★★★★★★★★★★★★★★
လူေတြဟာ ကာမဂုဏ္ခံစားခ်င္ၾကလို႔ ခ်မ္းသာဖို႔ေတြခ်ည္း
လုပ္ေနၾကေလေတာ ့ ဒီ( ကာမရာဂ) တဏွာရမၼက္ေတြဟာ ဆားငန္ေရေသာက္သလို႔ ေသာက္ေလေသာက္ေလ
အငတ္မေျပဆိုသလို႔ (နႏၵိရာဂ) ေတြ (တဏွာရာဂ) ေတြဟာအၿမဲတမ္းျဖစ္ေနၾကတယ္၊ ဒါေတြနဲ႔ဘဲ့လံုး
ပန္းေနၾကတယ္ ( မွန္ပါ့) ။ (ကာမစၦႏၵ) လို႔ေခၚတဲ့ ငါးပါးအာ႐ံု....
ကာမဂုဏ္ေတြစြဲကပ္ညိႇေတာ့ ကာမတဏွာ၊ ( ႏွစ္သက္တယ္၊ လိုခ်င္တယ္)၊ တပ္မက္တဲ့ ( ေလာဘ) စိတ္ေတြဟာ မိမိသႏၱာန္မွာျဖစ္ေပၚေနၾကတယ္၊
ဒီလို ( ကာေမာဂ) ေတြျဖစ္ေပၚေနတာဟာ မဂ္တား၊ ဖိုလ္တား၊ စိတ္(ကာမစၦႏၵနိ၀ရဏ)ေတြျဖစ္ေပၚေနတာေပါ့၊ (မွန္ပါ႔) ။
ဒီ(ကာမစၦႏၵနိ၀ရဏ) စိတ္ေနစိတ္ထားမ်ိဳးနဲ႔ဆိုရင္ မဂ္တရား၊"
"ဖိုလ္တရား၊ နိဗၺာန္တရားကုိ ဘယ္ေတာ့မွ မရႏိုင္ေတာ့ဘူး၊
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ကာမဂုဏ္ခံစားခ်င္တဲ့ (ငါးပါးအာ႐ံု) ကပ္ၿငိတဲ့ တဏွာ (ေလာဘ) စိတ္ေတြ တပ္မက္တဲ့ကာမကုိ
အလိုရွိတဲ့ (နိ၀ရဏ) ေတြက ဖံုးလြမ္းေနလို႔ပဲ…(မွန္ပါ့)
ဒါေၾကာင့္ျမတ္စြာဘုရားက (ဓမၼႏုပႆနာ) ကုိ အားထုတ္မယ္ဆိုရင္ မိမိရဲ႕ (အဇၩတၱ) အတြင္းသႏၱာန္မွာရွိတဲ့ မ်က္စိ၊ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လွ်ာ၊ ကုိယ္၊ စိတ္၊ စတဲ့ ဒြါရ (၆)ေပါက္မွာ ျမင္လို႔ပဲျဖစ္ေစ၊ ၾကားလိုပဲျဖစ္ေစ၊ နံလို႔ပဲျဖစ္ေစ၊ စားမိလို႔ပဲျဖစ္ေစ၊ ထိေတြ႔မိလို႔ပဲ ျဖစ္ေစ၊ ႀကံေတြးမိလို႔ပဲျဖစ္ေစ၊ အဲဒီလိုစိတ္ (၆)ပါး ျဖစ္ေနတဲ့ေနရာမွာ သာယာမႈ၊ ႏွစ္သက္မႈ၊ လိုခ်င္မႈ၊ တပ္မက္မႈမ်ိဳး ျဖစ္တဲ့ (ကာမဂုဏ္) ၌ ကပ္ညႇိေသာ (ကာမစၦႏၵ) ရွိလာရင္ ရွိတယ္ (ျဖစ္တယ္) လို႔ သိလိုက္ပါတဲ့၊...(မွန္ပါ့)။ ဒီလိုသိလိုက္လို႔မရွိေတာ့လို႔ ပ်က္သြားရင္ (ပ်က္တယ္) လို႔ပဲ သိလိုက္ပါတဲ့]......(မွန္ပါ့)
(၂) ဗ်ာပါဒနိ၀ရဏ ႐ႈနည္း
မဂ္တရား၊ ဖိုလ္တရား၊ နိဗၺာန္တရားကုိ တားျမစ္ပိတ္ဖံုးတတ္တဲ့ ဒုတိယ(နိ၀ရဏ) တရားကေတာ့ (ဗ်ာပါဒနိ၀ရဏ) လို႔ေခၚတယ္...(မွန္ပါ့) (ဗ်ာပါဒ) ဆိုတာစိတ္ဆိုးမႈ၊ စိတ္ပ်က္မႈ၊ ညႇင္းဆဲသတ္ျဖတ္လိုမႈ၊ ပ်က္စီးေစလိုမႈ၊ စိတ္ဆိုး၊ စိတ္သြမ္းေတြ အားလံုးဟာ (ဗ်ာပါဒ)ေတြခ်ည္းပဲ (မွန္ပါ့) ၊ ဒီလို (ဗ်ာပါဒ) စိတ္ဆိုးစိတ္သြမ္းေတြ မိမိရဲ႕အတြင္း"
"သႏၱာန္မွာရွိလာရင္၊ ျဖစ္လာရင္"" ရွိတယ္"" ""ျဖစ္တယ္"" လို႔ သိလိုက္ပါ။ ဒီလိုသိလိုက္လို႔မရွိေတာ့လို႔ ပ်က္သြားရင္ ""ပ်က္တယ္"" လို႔သိလိုက္ပါတဲ့ (မွန္ပါ့ ဘုရား) ။
တဏွာ၊ ဥပါဒါန္၊ ကံ ျဖစ္တာက (သမုဒယသစၥာ)၊
ကာမ,ရာဂ,ေဒါသေတြျဖစ္ေနတဲ့စိတ္က (ဒုကၡသစၥာ)၊
ကာမ,ေဒါသ,ေမာဟေတြ ကင္းေနရင္ ဒုကၡမရွိတဲ့ (နိေရာဓသစၥာ)၊ ဒီလိုတရားအားေလ်ာ္စြာ သိေနတဲ့စိတ္က မဂၢသစၥာ လို႔ေခၚတယ္...(မွန္ပါ့)၊ ကာမ,ရာဂ,ေဒါသ, ေမာဟေတြမရွိပဲ ၿငိမ္းၿငိမ္းႀကီ
းေန ေတာ့တာေပါ့၊
ကုိယ့္သႏၱာန္မွာ (ကာမရာဂ) ေတြ ဘယ္ေလာက္က်န္တယ္၊ မက်န္ဘူးဆိုတာ ကုိယ့္ဟာကုိယ္ကုိ သိတာေပါ့။ (မွန္ပါ့) ။
*{{ကဗ်ာ ႏွစ္ေတြၾကြင္းက်န္ေလ မွတ္ေလ သကဒါဂါမ္}}
*{{ကဗ်ာ ႏွစ္ေတြအကုန္ေခၽြ မွတ္ေလ အနာဂါမ္ တဲ့}}
က=ကာမိစၦႏၵနိ၀ရဏ
ဗ်ာ= ဗ်ာပါဒနိ၀ရဏ ပဲ.... (မွန္ပါ့)
(၃) ထိနမိဒၶနိ၀ရဏ ႐ႈနည္း
မဂ္တရား၊ ဖိုလ္တရား၊ နိဗၺာန္တရားေတာ္ျမတ္ကုိ တားဆီးပိတ္ပင္တဲ့
တတိယ (နိ၀ရဏ) ကေတာ့ (ထိနမိႏၵနိ၀ရဏ) တဲ့ (မွန္ပါ့)၊ (ထိနမိႏၵနိ၀ရဏ) ဆိုတာ (ထိန) -က စိတ္သေဘာေလးမခန္
႔တဲ့သေဘာ၊
စိတ္မခန္႔ က်မ္းတယ္လို႔ေျပာၾကတယ္၊ စိတ္ေနလို႔မေကာင္း"
"တာ၊ ဘာအလုပ္မွမလုပ္ခ်င္ေအာင္၊ အားမထုတ္ခ်င္ေအာင္ စိတ္ေရာကုိယ္ပါ၊ ထံုထိုင္းေနတဲ့သေဘာ (ထိန)က စိတ္မထက္သန္တဲ့သေဘာပါပဲ (မွန္ပါ႔)။
(မိဒၶ) ဆိုတာက ထိုင္းမိႈင္းေနတဲ့သေဘာ၊ လံုးလ၀ိရိယကင္းၿပီး ပ်င္းရိေနတဲ့သေဘာ၊ အိပ္ေပ်ာ္ခါနီး၊ တရားနာရင္း ပ်င္းရိထိုင္းမိ
ႈင္းေနတဲ့သေဘာက ထင္ရွားတယ္၊
အိပ္ခ်င္တုိင္း (ထိနမိဒၶ) မဟုတ္ေသးဘူး၊ (မိဒၶ)က (ေစတသိက္) မထက္သန္တဲ့ သေဘာဆိုေတာ့ (ထိနမိဒၶ) ကစိတ္၊ ေစတသိက္တို႔ ထက္ထက္သန္သန္မရွိတဲ့ သေဘာျဖစ္တယ္....
(မွန္ပါ့) မိမိရဲ႕အတြင္းသႏၱာန္မွာ ထိုင္းမိႈင္းပ်င္းရိျခင္း၊
ငိုက္မ်ဥ္းျခင္း ရွိလာရင္ (ထိနမိႏၶ) ရွိတယ္ ျဖစ္တယ္"" လို႔သိေပးပါ။
ဒီလိုသိလိုက္လို႔ မရွိေတာ့လို႔ ပ်က္သြားရင္ (ပ်က္တယ္) လို႔သိလိုက္ပါ (မွန္ပါ့ဘုရား) ။
(၄) ) ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥနိ၀ရဏ ႐ႈနည္း
မဂ္တရား၊ ဖိုလ္တရား၊ နိဗၺာန္တရားကုိ တားျမစ္ပိတ္ပင္တဲ့
စတုတၱ (နိ၀ရဏ)ကေတာ့ (ဥဒၶစၥကုကၠဳစၥနိ၀ရဏ)လို႔ေခၚတယ္....(မွန္ပါ့)။
(ဥဒၶစၥ) ဆိုတာ ပ်ံ႕လြင္တဲ့စိတ္ျဖစ္ေနတာကုိေျပာတာ။
စိတ္မတည္ၿငိမ္ပဲ၊ စိတ္ေရာက္ယက္ခတ္ေနတာ အာရံုတစ္မ်ိဳးမ်
ိဳးေပၚမွာ"
"တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္မရွိပဲနဲ႔ ဟုိလြင့္၊ ဒီလြင့္၊ ဟုိေရာက္၊ ဒီေရာက္နဲ႔ စိတ္ပ်ံ႕လြင္ေနတာကုိ (ဥဒၶစၥ) လို႔ေခၚတယ္…(မွန္ပါ့) ။
(ကုကၠဳစၥ) သေဘာကေတာ႔ ေနာင္တရလို႔ တဖန္ပူပန္ျခင္းသ
ေဘာပဲ၊
(အကုသိုလ္) လုပ္ၿပီးကာမွ ငါလုပ္မိတာမွားေ
လျခင္းလို႔ ေနာင္တရၿပီးပူပန္ေနတာ၊
သူမ်ား (ကုသိုလ္) ျပဳတာ၊ ေကာင္းတာလုပ္တာ ျမင္ရမွ၊ သိရမွ၊ ငါမလုပ္မိတာမွားေလျခင္းလို႔ ေနာင္တရၿပီး ပူပန္ေနတဲ့ ( ကုကၠဳစၥ) သေဘာ(၂) မ်ိဳးကုိေခၚတယ္၊ ..... (မွန္ပါ့)
ဒါေၾကာင့္ မိမိရဲ႕သႏၱာန္မွာ ဒီလို (ဥဒၶစၥ) စိတ္ေတြပ်ံ႕လြင့္ေနရင္ စိတ္ပ်ံ႕လြင့္ေနတယ္၊ (ျဖစ္တယ္) လို႔သိလိုက္ပါ၊ ဒီလိုသိလိုက္လို႔ ပ်ံ႕လြင့္စိတ္မရွိေတာ့ပဲ ပ်က္သြားရင္
( ပ်က္တယ္) လို႔သိလိုက္ပါ၊ ........(မွန္ပါ့)
မိမိရဲ႕အတြင္းသႏၱာန္မွာ ( ေနာင္တ) တစ္ဖန္ရေနတဲ့ (ကုကၠဳစၥ) ျဖစ္ေနရင္ ေနာင္တရပူပန္ေနတာျဖစ္ေနရင္ ( ျဖစ္တယ္) လို႔သိလိုက္ပါ၊ ဒီလိုသိလိုက္လို႔ ေနာင္တရတဲ့ ပူပန္စိတ္မရွိေတာ႔ပဲ ပ်က္သြားရင္ ( ပ်က္တယ္) လို႔သိလုိက္ပါ ( မွန္ပါ့ဘုရား)
(၅) ၀ီစိကိစၦာနိ၀ရဏ ႐ႈနည္း
မဂ္တရား၊ ဖိုလ္တရား၊ နိဗၺာန္တရားကုိ တားျမစ္ပိတ္ပင္ေနတဲ့့
ပၪၥမ (နိ၀ရဏ) ကေတာ့ (၀ီစိကိစၦာနိ၀ရဏ) လို႔ေခၚတယ္....(
မွန္ပါ့)"
"(၀ီစိကိစၦာ) ဆိုတာ သို႔ေလာ၊ သို႔ေလာလို႔ေတြးေတာရြံရွာ၊ သကၤာမကင္း၊ ယံုမွားသံသယျဖစ္ျခင္း လကၡဏာျဖစ္တာကုိဆ
ိုတယ္၊ …..(မွန္ပါ့)
မိမိရဲ႕အတြင္းသႏၱာန္မွာ ဒီလိုေတြးေတာတဲ့ ယံုမွားသံသယ ျဖစ္လာရင္ (ျဖစ္တယ္) လို႔သိလိုက္ပါ၊ ဒီလို သိလိုက္လို႔မရွိေတာ့ပဲ (ပ်က္သြား) ရင္ (ပ်က္တယ္) လို႔သိလိုက္ပါ၊ (မွန္ပါ့ဘုရား)
ျမတ္စြာဘုရားက (မဟာသတိပ႒ာနသုတ္)
ဓမၼႏုပႆနာ (နိ၀ရဏ) ပုိင္းမွာေဟာထားတာကေတာ့
သမုဒယ ဓမၼာႏုပႆီ ၀ါ ဓေမၼသု ၀ိဟာရတိ။
၀ယဓမၼာ ႏုပႆီ၀ါ ဓေမၼသု ၀ိဟာရတိ၊
သမုဒယ ၀ယဓမၼာ ႏုပႆီ၀ါ ဓေမၼသု ၀ိဟရတိ။ ဒီလို႔ဒီလိုေဟာထ
ားပါတယ္ (မွန္ပါ့)
မဂ္ဖိုလ္ကုိတားဆီးပိတ္ပင္တတ္တဲ့ ဓေမၼသု ( နိ၀ရဏ) တရားတို႔မွာ သမုဒယ ဓမၼာ ႏုပႆီ၀ါ (ျဖစ္သည့္) သေဘာကုိလည္း႐ႈ၊ ၀ယဓမၼာ ႏုပႆီ၀ါ = ( ပ်က္သည့္) သေဘာကိုလည္း အဖန္တလဲလဲ ႐ႈၿပီးေနပါလို႔ ေဟာျပထားပါတယ္၊ ...(မွန္ပါ့)
(နိ၀ရဏ) ဆိုတာ (မသိ) လို႔တားျမစ္ပိတ္ပင္တာကုိေခၚတယ္၊ (နိ၀ရဏ) က နာမည္အေခၚအေ၀ၚ၊ အဓိပၸါယ္က (နိဗၺာန္) ကုိ ပိတ္ပင္တာ၊ တားဆီးေနတာ.......(မွန္ပါ့)"
" မိမိသႏၱာနမွာ (တဏွာေလာဘ) ျဖစ္လာရင္၊ (မိန္းမ) သို႔မဟုတ္ (ေယာကၤ်ား) နဲ႔ ေပါင္းသင္းခ်င္တဲ့ ကာမဆႏၵေတြ ျဖစ္လာရင္ ဤဟာ( ကာမစၦႏၵနိ၀ရဏ) လို႔ ဒီလိုသိလိုက္ပါ၊ ဒီလိုသိလိုက္လို႔ ပ်က္သြားရင္ (ပ်က္) တယ္လို႔သိလိုက္ပါ၊ မိမိသႏၱာန္မွာ စိတ္ဆိုး စိတ္သြမ္း (ေဒါသ) ျဖစ္မယ္ ဆိုရင္ ဤဟာ (ဗ်ာပါဒနိ၀ရဏ) လို႔သိေပးပါ၊ သိလိုက္လို႔ ပ်က္သြားရင္ (ပ်က္) တယ္လို႔သိလိုက္ပါ၊ မိမိသႏၱာန္မွာ မလုပ္ခ်င္ မကုိင္ခ်င္နဲ႔ စိတ္ ေရာကုိယ္ပါ ထံုထိုင္းေနမႈျဖစ္ေနရင္ ဤဟာ (ထိနမိဒၶနိ၀ရဏ) လို႔ သိလိုက္ပါ။ သိလိုက္လို႔ပ်က္သြားရင္ (ပ်က္) တယ္လို႔သိလိုက္ပါ။
မိမိသႏၱာန္မွာ စိတ္ေတြ ပ်ံ႕လြင္ၿပီး ပူပန္ေနမယ္ဆိုရင္ ဤဟာ (ဥဒၶစၥကၠဳစၥ နိ၀ရဏ) လို႔ ဒီလိုသိလိုက္ပါ။ သိလိုက္လို႔ ပ်က္သြားရင္ (ပ်က္) တယ္လို႔ သိလိုက္ပါ၊ မိမိသႏၱာန္မွာ သကၤာမကင္း ယံုမွားျခင္း လကၡဏာေတြျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဤဟာ (၀ီစိကိစၦာနိ၀ရဏ) လို႔ သိလိုက္ပါ၊ သိလိုက္လို႔ (ပ်က္) သြားရင္ (ပ်က္) တယ္လို႔ သိလိုက္ပါ၊ မသိရင္ (ေမာဟ) ၀င္သြားမယ္၊ (ေမာဟ) မ၀င္ႏုိင္ေအာင္ (ျဖစ္) ရင္ (ျဖစ္) တာသိ၊ မျဖစ္ေတာ့လို႔ ပ်က္သြားရင္ (ပ်က္) တဲ့ (အနိစၥ) ကုိသိေပးေပါ့၊ ......(မွန္ပါ႔ဘုရား)
မိမိသႏၱာန္မွာ (ဓမၼသေဘာတရား) ေတြျဖစ္တဲ့ (နိ၀ရဏ) ေတြ (ျဖစ္ပ်က္) ေနပံုကုိၾကည့္ၿပီး သိသိေပးေနပါ၊ သိေပးတဲ့ေနရာမွာ"
"သမၼသကၤပၸ… ျဖစ္ေအာင္ (နိ၀ရဏ) ေတြသိေအာင္ ႀကံေပးရတယ္၊
မွတ္မိေနေအာင္ ၀သီေဘာ္ပါရေအာင္ အစပထမမွာေတာ့-
"" ျဖစ္သမွ်ကုိ စိတ္ထဲကဆို အပိုအလိုမထား"" ပဲ၊ က်င့္ယူရတယ္၊ အႀကံအစည္လုပ္ေပးရတယ္။
"" ျဖစ္သမွ်ကုိ စိတ္ထဲကဆို "" ဆိုတာ ဒီေနရာမွာ ( စိတ္) ဆိုတာ (ဥာဏ္) နဲ႔ယွဥ္တဲ့ (စိတ္) ကုိေျပာတာ (ဥာဏသမၸယုတ္) ေပါ့။ ျဖစ္သမွ်ကုိစိတ္ထဲဆိုရင္ ဟိုဟာ၊ ဒီဟာေတြမေရာက္ေတာ့ဘူး၊ အပုိအလိုေတြမပါေတာ့ဘူး၊ အပုိအလိုေတြမရွိေတာ့ (ၿငိမ္း) ေတာ့တာေပါ့၊ အဲဒီလိုက်င့္ရင္ (အဘိညာ) လည္းျဖစ္တယ္၊ (ပရိညာ)လည္းျဖစ္တယ္၊ ဒီ (နိ၀ရဏ) ေတြျဖစ္လာရင္ စိတ္ထဲမွာျဖစ္တာမို႔ စိတ္ထဲကဆိုလိုက္ၿပီး (ပ်က္) တာကုိသိေပးရတယ္။ (နိ၀ရဏ) ကုိ႐ႈပံုက (၀ိရိယ) ေလးနဲ႔(သတိ) ေလးထားၿပီး (နိ၀ရဏ) ကုိ (ဥာဏ္) နဲ႔ပယ္ရတာမိ်ဳးပဲ ဒကာႀကီး....(မွန္ပါ့ဘုရား)
(နိ၀ရဏ) ႐ႈရင္ (သခၤ ါရကၡႏၶာ) ကုိ သာၾကည့္ (တဏွာ) ေလာဘျဖစ္တာ (ေဒါသ) ျဖစ္တာ၊ စိတ္တိုတာတို႔ဆိ
ုတာ (သခၤ ါရ) ပဲ၊ (တဏွာ) ဆိုတာ (သခၤ ါရ) ေစတသိက္၊ (သခၤါရ) ျဖစ္မွ (တဏွာ) ျဖစ္တာ၊ (သခၤ ါရ) မျဖစ္ရင္ (တဏွာ) မျဖစ္ဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ (သခၤါရ) ကုိ ႐ႈျခင္းသည္လည္း (ဓမၼာႏုပႆနာ) ျဖစ္ေတာ့တယ္၊ (မွန္ပါ့)"
"သမၼသကၤပၸ… ျဖစ္ေအာင္ (နိ၀ရဏ) ေတြသိေအာင္ ႀကံေပးရတယ္၊
မွတ္မိေနေအာင္ ၀သီေဘာ္ပါရေအာင္ အစပထမမွာေတာ့-
"" ျဖစ္သမွ်ကုိ စိတ္ထဲကဆို အပိုအလိုမထား"" ပဲ၊ က်င့္ယူရတယ္၊ အႀကံအစည္လုပ္ေပးရတယ္။
"" ျဖစ္သမွ်ကုိ စိတ္ထဲကဆို "" ဆိုတာ ဒီေနရာမွာ ( စိတ္) ဆိုတာ (ဥာဏ္) နဲ႔ယွဥ္တဲ့ (စိတ္) ကုိေျပာတာ (ဥာဏသမၸယုတ္) ေပါ့။ ျဖစ္သမွ်ကုိစိတ္ထဲဆိုရင္ ဟိုဟာ၊ ဒီဟာေတြမေရာက္ေတာ့ဘူး၊ အပုိအလိုေတြမပါေတာ့ဘူး၊ အပုိအလိုေတြမရွိေတာ့ (ၿငိမ္း) ေတာ့တာေပါ့၊ အဲဒီလိုက်င့္ရင္ (အဘိညာ) လည္းျဖစ္တယ္၊ (ပရိညာ)လည္းျဖစ္တယ္၊ ဒီ (နိ၀ရဏ) ေတြျဖစ္လာရင္ စိတ္ထဲမွာျဖစ္တာမို႔ စိတ္ထဲကဆိုလိုက္ၿပီး (ပ်က္) တာကုိသိေပးရတယ္။ (နိ၀ရဏ) ကုိ႐ႈပံုက (၀ိရိယ) ေလးနဲ႔(သတိ) ေလးထားၿပီး (နိ၀ရဏ) ကုိ (ဥာဏ္) နဲ႔ပယ္ရတာမိ်ဳးပဲ ဒကာႀကီး....(မွန္ပါ့ဘုရား)
(နိ၀ရဏ) ႐ႈရင္ (သခၤ ါရကၡႏၶာ) ကုိ သာၾကည့္ (တဏွာ) ေလာဘျဖစ္တာ (ေဒါသ) ျဖစ္တာ၊ စိတ္တိုတာတို႔ဆိ
ုတာ (သခၤ ါရ) ပဲ၊ (တဏွာ) ဆိုတာ (သခၤ ါရ) ေစတသိက္၊ (သခၤါရ) ျဖစ္မွ (တဏွာ) ျဖစ္တာ၊ (သခၤ ါရ) မျဖစ္ရင္ (တဏွာ) မျဖစ္ဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ (သခၤါရ) ကုိ ႐ႈျခင္းသည္လည္း (ဓမၼာႏုပႆနာ) ျဖစ္ေတာ့တယ္၊ (မွန္ပါ့)"
"ေမွာ္ေတြ။ သစ္ရြက္ ေတြကုိ ဖယ္ပစ္ၿပီးမွ ေရၾကည္ေသာက္ရသလိုပဲ ေရကန္နဲ႔တူတဲ့
စိတ္ (ခႏၶာ) ၀ိညာကၡႏၵာမွာလည္း မဂ္တား ဖိုလ္တားတဲ့ ဒီ (နိ၀ရဏ ၅မ်ိဳး) နဲ႔တူတဲ့
အမႈိက္ သ႐ုိက္ေတြက ရွိေနေလေတာ့ (သႏၱိသုခ) ျဖစ္တဲ့ (ေရၾကည္) မဂ္ေရစင္၊ (နိဗၺာန္) ေရစင္ (နိဗၺာန္) ကုိ မ်က္ေမွာက္ျပဳလိုၾကတယ္ဆိုရင္ အမႈိက္ သ႐ုိက္ေတြျဖစ္တဲ့ ဒုိက္ေတြ ေမွာ္ေတြ၊ သစ္ရြက္ ေတြနဲ႔တူတဲ့ (နိ၀ရဏ) သေဘာေတြ မရွိမွ (နိဗၺာန္) ကုိရႏိုင္တယ္၊ ဒီလို( နိ၀ရဏ) ေတြ ဖယ္ရွား ရင္းနဲ႔ ပ်က္ပ်က္သြားတဲ့ (ဥဒယဗၺယ ဥာဏ္) ျမင္ၿပီး ကုိယ္သႏၱာန္မွာ (ရာဂ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ) ေတြကင္းၿပီးေနရင္ (ရာဂ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ) ကင္းရာ (နိဗၺာန္) ႀကီးကုိ မ်က္ေမွာက္ျပဳႏိုင္ေတာ့တယ္၊ ဒကာႀကီး....(မွန္ပါ့ဘုရား)
(ဓမၼာႏုပႆနာ)က အလြန္က်ယ္၀န္းပါတယ္၊ ဓမၼာႏုပႆနာက (၅) ပုိင္းရွိပါတယ္။ နိ၀ရဏပဗၺအပုိင္းအေနနဲ႔ (သခၤ ါရကၡႏၶာေစတသိက္) ကုိ ႐ႈရတယ္လို႔လည္း ေခၚႏုိင္တယ္။ (ဓမၼႏုပႆနာ) မွာ နိ၀ရဏပဗၺအျပင္ ခႏၶပဗၺ၊ အာယတနပဗၺ၊ ေဗာဇၩဂၤပဗၺ၊ သစၥပဗၺအပုိင္းေတြလည္း ရွိေသးတယ္၊ (မွန္ပါ့ဘုရား)
နိ၀ရဏပုိင္းၿပီး၏
ဓမၼာႏုပႆနာ ပခုကၠဴဆရာေတာ္ၾကီး ဘဒၵႏၱ ကၠုေႏၵာဘာသ မေထရ္ျမတ္(အနိစၥဆရာေတာ္)
`သူ´`ငါ´အမွန္ ဥပါဒါန္ ၊
မွတ္ရန္ စိတ္ထဲမထားႏွင့္ ။
သံုးဆယ့္တစ္ဘံု၊ အလံုးစံု၊
အကုန္ဥပါဒါန္ႏွင့္ ယွဥ္သတည္း ။
ကံ၀ိပါက္ကုန္၊ အလံုးစံု၊
မွတ္တံု ဥပါဒါန္ အက်ိဳးတည္း ။
ဓမၼာႏုပႆနာ ပခုကၠဴဆရာေတာ္ၾကီး ဘဒၵႏၱ ကၠုေႏၵာဘာသ မေထရ္ျမတ္(အနိစၥဆရာေတာ္)
မ်က္စိျမင္တုံ ႐ူပါရုံ လူ႕ပုံမမွတ္ရ...
နားကၾကားတုံ သဒၵါရုံ လူ႕ပုံမမွတ္ရ...
ႏွာကနံတုံ ဂႏၶာရုံ လူ႕ပုံမမွတ္ရ...
လွ်ာကလ်က္တုံ ရသာရုံ လူ႕ပုံမမွတ္ရ...
ကိုယ္ကထိတုံ ေဖာဌဗၺာရုံ လူ႕ပုံမမွတ္ရ...
စိတ္ကၾကံတုံ ဓမၼာရုံ လူ႕ပုံမမွတ္ရ...
(ပခုကၠဴဆရာေတာ္ၾကီး)
ျမန္မာျပည္ ဝိပႆနာ နည္းမ်ား ။
----------------------------------
ေဖာင္းပိန္မဟာစည္
ဟံသာဝတီ လယ္တီႏွာသီးဖ်ား ။
ျပင္းျပင္းရွဴလ်ွင္ စြန္းလြန္းပင္
သန္လ်ွင္ လက္ထိပ္ဖ်ား ။
ဒႆန ခြဲလ်ွင္ မိုးညွင္းပင္
မင္းကြန္း သတိပ႒ာန္ပြား ။
ထီးခ်ိဳင့္သန္လ်ွင္ တစ္နည္းထြင္
ရွဳလ်ွင္ ဟ၍ထား။
ကသစ္ဝိုင္း မိုးကုတ္ ျဖစ္ပ်က္လုပ္
က်ဥ္းခ်ဳပ္ နိဗၺာန္သြား။
စီစစ္ဖိုေထာ မေကာင္းေလာ
သူေဟာ မုံလယ္တရား ။
အလံတရာ အရိုးစုသာ
ႀကည့္ကာ ရွဳကာပြား။
လက္ပတန္း ရင္ခ်ိဳင့္ စိတ္ကိုစစ္
ရွဳလိုက္ ဓာတ္တရား ။
ကႏၵီေရတြက္ ဆရာသက္
ထိပ္ထက္ ကြက္၍ထား ။
ဒြတၱိ သစုံ ရတနာပုံ
ႀကည့္ရုံ ေဝဘူထား။
တုံးနာမ္ တိုင္နာမ္ တစ္နည္းဖန္
အမွန္ ေႀကာင္ပန္းတရား ။
ေက်ာက္သေဘၤာ ဆရာေတာ္
တစ္နည္းေဖာ္ သူေတာ္
စိတ္အတိုင္းထား ။
မိုးညို ထိသိ ပြားသတိ
မ်ား၏ အက်ိဳးတရား ။
ဗုဒၶါ ႏုႆတိ ႀကိဳ႕ကုန္း၏
နည္းသိ ကမၼ႒ာန္း တရား ။
ဥာဏစာဂီ မဟာေထရ္ရီ္
သူသည္ ငယ္ထိပ္ထား ။
ေရႊေတာင္ ဆရာေတာ္ တစ္နည္းေဖာ္
သူေတာ္ျမတ္ တရား ။
ႏိုင္ငံျခား မွ တရားျပ
သူက ဦးဘခင္။
ယထာဘူတ လမ္းညႊန္ျပ
သူက ဦးစံသိန္း ။
ဣရိယာ ပုတ္ရွည္မွ သေဘာက်
သူက ဦးစိုးညြန္ ႔။
ခႏၶာဒြယ တစ္နည္းျပ
သူက ဦးျမသိန္း ။
ဝိပႆနာ သုံးဆယ္ ေဟာနည္းက်ယ္
မွတ္ဖြယ္ ကမၻာ႔ ဝိပႆနာတရား။
ထြက္ေလဝင္ေလ ျပလို႔ေန
သူေလ ဖားေအာက္တရား။
ေမွာ္ဘီ ( သဲအင္းဂူ )ကမူ ႏွစ္ဆရွဴ၍ ေဝဒနာ တစ္မတ္ ရွဴတစ္မတ္ႏွင့္
က်ပ္ေဝဒနာ က်ပ္ရွဴကာ
ျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္အား အသုဘပြားသည္
မွတ္သားျမန္ျပည္ ကမၼ႒ာန္းတည္း ။
-------------------------------
နိဗၺာန္-အက်ဥ္း
နိဗၺာန္
နိဗၺာန္ဟူသည္ ပါဠိစာလုံး နိဗၺာန ဟူေသာ ပုဒ္မွ လာသည္ ။ ၿငိမ္းေအးသည္ ဟု ဆို လိုသည္ ။ ထို႔ေၾကာင့္ ေလာဘ၊ေဒါသ၊ ေမာဟ မီးမ်ားကို ၿငိမ္း သတ္နိုင္ျခင္းသည္ နိဗၺာန္ျဖစ္သည္ ။ (ရတနသုတ္တြင္ ေတြ႕ နိုင္သည္။)
တဖန္ နိဗၺာန ဟူေသာ ပုဒ္သည္ ပါဠိ ဘာသာ နိ+ ဝါန =နိ ႏွင့္ ဝါန ကို ေပါင္း ထားျခင္းျဖစ္သည္ ။ နိ - မရွိ၊ လြတ္ ေျမာက္ျခင္း ၊ ထြက္ခြာျခင္း ။
ဝါန - တဏွာ ။ နိဝါန = နိဗၺာန = တဏွာ မရွိျခင္း ၊ တဏွာမွ ကင္းလြတ္ျခင္း ျဖစ္ သည္။
နိဗၺာန္ ဆိုသည္မွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား၏ အစြန္းစြန္ ဘာသာေရး ရည္မွန္းခ်က္ ျဖစ္ ေပသည္။
ေထရဝါဒတြင္ ဆရာစဥ္ဆက္ ႏွင့္ က်မ္း ဂန္မ်ားတြင္ နိဗၺာန္သည္ တည္ေနရာ ဘုံ အျဖစ္ မယူဆ၊ မသတ္မွတ္သင့္ေၾကာင္း၊ သံသရာႏွင့္ ဆက္စပ္မႈကင္းမွ သာလွ်င္ နိဗၺာန္ ျဖစ္ေၾကာင္း အစရွိသျဖင့္ တိက်စြာ ရွင္းလင္း ျပဆိုထားေပသည္။
ေထရဝါဒ ဗုဒၶက်မ္းဂန္အရ ၃၁ ဘုံ၌ ရွိ ၾကေသာ သတၱဝါတို႔သည္ သံသရာလည္ ၾကရာတြင္ ၃၁-ဘုံမွ စိတ္၏ လုံးဝ ခ်မ္း သာရာ ျဖစ္ေသာ ကိေလသာမ်ားမွ လြတ္ကင္းရာကို နိဗၺာန္ဟု ေခၚသည္။
နိဗၺာန္တြင္ လူတို႔၏ ဒုကၡအားလုံးမွ ကြၽတ္ ျငိမ္းၿပီး နိဗၺာန္ သို႔ေရာက္ရွိၿပီး ေနာက္ သံသရာ အသစ္ တဖန္ျပန္ လည္ျခင္း မရွိေတာ့ေပ။
အခ်ဳပ္အားျဖင့္ နိဗၺာန္ဆိုသည္မွာ တက္မက္မႈ၊ တြယ္တာမႈ ကင္းရာ (မျဖစ္ရာ) ဟူ၍ အဓိပၸါယ္ရသည္။
ဘဝတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုကို ဆက္စပ္ေပး တတ္ေသာ တက္မက္မႈ (တဏွာ) မျဖစ္ ရာ ကုန္ဆုံးရာ (တဏွာ)မွ လြတ္ေျမာက္ ရာ လြတ္ေျမာက္ေၾကာင္းပင္ ျဖစ္သည္။
နိဗၺာန္သည္ ေကာင္းကင္ဘုံကဲ့သို႔ ေနရာ အျဖစ္ မရွိေပ။ နိဗၺာန္သည္ ဥေပခါျပဳျခင္း ကဲ့သို႔ သံသရာ ႏွင့္ ဆန႔္က်င္ဖက္ ျဖစ္ သည္။
နိဗၺာန္ ႏွစ္မ်ိဳး
ဗုဒၶဘာသာအရ နိဗၺာန္ ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။
သဥပါဒိေသသ နိဗၺာန္ အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္ တို႔ျဖစ္သည္။
သဥပါဒိေသသ နိဗၺာန္ မေသမွီ ဤ႐ုပ္နာမ္ ျဖစ္ေသာ ဤခႏၶာကိုယ္ႀကီး ရွိေနစဥ္ အေတာအတြင္း ရေသာ မဂ္ဖိုလ္ခ်မ္းသာ ကို သဥပါဒိေသသ နိဗၺာန္ဟု ေခၚသည္။
ပထမမဂ္ဉာဏ္ရေသာ ေသာတာပန္ သည္ ေသာတာပတၱိမဂ္ကို ျမင္အပ္၊ ရအပ္ေသာ သဥပါဒိေသသ နိဗၺာန္ ကိုရ၏။
ဒုတိယမဂ္ဉာဏ္ရေသာ သကဒါဂါမ္သည္ သကဒါဂါမိမဂ္ကို ျမင္အပ္၊ ရအပ္ေသာ သဥပါဒိေသသ နိဗၺာန္ ကိုရ၏။
တတိယမဂ္ဉာဏ္ရေသာ အနာဂါမ္သည္ အနာဂါမိမဂ္ကို ျမင္အပ္၊ ရအပ္ေသာ သဥပါဒိေသသ နိဗၺာန္ ကိုရ၏။
အႏုပါဒေသသ နိဗၺာန္ ေသၿပီးေနာက္ ဘဝ မကူးေတာ့ပဲ ရအပ္ေသာ မဂ္ဖိုလ္ ခ်မ္းသာကို အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္ဟု ေခၚသည္။
စတုတၳမဂ္ဉာဏ္ရေသာ ရဟႏၲာသည္ သဥပါဒေသသ နိဗၺာန္ကို ရ၍ မေသမွီ ခႏၶာရွိစဥ္ အေတာအတြင္း နိဗၺာန္ သႏၲိ သုခ ခ်မ္းသာႀကီးကို (၇) ရက္ထိ မစား၊ မေသာက္၊ မအိပ္ပဲ ဝင္စား၍ ေနနိုင္၏။ ေသေသာအခါ ခႏၶာ ျပန္မရေတာ့ပဲ ဘဝ တစ္ဖန္ ျပန္မျဖစ္ေတာ့သည့္ အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္ကို စံဝင္နိုင္ၾကရပါ သည္။
နိဗၺာန္၏ ဂုဏ္ပုဒ္မ်ား
မာန္မယစ္ရာ နိဗၺာန္ မဒနိမၼဒေနာ
တဏွာမြတ္သိပ္ျခင္းကို ပယ္ေျဖာက္ရာ နိဗၺာန္ ပိပါသဝိနေယာ
ကာမဂုဏ္ အာလယကို အႂကြင္းမဲ့ခြာရာ နိဗၺာန္ အာလယသမုဂၣါေဋာ
ဝဋ္သုံးပါးမွ ကင္းျပတ္ရာ နိဗၺာန္ ဝဋၬဳပေစၦေဒါ
တဏွာကုန္ၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္ တဏွာကၡေယာ
ရာဂကင္းလြတ္ရာ နိဗၺာန္ ဝိရာေဂါ
တဏွာ၏ခ်ဳပ္ရာ နိဗၺာန္ နိေယာေဓာ
အၿမဲခိုင္ခန႔္ေသာ နိဗၺာန္ ဓုဝံ
အိုျခင္းမရွိေသာ နိဗၺာန္ အဇရံ
သံသရာခ်ဲ့တတ္ေသာ တရားမရွိေသာ နိဗၺာန္ နိပၸပၪၥံ
မေဖာက္မျပန္ မွန္ကန္ေသာ နိဗၺာန္ သစၥံ
သံသရာ၏ ဟိုမွာဘက္ကမ္းျဖစ္ေသာ နိဗၺာန္ ပါရံ
ဉာဏ္ႏုံ႕သူတို႔ အလြန္ျမင္နိုင္ခဲေသာ နိဗၺာန္ သုဒုဒၵသံ
ကိေလသာကင္းေဝး ခ်မ္းေအးေသာ နိဗၺာန္ သိဝံ
ေသျခင္းကင္းရာ နိဗၺာန္ အမတ
ၿငိမ္းခ်မ္းရာ ေဘးကင္းရာ နိဗၺာန္ ေခမံ
သခၤါရကင္းဖြယ္ အံ့ဖြယ္သူရဲ မျဖစ္ဖူး ေသာ နိဗၺာန္ အဗၻဳတံ
ေဘးမရွိေသာေႏွာက္ယွက္ပူပန္ျခင္းကင္းရာ နိဗၺာန္ အနီတိကံ
ဝဋ္ဆင္းရဲမွ ေစာင့္ေရွာက္ရာ နိဗၺာန္။ တာဏံ
ေဘးရန္လြတ္ေရွာင္း ပုန္းေအာင္းရာ နိဗၺာန္ ေလဏံ
ဩဂမလႊမ္းေသာ ကြၽန္းတည္းဟူေသာ နိဗၺာန္ ဒီပံ
ကိေလသာမွ စင္စစ္ စင္ၾကယ္ေသာ နိဗၺာန္ ဝိသုဒၶိ
သူေတာ္ေကာင္းတို႔ ေတာင့္တအပ္ေသာ နိဗၺာန္ ဝရံ
သိမ္ေမြ႕ႏူးညံ့ေသာ နိဗၺာန္ နိပုဏံ
အေၾကာင္းတရား မျပဳျပင္အပ္ေသာ နိဗၺာန္ အသခၤတ
ကိေလသာမွ လြတ္ေသာ နိဗၺာန္ ေမာေကၡာ
အထူးသျဖင့္ ခ်ီးမြမ္းအပ္ေသာ နိဗၺာန္ ေသေ႒ာ
အတုမရွိ အလြန္ျမတ္ေသာ နိဗၺာန္။ အႏုတၱေရာ
ေလာကသုံးပါး၏ ဆုံးရာ နိဗၺာန္။ ေလာကႆေႏၲာ
နိဗၺာန္၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးတို႔ကို သိေအာင္ျပဳ ၍ အဖန္ဖန္ ႏွလုံးသြင္းရာ၏၊ ဆင္ျခင္ ေအာက္ေမ့ရာ၏၊ ဤသို႔ နိဗၺာန္၏ ဂုဏ္ တို႔ ကို အသီးသီး ဆင္ျခင္ ေအာက္ေမ့ သည္ ရွိေသာ္ အလြန္ စိတ္ၾကည္လင္၏၊ ဉာဏ္ႀကီးထြား၏၊ စိတ္ေအးခ်မ္း တည္ ၾကည္၏၊ ဥပစာရ ဈာန္ကိုရ၏။[၁]
ဆင္တူေဝါဟာရႏွင့္ ပရိယာယ္ အေဟာ မ်ားကိုပါ ဘာသာျပန္လွ်င္ နိဗၺာန္၏ ဂုဏ္ ပုဒ္ မ်ားမွာ -
ကံ၊စိတ္၊ဥတု ၊ အာဟာရ တို႔၏ ျပဳျပင္စီရင္ ျခင္းမွ လြတ္ေသာ တရား ၊ အလုံးစုံ ၿငိမ္း ခ်မ္းျခင္း ၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မရွိေသာ ေအးၿငိမ္းခ်မ္းသာမႈ ၊ တဏွာမရွိျခင္း ၊ တဏွာမွ ကင္းလြတ္ျခင္း ၊ ဒုကၡမွ အၿပီး တိုင္ လြတ္ေျမာက္ျခင္း ၊ ေမြး၊အို၊နာ၊ေသ မရွိျခင္း ၊ စြန႔္လြတ္ျခင္း ၊ လြတ္ေျမာက္ ျခင္း ၊ မကပ္ၿငိျခင္း ၊ ဘဝ မရွိျခင္း ၊ ပူေဆြး မႈ မရွိျခင္း ၊ ငိုေႂကြးမႈမရွိျခင္း ၊ေသာက မရွိျခင္း ၊ အညစ္အေၾကး ကိေလသာ မရွိ ျခင္း စသည္တို႔ ျဖစ္သည္။ ဒီဃနိကာယ္ မဟာ သတိပဌာန သုတ္ေတာ္ (အဌကထာ )မွ
သဠာယတန - သံယုတ္ပါဠိေတာ္ လာ ဂုဏ္ပုဒ္မ်ားကို ပထမ ေ႐ႊက်င္ဆရာေတာ္ ဘုရား အနက္ေပးထားရာ နိဗၺာန္ ၏ ဂုဏ္ ပုဒ္ (၃၀) ရွိေသးသည္။
ဒုကၡ နိေရာဓ သစၥာ ၊ သုညတ ၊ အမတ ၊ နိဗၺာန္ ၊ အသခၤတ ၊ အဘူတ ၊ သႏၲိ ၊ ေခမ စေသာ ေဝါဟာရ အားလုံးကို ဘာသာျပန္ လွ်င္ လြန္စြာ မ်ားေပလိမ့္မည္ ။
ထို႔ေၾကာင့္လည္း တိုတိုရွင္းရွင္းႏွင့္ ထိထိ မိမိ အတိအက် နားလည္ေအာင္ ေဖာ္ျပ နိုင္ေသာ ဘာသာစကား မရွိ ဟု ဆိုၾက ရေပသည္ ။
အဂၢသာဝကႀကီးမ်ား ၊ ရဟႏၲာႀကီးမ်ား ၏ နိဗၺာန္ ကို ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားသည္လည္း တမူ ထူးျခားၾကေသးသည္။ တင္ျပခဲ့ သမွ်တြင္ နိဗၺာန္ဆိုတာ အသခၤတ ဓမၼ အစစ္အမွန္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၊ရွိေၾကာင္း ႏွင့္ နိဗၺာန္ကို ရရွိရန္ ျပည့္စုံ သိရွိနားလည္ရန္ သတိပဌာန္ေလးပါးသည္သာ
တစ္ေၾကာင္းတည္းေသာ လမ္းစဥ္ျဖစ္ ေၾကာင္းကို သတိျပဳမိရင္ ကိုယ္ႏွစ္သက္ ရာ ဂုဏ္ပုဒ္မ်ားႏွင့္ ၾကည္ညိုလို႔ ရပါသည္။
မိလိႏၵမင္းႏွင့္ အရွင္နာဂသိန္တို႔၏ နိဗၺာန္ ဆိုင္ရာ အေမးအေျဖ
ေထရ္ - မင္းႀကီး ၊ေကာင္းကင္ႏွင့္ နိဗၺာန္ သည္ ထင္ရွားရွိ၏ ။ သို႔ေသာ္ တစုံတရာ ေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္မွ် မျဖစ္။
မင္း - ဒီလိုဆို အရွင္ဘုရားသည္မရွိေသာ တရားကို နိဗၺာန္ ဟု ၫႊန္ျပမိေလၿပီ။
ေထရ္ - မင္းႀကီး နိဗၺာန္ ဟူသည္ ရွိ၏ ။ မေနာဝိဉာဥ္ျဖင့္ သိအပ္၏ ။ စင္ၾကယ္ ျမင့္ျမတ္ေသာ ၊အေႏွာက္ အယွက္ အပိတ္အပင္ ကင္းေသာ ၊ ကာမဂုဏ္ အာမိသ ကင္းေသာ စိတ္ျဖင့္ ေကာင္းစြာ က်င့္ေသာ အရိယာတို႔သည္ နိဗၺာန္ ကို သိနိုင္ ၊ျမင္နိုင္သည္။
မင္း - အရွင္ဘုရား၊ နိဗၺာန္သည္ မရွိတရား မဟုတ္လွ်င္ နိဗၺာန္ကို ဥပမာ ျဖင့္ ျပေတာ္မူပါ ။ နိဗၺာန္ ဟူသည္အဘယ္ လို႔နည္း ။
ေထရ္ - မင္းႀကီး ၊ ေလဆိုေသာ အရာ သည္ ရွိသည္ မဟုတ္ေလာ ။
မင္း - ရွိပါသည္ ၊ အရွင္ ။
ေထရ္ - ေလသည္ အဆင္း ၊ ပုံသ႑ာန္ အႀကီးအေသး အရွည္ အတို မည္သို႔ ရွိပါ သနည္း ။
မင္း - ေလကို ၫႊန္ျပ ၊ေဖာ္ျပရန္ မျဖစ္နိုင္ ပါ ။
ေထရ္ - သို႔ဆိုလွ်င္ ေလမရွိသေလာ ၊ ေလသည္ မရွိတရားေလာ။
မင္း - ေလသည္ ရွိပါ၏ ။ ေလကို ၫႊန္ျပ ရန္ေတာ့ မစြမ္းပါ ။သို႔ေသာ္ ေလရွိသည္ ကို ႏွလုံးသား၌ သိေနပါသည္ ။ ႏွာသီးဝ၌ တိုးေနပါသည္ ။ ထိုတိုးေသာ လကၡဏာ အားျဖင့္လည္း သိပါသည္။
ေထရ္ - မင္းႀကီး နိဗၺာန္ သည္လည္း ထိုသို႔ပင္ ျဖစ္၏။ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရရွိေသာ လကၡဏာ အားျဖင့္ ထင္ရွားရွိေၾကာင္း သိရာ၏။ ေလကဲ့သို႔ပင္ အဆင္းအားျဖင့္ ၄င္း ၊ ပုံသ႑ာန္ အားျဖင့္ ၄င္း ၫႊန္ျပရန္ မျဖစ္နိုင္ပါ။
မင္း - လက္ခံပါၿပီ ဘုရား ။
ဆက္၍ေမးလိုသည္မွာ နိဗၺာန္ သည္ တည္ရာအရပ္ ရွိပါသေလာ။
ေထရ္ - မင္းႀကီး ၊ နိဗၺာန္ သည္ တည္ရာ အရပ္ မရွိပါ။
မင္း -နိဗၺာန္ သည္ တည္ရာအရပ္ မရွိျငား ၊ နိဗၺာန္ သည္ မရွိနိုင္ ၊ နိဗၺာန္ ကို မည္ကဲ့ သို႔ မ်က္ေမွာက္ ျပဳနိုင္သနည္း။
ေထရ္ - မင္းႀကီး ၊ နိဗၺာန္ သည္ အၿမဲအစြဲ တည္ေနရာ အရပ္မရွိေသာ္လည္း နိဗၺာန္ သည္ ရွိ၏ ။ ေကာင္းစြာက်င့္ႀကံ ႏွလုံး သြင္းမႈျဖင့္ နိဗၺာန္ ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳနိုင္ ၏။
ဥပမာ - မီးသည္ ထင္ရွားရွိ၏ ။ထိုမီး၏ အၿမဲအစြဲတည္ေနရာ အရပ္သည္ မရွိ သကဲ့သို႔ ျဖစ္၏။ ေက်ာက္ခဲ ႏွစ္လုံး ခတ္မွ ၊ ဝါးႏွစ္လုံးပြတ္မွ မီးျဖစ္လာ ၊ ရလာသကဲ့ သို႔ ျဖစ္၏။ စၾကဝေတးမင္းတို႔ ရရွိအပ္ ေသာ စၾကာရတနာ ၊ မိဖုရားရတနာ ၊ သူႂကြယ္ ရတနာ ၊ ဆင္ရတနာ ၊ျမင္း ရတနာ စေသာ ရတနာ (၇)ပါးတို႔ သည္ လည္း တည္ေနရာ မထင္ရွားေပ ။ မင္းက်င့္တရားေကာင္းမြန္သူထံသို႔ ကပ္ ေရာက္လာၾကကုန္၏ ။ ထို႔အတူ သင့္ ေတာ္ေသာ ႏွလုံးသြင္းမႈျဖင့္ က်င့္ႀကံအား ထုတ္သူတို႔ သာ နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳနိုင္ၾကကုန္၏ ။
မင္း - လက္ခံပါၿပီ ဘုရား ။ ။
က်မ္းကိုး
လယ္တီဆရာေတာ္ ကမၼ႒ာန္းက်မ္း။ စာ-၁၉၃။
