္ကို စတင္ တည္ေထာင္သည္။
၁၉၄၈ ခု
၁၉၄၈ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၄ ရက္၊ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရး ရသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၄ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ေျကညာသည့္ အခမ္းအနားကို နံနက္(၄)နာရီ မိနစ္(၂ဝ) တိတိ အခ်ိန္တြင္ အတြင္းဝန္မ်ားရံုးအတြင္းရွိ ယာယီပါလီမန္ (တိုင္းျပည္ျပုလွြတ္ေတာ္) အေဆာက္အအံုေရွ့တြင္ က်င္းပသည္။ လွြတ္ေတာ္ အေဆာက္အအံုအေရွ့ အလံတိုင္ေပၚမွ ျဗိတိသွ်ယူနီယံဂ်က္ အလံကို ေအာက္သို့ ခ်ျပီး ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္အလံကို လွြင့္တင္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၈ ရက္၊ တရားလွြတ္ေတာ္နွင့္လွြတ္ေတာ္ခ်ုပ္ကို ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၇ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံက ကုလသမဂၢသို့ ဝင္ခြင့္ျပုရန္ ေလွ်ာက္ထားသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၃ ရက္၊ ကရင္အမ်ိုးသားအဖြဲ့က ကရင္သီးျခားျပည္နယ္ ေတာင္းဆိုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၁ ရက္၊ အလံနီသခင္စိုး အဖမ္းခံရသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၂ ရက္၊ အလံျဖူ ကြန္ျမူနစ္မ်ားက ပ်ဉ္းမနားျမို့တြင္ ေတာင္သူလယ္သမား လူထုအစည္းအေဝး တရပ္ကို က်င္းပသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၃ ရက္၊ ဗမာျပည္လံုးဆိုင္ရာ ေတာင္သူလယ္သမားသမဂၢ၏ဒုတိယ အျကိမ္ေျမာက္ ေတာင္သူ လယ္သမား ကြန္ဂရက္ကို ပ်ဉ္းမနားျမို့တြင္ က်င္းပသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၂ဝ ရက္၊ ေမာ္လျမိုင္ရွိ မြန္အမ်ိုးသားမ်ား စည္းေဝး၍ သီးျခား မြန္ျပည္နယ္ ေတာင္းဆိုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၂-၂၃ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ တိုင္းျပည္ျပုလွြတ္ေတာ္ ပဉၥမအျကိမ္ ညီလာခံ က်င္းပသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၇ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့ မဟာဗနၶုလပန္းျခံတြင္ ဗမာျပည္ ကြန္ျမူနစ္ပါတီက ျကီးမႉး၍ ေတာ္လွန္ေရး နွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနားတခုကို ဖဆပလနွင့္ယွဉ္ျပိုင္က်င္းပသည္။ ထိုအခမ္းအနားတြင္ သခင္သန္းထြန္းက ဖဆပလအစိုးရကို ေတာ္လွန္ ပုန္ကန္ျကရန္ ေျဗာင္ေသြးထိုးေပးရံုမက "ဗားကရာေခ်ာက္"၌ ဆိုရွယ္လစ္မ်ား၏ေသြး၊ အရိုးျဖင့္ ျပည့္လွ်ံသြားေစရမည္ဟု ျခိမ္းေျခာက္ ေျပာဆိုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၈ ရက္၊ ကြန္ျမူနစ္ပါတီ(အလံျဖူ) ေတာခိုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၉ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ကုလသမဂၢအဖြဲ့ဝင္ ျဖစ္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၈ ရက္၊ ေသဒဏ္ အျပစ္ေပးနိုင္ေသာ သစၥာေဖာက္ ဥပေဒကို အစိုးရက အတည္ျပုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၁ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေအာင္ဆန္းနွင့္တကြ က်ဆံုးသြားျကေသာ အေပါင္းပါ ဝန္ျကီးမ်ား၏နိုင္ငံေတာ္ ဈာပန အခမ္းအနား က်င္းပသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ေမလ၊ ၈ ရက္၊ နိုင္ငံေတာ္ လုပ္ျကံမႈတရားခံ ဂဠုန္ဦးေစာနွင့္ျကံရာပါ ၅ ဦးအား ျကိုးေပးသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ေမလ၊ ၂၁ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ကမၻာ့အလုပ္သမားေရးရာအဖြဲ့ခ်ုပ္နွင့္ဆက္သြယ္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ေမလ၊ ၂၆ ရက္၊ နိုင္ငံေတာ္ဝန္ျကီးခ်ုပ္ သခင္နုက ၄င္း၏ရာထူးမွ ၂ဝ ဇူလိုင္ ၁၉၄၈ တြင္ နုတ္ထြက္မည္ဟု ေျကညာသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ေမလ၊ ၂၇ ရက္၊ သခင္နု၏လက္ဝဲညီညြတ္ေရးလမ္းစဉ္ကို ဆိုရွယ္လစ္-ကြန္ျမူနစ္အခ်ို့နွင့္ျပည္သူ့ရဲေဘာ္ မ်ားက လက္ခံသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ စစ္ရံုးခ်ုပ္ ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ေမလ၊ ၂၈ ရက္၊ သခင္နု၏လက္ဝဲညီညြတ္ေရးလမ္းစဉ္ကို ဖဆပလအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ့က လက္ခံသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁ ရက္၊ ဧရာဝတီသဘၤောကုမၸဏီကို အစိုးရက သိမ္းယူသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၂ ရက္၊ ဝန္ျကီးခ်ုပ္သခင္နုက အခ်က္ ၁၄ ခ်က္ပါေသာ လက္ဝဲညီညြတ္ေရးလမ္းစဉ္ကို ေျကညာ သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၃ဝ ရက္၊ ဖဆပလအစိုးရက လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အမိန့္ ထုတ္ျပန္ေျကညာသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂ ရက္၊ သခင္နု၏လက္ဝဲညီညြတ္ေရးလမ္းစဉ္ကို ဖဆပလဦးစီးအဖြဲ့က သေဘာတူသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၃ ရက္၊ ဖဆပလဦးစီးအဖြဲ့က ျပည္သူ့ရဲေဘာ္မူကို ပယ္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁၅ ရက္၊ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ဝန္ျကီးခ်ုပ္နွင့္တကြ အစိုးရအဖြဲ့ဝင္ ဝန္ျကီးမ်ား ေန့လယ္ ၂ နာရီတြင္ ရာထူးမွ နုတ္ထြက္စာ တင္သြင္းသည္။ သို့ေသာ္ သမၼတျကီး၏ဖိတ္ေခၚခ်က္အရ ဩဂုတ္လ ၁၅ ရက္ေန့တြင္ ပါလီမန္လွြတ္ေတာ္အစည္းအေဝး က်င္းပသည့္အခ်ိန္အထိ ေဆာင္ရြက္သြားရန္ ည ၇ နာရီေက်ာ္၌ ျပန္လည္၍ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုကာ တိုင္းေစာင့္အစိုးရအဖြဲ့တဖြဲ့ ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁၆ ရက္၊ ဥကၠ႒ဌဗိုလ္ခ်ုပ္ေနဝင္း၊ အတြင္းေရးမႉးဦးသိန္းေဖျမင့္တို့ပါဝင္ေသာ လက္ဝဲညီညြတ္ေရး ေကာင္စီ ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၇ ရက္၊ ျပည္သူ့ရဲေဘာ္မ်ား ေတာခိုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၉ ရက္၊ ျပည္သူ့ရဲေဘာ္တပ္ဖြဲ့(ျဖူ)မ်ားကို ဖမ္းသည္။ ျပည္သူ့ရဲေဘာ္(ျဖူ)မ်ား ေတာခိုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၉ ရက္၊ သရက္ျမို့တြင္ ခ်ထားေသာ တပ္မေတာ္တပ္ရင္း(၁) ေတာခိုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁ဝ ရက္၊ မဂၤႅာဒံုရွိ တပ္မေတာ္တပ္ရင္း(၃)နွင့္သယ္ယူပို့ေဆာင္ေရးတပ္မွ တပ္သား ၃၅ဝ ခန့္ ေတာခိုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁၁ ရက္၊ ရန္ကုန္နယ္နိမိတ္အတြင္း ညမထြက္ရ အမိန့္ထုတ္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁၉ ရက္၊ နိုင္ငံေတာ္သမၼတစဝ္ေရွြသိုက္က ျမန္မာျပည္ အေရးတျကီး အေျခအေန ျဖစ္ေပၚေန၍ ၁၉၄၈ ခုနွစ္ စစ္ဥပေဒထုတ္ျပန္ေျကညာမႈဆိုင္ရာ တစ္ခ်က္လွြတ္ဥပေဒအမွတ္ ၅ နွင့္ ၆ ကို ထုတ္ျပန္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၂၄ ရက္၊ ယိုးဒယားနိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ျမို့တြင္ ျမန္မာသံရံုးကို အခမ္းအနားနွင့္ ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၃၁ ရက္၊ ကရင္ေသာင္းက်န္းသူမ်ားက သထံုျမို့ကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁ ရက္၊ ေဒသအလိုက္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ုပ္ခြင့္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၉ ရက္၊ ျပညည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ အစိုးရတပ္မ်ားက ျပည္ျမို့ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁၁ ရက္၊ ပါကစၥတန္နိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ ဂ်င္းနား ကြယ္လြန္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁၃-၁၆ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ တိုင္းျပည္ျပုလွြတ္ေတာ္ညီလာခံ ဆ႒ဌမအျကိမ္ အစည္း အေဝး က်င္းပသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁၄ ရက္၊ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ ယာယီအစိုးရ ဖြဲ့စည္းသည္။ ယာယီအစိုးရအဖြဲ့ဝင္ ဝန္ျကီးမ်ား ၁၄:၃ဝ နာရီတြင္ နိုင္ငံေတာ္သမၼတအိမ္ေတာ္၌ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁၅ ရက္၊ ေမာ္လျမိုင္နွင့္သထံုနယ္တြင္ စစ္ဥပေဒ ထုတ္ျပန္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၉ ရက္၊ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာနိုင္ငံ ျပည္သူ့ရဲေဘာ္အဖြဲ့ဌာနခ်ုပ္၏ေျကညာခ်က္ကို ထုတ္ ျပန္သည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၈ ရက္၊ ဆာဦးသြင္ ေခါင္းေဆာင္သည့္ျငိမ္းခ်မ္းေရးမူသစ္ကို အစိုးရက လက္ခံသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၄ ရက္၊ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံေတာ္အစိုးရဝါဒကို ေျကညာသည္။
၁၉၄၈ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂၄ ရက္၊ ဆမားဒူးဝါဆင္ဝါးေနာင္က ဝန္ျကီးခ်ုပ္ဦးနုထံ ကရင္အမ်ိုးသားေခါင္းေဆာင္မ်ားက ၄င္းတို့အား လာေရာက္စည္းရံုးသည္ကို အစီရင္ခံသည္။
၁၉၄၉ ခု
၁၉၄၉ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၄ ရက္၊ ပထမအျကိမ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန့ နွစ္ပတ္လည္အခမ္းအနား က်င္းပသည္။
၁၉၄၉ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၅ ရက္၊ ဗမာနိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အမႈထမ္းသမဂၢမွ ဦးစီးသပိတ္ေမွာက္သည္။
၁၉၄၉ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၅ ရက္၊ ကရင္အမ်ိုးသား ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ့ (K.N.D.O) အဖြဲ့က ေတာင္ငူကို တိုက္ခိုက္ သည္။
၁၉၄၉ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁ ရက္၊ တရုတ္ျပည္သူ့သမၼတနိုင္ငံ ဖြဲ့စည္း တည္ေထာင္သည္။
၁၉၅ဝ ခု
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၂ ရက္၊ တပ္မေတာ္က ကရင္နီျပည္နယ္ (ယခု ကယားျပည္နယ္) ျမို့ေတာ္ လြိုင္ေကာ္ျမို့ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၄ ရက္၊ ေက်ာက္ပန္းေတာင္းကို တပ္မေတာ္က ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂၆ ရက္၊ အိနၵိယျပည္သမၼတနိုင္ငံအျဖစ္ ေျကညာသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၃ဝ ရက္၊ ေက်ာက္ျဖူခရိုင္ ေျမပံုျမို့ကို တပ္မေတာ္က ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၃၁ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ တိုင္းျပည္ျပုလွြတ္ေတာ္ ဒသမအျကိမ္ ညီလာခံ က်င္းပသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၄ ရက္၊ စစ္ေတြခရိုင္ ဘူးသီးေတာင္ကို ဗမာ့တပ္မေတာ္ကက ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၆ ရက္၊ ေရြးေကာက္ပြဲျကီးျကပ္စီမံေရးအဖြဲ့က ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို ၁၉၅၁ ခုနွစ္ ေမလ ၄ ရက္ေန့အထိ ေရွြ့ဆိုင္းထားရန္ ေထာက္ခံ အျကံေပးသည့္အစီရင္ခံစာကို ပါလီမန္တြင္ တင္ျပသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂ဝ ရက္၊ တပ္မေတာ္က ျပြန္တန္ဆာရွိ ေကအင္ဒီအိုမ်ားကို ဝိုင္းဝန္း တိုက္ခိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၄ ရက္၊ တပ္မေတာ္က ေကအင္ဒီအိုတို့၏ပထမေသာ့ခ်က္စခန္း ျဖစ္ေသာ ဒိုက္ဦး-ေတာင္ငူ မီးရထားလမ္းရွိ ျပြန္တန္ဆာကို သံုးရက္တိုက္ပြဲ ဆင္နွြဲျပီးေနာက္ ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၅ ရက္၊ တပ္မေတာ္က ေညာင္ေလးပင္ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၆ ရက္၊ တပ္မေတာ္က ေက်ာက္တံခါးကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၆ ရက္၊ ဖဆပလအဖြဲ့ခ်ုပ္ အလုပ္အမႈေဆာင္ အစည္းအေဝး က်င္းပသည္။ အစည္းအေဝး တြင္ အလုပ္အမႈေဆာင္ အဖြဲ့စာရင္းကို အတည္ျပုသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၈ ရက္၊ တပ္မေတာ္က ပဲနြယ္ကုန္းကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။ တပ္မေတာ္က ေတာကြ်ဲ အင္းနွင့္ကညြတ္ကြင္းကို သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၅ ရက္၊ တပ္မေတာ္က ျဖူးကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၁ဝ ရက္၊ ေတာင္ငူျမို့နယ္ကို စစ္အုပ္ခ်ုပ္ေရး စတင္ေျကညာသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၂ ရက္၊ ျပည္ျမို့၌ ဗမာျပည္ ကြန္ျမူနစ္ပါတီ ကြန္ဖရင့္ က်င္းပသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၉ ရက္၊ တပ္မေတာ္က ေကအင္ဒီအိုတို့ ၁၄ လမွ် သိမ္းပိုက္ထားခဲ့ေသာ ေတာင္ငူျမို့ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၂ဝ ရက္၊ ေတာင္ငူျမို့တြင္ ျမို့ျပအုပ္ခ်ုပ္ေရးကို ျပန္လည္ စတင္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၈ ရက္၊ အစိုးရတပ္ေပါင္းစုက ပ်ဉ္းမနားျမို့ကို ျပန္သိမ္းသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၈ ရက္၊ တပ္မေတာ္က ေတာင္ငူခရိုင္ ထန္းတပင္ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဧျပီ၊ ကူမင္တန္တပ္သား ၂ဝဝဝ ျမန္မာနိုင္ငံ နယ္နိမိတ္အတြင္း နယ္ကြ်ံ ဝင္ေရာက္လာသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၁ ရက္၊ သခင္လြင္က ေမေဒးေန့ မိန့္ခြန္း ေျပာျကားသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၁ဝ ရက္၊ ဖဆပလအစိုးရက လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ျပင္ဆင္ခ်က္အမိန့္ကို ထုတ္ျပန္ေျကညာသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၁၂ ရက္၊ အစိုးရစစ္တပ္သည္ ပဲခူးခရိုင္ ေညာင္ေလးပင္ အေနာက္ ၃၅ မိုင္ကြာရွိ ေတာနက္အတြင္း၌ ေအာက္ျမန္မာျပည္ ကြန္ျမူနစ္ဌာနခ်ုပ္အျဖစ္ အခိုင္အခံ့ ျပုလုပ္ထားသည့္ေဝါမီးရြာကို တိုက္ခိုက္ ေခ်မႈန္းခဲ့သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၁၃ ရက္၊ သာယာဝတီခရိုင္ရွိ အိုးသည္ကုန္း၊ အုတ္ဖိုနွင့္ျကို့ပင္ေကာက္ျမို့ကို အစိုးရတပ္မ်ားက ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္လိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၁၄ ရက္၊ အစိုးရတပ္မ်ားက ေပါင္းတည္ျမို့ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၁၆ ရက္၊ သခင္လြင္အား ေမေဒးေန့ မိန့္ခြန္းနွင့္ပတ္သက္၍ ေျဖရွင္းခ်က္ ေတာင္းသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၁၉ ရက္၊ အစိုးရတပ္မ်ားသည္ ျပည္ျမို့ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၂၄ ရက္၊ ျပည္ျမို့နယ္ကို စစ္အုပ္ခ်ုပ္ေရး စတင္ေျကညာသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေမလ၊ ၂၇ ရက္၊ ဖဆပလအဖြဲ့ခ်ုပ္က အလုပ္သမား အစည္းအရံုးမ်ားအဖြဲ့ခ်ုပ္ (ျမန္မာနိုင္ငံ) T.U.C.B သို့ ေမေဒးမိန့္ခြန္းနွင့္ပတ္သက္၍ ေျဖရွင္းခ်က္ ေတာင္းခံသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၄ ရက္၊ ပုသိမ္ခရိုင္ရွိ ေရျကည္နွင့္က်ံုေပ်ာ္ျမို့မ်ားကို အစိုးရတပ္မ်ားက ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၅ ရက္၊ အသုတ္ျမို့ကို အစိုးရတပ္မ်ားက ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၆ ရက္၊ ေကအင္ဒီအိုတို့၏ဌာနခ်ုပ္ျဖစ္ေသာ ပုသိမ္ခရိုင္ရွိ ေက်ာင္းကုန္းကို အစိုးရတပ္မ်ားက ညေန ၅ နာရီအခ်ိန္တြင္ ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁ဝ ရက္၊ ဟံသာဝတီခရိုင္၊ သံလ်င္ျမို့၌ လယ္ယာေျမေဝငွေရးေအာင္ပြဲကို က်င္းပသည္။
၁၉၅ဝ ခု ဇြန္လ၊ ၁၅ ရက္၊ ေျမာက္သိနၷီနယ္ တစိတ္တေဒသ ျဖစ္ေသာ ေရွြလီျမစ္ဝွမ္းကို စစ္အုပ္ခ်ုပ္ေရး စတင္ ေျကညာသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၂၅ ရက္၊ ေျမာက္ကိုးရီးယားနွင့္ေတာင္ကိုးရီးယားတို့ စတင္တိုက္ခိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၈ ရက္၊ နိုင္ငံေတာ္အစိုးရနွင့္ဖဆပလအဖြဲ့ခ်ုပ္က ကိုရီးယားအေရးကိစၥနွင့္ပတ္သက္၍ ေျကညာ ခ်က္ ထုတ္ျပန္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁၅ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့ ဖဆပလဌာနခ်ုပ္၌ တနွစ္အတြင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရး ဗဟိုေကာင္စီအစည္းအေဝး က်င္းပသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁၉ ရက္၊ အာဇာနည္ေန့တြင္ ဝန္ျကီးခ်ုပ္သခင္နုက ျငိမ္းခ်မ္းေရးမွ တည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးသို့ ျကြေး ေျကာ္သံ ခ်မွတ္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၃ ရက္၊ အစိုးရတပ္မ်ားသည္ က်ိုကၡမီခရိုင္ရွိ က်ံုဒိုး၊ ေကာ့ကရိတ္နွင့္ျကာအင္းတို့ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၆ ရက္၊ က်ိုင္းတံု၊ တာခ်ီလိတ္ျမို့နယ္မ်ားတြင္ စစ္အုပ္ခ်ုပ္ေရး ေျကညာသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁ ရက္၊ ကရင္လူမ်ိုး စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္က ကရင္ျပည္နယ္ ဖြဲ့စည္းေရးနွင့္ပတ္သက္၍ အျကံ ဉာဏ္မ်ား ဖိတ္ေခၚသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၂ ရက္၊ ျပည္ေထာင္စု ပအို့အမ်ိုးသားအဖြဲ့ခ်ုပ္ တည္ေထာင္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁၁ ရက္၊ အစိုးရတပ္ေပါင္းစံုသည္ ဟသၤာတခရိုင္ရွိ ကေနာင္နွင့္ျမန္ေအာင္ျမို့ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္သည္။ က်ိုကၡမီခရိုင္ ေကာ့ကရိတ္ျမို့နယ္မွ ၁၆ မိုင္ကြာေဝးေသာ တိုးကြာကို ရြာအနီး အစိုးရတပ္နွင့္ျဖစ္ပြား ေသာ တိုက္ပြဲတခုတြင္ ေကအင္ဒီအိုေခါင္းေဆာင္ ဝန္ျကီးေဟာင္းေစာဘဦးျကီးနွင့္အတူ မစၥတာဗီဗီယန္း(နိုင္ငံေတာ္ လုပ္ျကံမႈ တရားခံဂဠုန္ဦးေစာအား ဗိုလ္တေထာင္ လက္နက္ဂိုေဒါင္မွ လက္နက္က်ည္ဆံမ်ား ထုတ္ယူနိုင္ေအာင္ အကူအညီေပးခဲ့သူ) တို့နွစ္ဦးစလံုး က်ဆံုးခဲ့သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ ၁၅ ရက္၊ နမ့္ခမ္းျမို့ေဆးရံုအုပ္ အေမရိကန္သာသနာျပုဆရာဝန္ျကီး ေဒါက္တာဆီးဂေရ့ (Dr. Gordon Seagrave) အား ေကအင္ဒီအိုေသာင္းက်န္းသူတို့နွင့္ဆက္သြယ္သည့္ အေထာက္အထားရွိသျဖင့္ ဖမ္းဆီး လိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဩဂုတ္ ၂၈-ေအာက္တိုဘာလ ၅ ရက္ထိ၊ ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ တိုင္းျပည္ျပုလွြတ္ေတာ္(ပါလီမန္) ၁၁ ျကိမ္ ေျမာက္ ညီလာခံက်င္းပသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၅ ရက္၊ တိုင္းျပည္ျပုလွြတ္ေတာ္(ပါလီမန္) အစည္းအေဝးတြင္ ဝန္ျကီးခ်ုပ္သခင္နု တင္ သြင္းသည့္ ကိုရီးယားအေရးနွင့္ စပ္လ်ဉ္း၍ သခင္လွေကြ် (အလုပ္သမား အစည္းအရံုးမ်ားအဖြဲ့ခ်ုပ္ ျမန္မာနိုင္ငံ ဒုတိယဥကၠ႒ဌ) ေထာက္ခံေဆြးေနြးရာ၌ ဖဆပလ၏ေျကညာျပီးမူနွင့္ဆန့္က်င္ ေျပာျကားခဲ့သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၉ ရက္၊ ဗိုလ္ခ်ုပ္ေနဝင္း အစိုးရအဖြဲ့မွ နုတ္ထြက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၁၃ ရက္၊ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာနိုင္ငံအစိုးရနွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အစိုးရတို့ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ သေဘာတူစာခ်ုပ္ (The Economic Co-operation Agreement/E.C.A) ခ်ုပ္ဆို သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၁ ရက္၊ ဖဆပလအဖြဲ့ခ်ုပ္က ျမန္မာနိုင္ငံ အလုပ္သမား အစည္းအရံုးမ်ား အဖြဲ့ခ်ုပ္အား အဆက္ျဖတ္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၉ ရက္၊ သခင္လြင္နွင့္သခင္လွေကြ်တို့နွစ္ဦး T.U.C.B မွ နုတ္ထြက္လွြာ တင္သြင္းသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၅ ရက္၊ အစိုးရတပ္က ေတာင္ကုတ္ကို ျပန္သိမ္းသည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၇ ရက္၊ အစိုးရတပ္မ်ားက သံတြဲျမို့ကို ျပန္လည္သိမ္းပိုက္သည္။
၁၉၅ဝ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၈ ရက္၊ အလုပ္သမား လယ္သမားပါတီ စတင္ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၅၁ ခု
၁၉၅၁ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၂ဝ ရက္၊ အာဂါခန္မင္းသားျကီး ျမန္မာနိုင္ငံသို့ လာေရာက္သည္။
၁၉၅၁ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁၂ ရက္၊ ျပည္သူ့လွြတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည္။
၁၉၅၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁ ရက္၊ အစိုးရနွင့္ဘီအိုစီတို့ ေရနံလုပ္ငန္း ဖက္စပ္လုပ္ကိုင္ရန္ ေျကျငာသည္။
၁၉၅၂ ခု
၁၉၅၂ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၆ ရက္၊ အဂၤႅန္ျပည္တြင္ ဒုတိယအဲလစ္ဇဘက္မင္းသမီး နန္းတက္သည္။
၁၉၅၂ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁ ရက္၊ ဂ်ူဗလီေဟာတြင္ အမ်ိုးသားျပတိုက္ ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၅၂ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁ ရက္၊ အေမရိကန္က ပထမဆံုး ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ဗံုးကို စမ္းသပ္သည္။
၁၉၅၃ ခု
၁၉၅၃ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၇ ရက္၊ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ အေမရိကန္၏အကူအညီအား လက္ခံျခင္းမွ ရပ္စဲရန္ ဆံုးျဖတ္သည္။
၁၉၅၃ ခု၊ ေမလ၊ ၂၉ ရက္၊ ကမၻာေပၚတြင္ အျမင့္ဆံုးျဖစ္ေသာ ဧဝရက္ေတာင္ထိပ္သို့ တင္ဆင္ေနာ္ေကးနွင့္ဟီလာရီတို့ ပထမဆံုး ေအာင္ျမင္စြာ တက္ေရာက္နိုင္ခဲ့သည္။
၁၉၅၃ ခုနွစ္၊ ဇြန္လ၊ ၁ ရက္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ ေက်ာက္မဲျမို့၌ အမွတ္ ၁ အစိုးရအထက္တန္းေက်ာင္းျကီးကို စတင္ဖြင့္လွစ္သည္။ ေက်ာင္းျကီး၏မူလေျမကို ဦးေအာင္ခနွင့္ေဒၚလွရင္ မိသားစုတို့က လႉဒါန္းေပးျပီး ေက်ာင္း ဓမၼာရံုကို ပြဲစားျကီးဦးသန္းနွင့္ေဒၚမမတို့မိသားစုမွ ေဆာက္လုပ္လႉဒါန္းခဲ့၏။
၁၉၅၃ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁ ရက္၊ ရန္ကုန္ဓာတ္အားေပးကုမၸဏီ(အာ၊ အီး၊ တီ)ကို ျပည္သူပိုင္ လုပ္သည္။
၁၉၅၄ ခု
၁၉၅၄ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၂ ရက္၊ အစိုးရနွင့္ဘီအိုစီကုမၸဏီတို့ ဖက္စပ္လုပ္ကိုင္ရန္ စာခ်ုပ္သည္။
၁၉၅၄ ခု၊ ေမလ၊ ၁၇ ရက္၊ ကမၻာေအးလိုဏ္ဂူေတာ္တြင္ ဆ႒ဌသံဂါယနာ စ၍ တင္သည္။
၁၉၅၄ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၅ ရက္၊ ဂ်ပန္က ျမန္မာနိုင္ငံအား စစ္ေလ်ာ္ေျကး ကုေဋ ၂ဝဝ က်ပ္ ေပးရန္ စာခ်ုပ္သည္။
၁၉၅၅ ခု
၁၉၅၅ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၁၄ ရက္၊ ဗထူးျမို့ စစ္တကၠသိုလ္ကို စတင္ ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၅၅ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၁၈ ရက္၊ ျပည္ေထာင္စု အမ်ိုးသား ညီညြတ္ေရးတပ္ေပါင္း(ပမညတ) ဖြဲ့စည္းသည္။
၁၉၅၆ ခု
၁၉၅၆ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၂၇ ရက္၊ ဒုတိယအျကိမ္ ျပည္သူ့လွြတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည္။
၁၉၅၆ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၆ ရက္၊ အီဂ်စ္တို့က စူးအက္တူးေျမာင္းကို ျပည္သူပိုင္ သိမ္းသည္။
၁၉၅၆ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၂၉ ရက္၊ အစၥေရးတို့က အီဂ်စ္ပိုင္ ဆီနိုင္ကြ်န္းဆြယ္ကို စတင္တိုက္ခိုက္သည္။
၁၉၅၇ ခု
၁၉၅၇ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့ ေရကူးအသံလွြင့္စက္ရံုကို ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၅၇ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၄ ရက္၊ ဆိုဗီယက္တို့က စပြတ္နစ္ျဂိုဟ္တု(၁)ကို ပထမဆံုး ပစ္လွြတ္သည္။
၁၉၅၈ ခု
၁၉၅၈ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၃ဝ ရက္၊ ဖဆပလအဖြဲ့ ၂ ျခမ္းကြဲသည္။
၁၉၅၈ ခု၊ ဇြန္လ၊ ၁ ရက္၊ မနၱေလးတကၠသိုလ္သည္ သီးျခားတကၠသိုလ္ျဖစ္လာသည္။
၁၉၅၈ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၆ ရက္၊ အိမ္ေစာင့္အစိုးရသို့ အုပ္ခ်ုပ္ေရးအာဏာ လွြဲေျပာင္းသည္။
၁၉၅၉ ခု
၁၉၅၉ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁ ရက္၊ က်ူးဘားျပည္တြင္ ကတ္စထရို စတင္အာဏာရသည္။
၁၉၅၉ ခု၊ ေမလ၊ ၁ဝ ရက္၊ ျမို့ပတ္ရထားလမ္းကို ရန္ကုန္ျမို့တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၅၉ ခု၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၅ ရက္၊ သီဟိုဠ္ဝန္ျကီးခ်ုပ္ ဘန္ဒရာနိုက္ေကး လုပ္ျကံခံရသည္။
၁၉၆ဝ ခု
၁၉၆ဝ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၆ ရက္၊ ျပည္သူ့လွြတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည္။
၁၉၆ဝ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၄ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့ ျမန္မာ့အသံ အေဆာက္အဦသစ္ ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၆၁ ခု
၁၉၆၁ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၁၂ ရက္၊ ဆိုဗီယက္ရုရွားက ယူရီဂါဂါရင္ လိုက္ပါေသာ ေဗာ့စေတာ့(၁)ကို အာကာသသို့ ပစ္လွြတ္ သည္။
၁၉၆၁ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၁၇ ရက္၊ ကြန္ဂိုဝန္ျကီးခ်ုပ္ လူမင္းဘားကို ဖမ္းဆီးထားရာတြင္ လုပ္ျကံျခင္း ခံရသည္။
၁၉၆၁ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၃ ရက္၊ ဦးသန့္ ကုလသမဂၢယာယီအတြင္းေရးမႉးခ်ုပ္ ျဖစ္သည္။
၁၉၆၂ ခု
၁၉၆၂ ခု၊ မတ္လ၊ ၂ ရက္၊ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီက တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ုပ္ေရးတာဝန္ကို လွြဲယူသည္။
၁၉၆၂ ခု၊ ဇူလိုင္လ၊ ၄ ရက္၊ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဉ္ပါတီ ဖြဲ့စည္းအုပ္ခ်ုပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပ႒ဌာန္းသည္။
၁၉၆၂ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ၊ ၁၆ ရက္၊ အင္းယားလိပ္ေဟာ္တယ္ စတင္ဖြင့္လွစ္သည္။
၁၉၆၃ ခု
၁၉၆၃ ခု၊ ေဖေဖၚဝါရီလ၊ ၂၃ ရက္၊ ဘဏ္တိုက္မ်ားကို ျပည္သူပိုင္ျပုလုပ္သည္။
၁၉၆၃ ခု၊ မတ္လ၊ ၃၁ ရက္၊ ရန္ကုန္တြင္ ေနာက္ဆံုးျမင္းပြဲ က်င္းပသည္။
၁၉၆၃ ခု၊ ဩဂုတ္လ၊ အလံနီကြန္ျမူနစ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားနွင့္ဗမာျပည္ကြန္ျမူနစ္ပါတီ(အလံျဖူ)ကိုယ္စားလွယ္တို့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေနြးရန္ ရန္ကုန္ျမို့သို့ လာေရာက္ျကသည္။
၁၉၆၃ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ၊ ၂၂ ရက္၊ အေမရိကန္သမၼတ ကေနဒီ ေခ်ာင္းေျမာင္း လုပ္ျကံပစ္ခတ္ျခင္း ခံရသည္။
၁၉၆၄ ခု
၁၉၆၄ ခု၊ မတ္လ၊ ၁၉ ရက္၊ ရန္ကုန္ျမို့တြင္ ကုမၸဏီနွင့္စတိုးဆိုင္ျကီးမ်ားကို ျပည္သူပိုင္ လုပ္သည္။
၁၉၆၄ ခု၊ ဧျပီလ၊ ၉ ရက္၊ ခရိုင္ျမို့နယ္မ်ားရွိ ဆိုင္ျကီးမ်ားကို ျပည္သူပိုင္ လုပ္သည္။
၁၉၆၄ ခု၊ မတ္လ၊ ၂၈ ရက္၊ အမ်ိုးသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး ကာကြယ္သည့္ဥပေဒကို ထုတ္ျပန္သည္။
၁၉၆၄ ခု၊ ေမလ၊ ၁၇ ရက္၊ က်ပ္
